Кіріспе
Германиядағы мұнай және газ компаниясы DEA Deutsche Erdoel AG – Гамбург қаласындағы кеңсесі бар халықаралық мұнай және газ компаниясы болатын. Ол L1 Energy компаниясының еншілес кәсіпорны еді. 2018 жылы DEA әртүрлі елдердегі мұнай және газ лицензияларына қатысты және Германиядағы жер асты газ сақтау құрылсынмаларын пайдаланды. DEA атауы Deutsche Erdöl Aktiengesellschaft компаниясының бастапқы атынан туындаған. 2019 жылдың 1 мамырында DEA Wintershall компаниясымен бірігіп, Wintershall Dea компаниясын құрды.
DEA Deutsche Erdoel AG was an international oil and gas company headquartered in Hamburg, Germany. It was a subsidiary of L1 Energy. In 2018, DEA owned stakes in oil and gas licenses in various countries and operated natural gas underground storage facilities in Germany. DEA is a derivation from Deutsche Erdöl Aktiengesellschaft, the original name of the company. On 1 May 2019, DEA merged with Wintershall to form Wintershall Dea.
Алғашқы жылдары
Deutsche Tiefbohr Actiengesellschaft компаниясы 1899 жылдың 10 қаңтарында Берлинде құрылды. 1900 жылы бас кеңсесі Нордхаузенге көшірілді. Жаңа компания минералды май өнімдерінің барлық түрлерімен, сондай-ақ шикі қоңыр көмір, үй және өнеркәсіптік жылытуға арналған брикеттер, қоңыр көмір шайыры және парафин сияқты өнімдермен айналысты. Оның басқарушы директоры – Крефельд кәсіпкері Рудольф Нёленбург. Компания 1901 жылы өз ұңғымасынан алғаш рет мұнай тапты, ал 1906 жылы шикі мұнай жаңа басты бизнес саласы ретінде ресми түрде жарияланды. DEA 1905-1906 жылдары Эльзас, Австро-Венгрия және Румыниядағы мұнай кен орындарындағы үлеске ие болды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда шетелдегі өндірісінің көп бөлігін жоғалтты. Дегенмен, DEA 1917 жылы Эльзастағы Печелброннда әлемдегі алғашқы мұнай шахтасын бұрғылады. Жер бетінен немесе ұңғымалар арқылы мұнайды өндіруден айырмашылығы, бұл мұнайды "қазу" арқылы күрделі шахта құрылысы әдісін алғаш рет қолдануды білдірді.
Үшінші рейх
DEA 1934 жылдан бастап Рейхтік бұрғылау бағдарламасы аясында берілген қарыздар сияқты, Ұлттық социалистердің билікті басып алуынан пайда тапты. 1937/1938 жылдары еврей мүшелері басқару және қадағалау кеңесінен шығарылды. DEA сонымен қатар кең көлемде мәжбүрлі еңбекке тартты. Компания басшылығы мен нацистік режим арасындағы нақты байланыстар әлі толық зерттелген жоқ. Ол кезде компанияның қызметі өндіріс және жеткізу тізбегінің көп бөлігін қамтыды: минералды май өнімдерін өндіру, өңдеу және пайдалану, сондай-ақ оларды қайта сату, кен өндіру құқықтарын сатып алу және сауда жасау, кен машиналары мен жабдықтарын жасау. 1943 жылы оның еншілес компаниялары мен үлестеріне Берлиндегі Deutscher Mineralöl Verkaufsverein GmbH, Берлиндегі Deutsche Viscobil Oel GmbH және Берлиндегі Braunkohle Benzin AG (BRABAG) кірді. 1938 жылы оның тас көмір операциялары Гелзенкирхендегі Граф Бисмарк кені және Ванне-Эйкелдегі Кенигсгрубе кенінен тұрды. Лигнит операциялары Лейпциг әкімшілік округіндегі Борна филиалында біріктірілді және аймақтағы түрлі лигнит зауыттары, брикет фабрикалары, керамикалық бұйымдар зауыты және кірпіш зауытынан құралды.
