Кіріспе
Приодонтогнатус (мағынасы "пиломаяқ тіс жамбасы") - анкилозаврлардың бір туысы, мүмкін, Оксфорд дәуірінен, Жоғарғы юра кезеңінен, төменгі кальцийлі топырақтан, Англияның Йоркшир ауданынан шыққан. Бұл жоғарғы жақ сүйегіне негізделген күмәнді тұқым, ол қателікпен игуанодонттар мен стегозаврлармен араластырылған.
Priodontognathus (meaning "saw tooth jaw") was a genus of ankylosaurian dinosaur possibly from the Oxfordian age Upper Jurassic Lower Calcareous Grit of