Соғыстан кейінгі кезең
1948 жылы компания Гамбургке көшірілді. NITAG-тің Гамбургтің Ротербаум ауданындағы Миттлвегтегі штаб-пәтері Gasolin мен Wintershall-дың еншілес компаниясы NITAG-тің бірігуі нәтижесінде жабылды. DEA кейін оның орнына иелік етті. 1970 жылға қарай оның штаб-пәтері Гамбург-Сити-Нордқа көшірілді. 1950 жылдары DEA Германиядағы отандық мұнай өндірісін кеңейту бағытында түрлі жаңа кен орындарын дамытты. 1956 жылы Wintershall және DEA Deutsche Gasolin компаниясын Aral-ға қосты. Бірақ DEA 1960 жылы өзінің жеке қызмет көрсету станциялары желісін құру мақсатымен Aral тобынан шықты. 1963 жылы DEA қызметкері Рудольф Диттрих және оның командасы Визеде, Төменгі Саксониядағы Ленгедеде құлаған көмір шахтасында бірнеше күн бойы тұтқындалып қалған 14 шахтерді құтқаруға үлкен үлес қосты. Олар инновациялық бұрғылау технологияларын қолданып, басқалармен бірлесіп бұл жұмысты атқарды. Бұл сәтті операция неміс тарихында «Ленгеде кереметі» (Wunder von Lengede) деп белгілі. 1965 жылға қарай DEA тобы 2,01 млрд. DM табыс тапты және 26 400 қызметкері болды. Texaco 1966 жылы DEA акцияларының 90% басым бөлігін сатып алды. 1970 жылы DEA Deutsche Texaco AG болып қайта құрылды. Оның меншігіндегі кен орындары шамамен 1970 жылы Ruhrkohle AG (RAG) компаниясына берілді. 2002 жылы компанияның өндірістік бөлімі (мұнай өңдеу зауыттары, логистика, қызмет көрсету станциялары) Shell & DEA Oil GmbH деген бірлескен кәсіпорынға біріктірілді, және Shell компаниясы оны 2002 жылдың 1 шілдесінен бастап толыққанды сатып алды. 2002 жылдың ортасынан бастап RWE Dea компаниясы өндіріс саласына баса назар аударды. 2017 жылы қызмет көрсету станциясы жабылып, Лихтенфельстегі DEA брендімен жаңадан ашылған Shell қызмет көрсету станциясының орнына келді. 2013 жылдың наурызында RWE DEA-ны сату және түскен қаражатты 33 миллиард еуролық қарызын өтеуге жұмсау ниетін білдірді. RWE 2014 жылдың басына дейін аукцион арқылы кем дегенде үш ұсыныс алды. Олардың бірі LetterOne тобының еншілес компаниясы L1 Energy-ден келіп түсті. LetterOne Group – Люксембургте тіркелген инвестициялық компания, оның негізгі иесі (Alfa Group арқылы тікелей емес) ресейлік бизнесмен Михаил Фридман. RWE 2014 жылдың 16 наурызында LetterOne компаниясымен DEA-ны сату туралы келісімге келгенін хабарлады. Келісім аясында RWE Dea компаниясының құны 5,1 млрд. еуроға бағаланды. RWE LetterOne Group-пен келісімге қол қойылғандығын 2014 жылдың 30 наурызында жариялады. Маусым айында Германияның Экономика министрі Зигмар Габриэль сатуды тексеруді тапсырды, бұл тексеру екі айға созылды. Германия үкіметі 2014 жылдың 22 тамызында сатып алуды мақұлдады. 2014 жылдың қазан айында Financial Times газеті Британияның Энергетика министрі Эдвард Дейви Ресейге қатысты санкциялар күшейгендіктен сатуға келіспейтінін мәлімдеді. Көп миллиардтық мәміле, британ үкіметінің наразылығына қарамастан, 2015 жылдың наурыз айының бірінші аптасында аяқталды.
Wintershall Holding GmbH-мен бірігу
2018 жылғы 27 қыркүйекте DEA мен Wintershall-ды біріктіру туралы міндетті келісім жарияланды. Бірігу 2019 жылдың мамыр айында ресми мақұлдаумен жүзеге асырылды. Ол Еуропаның жетекші тәуелсіз газ және мұнай компаниясын құрды. BASF Wintershall Dea-ның 67%-ын, ал LetterOne Wintershall Dea-ның жай акцияларының 33%-ын иеленеді. Wintershall Dea компаниясының орта буын бизнесінің құнын ескере отырып, BASF компаниясы басымдық акциялар алды, нәтижесінде BASF компаниясының компанияның жалпы акционерлік капиталына қатысу үлесі 72,7%-ға жетті. Басымдық акциялар 2022 жылдың 1 мамырында немесе алғашқы рет акциялардың ашық саудасына шығарылған кезде, егер бұл ертерек болса, компанияның жай акцияларына айналады.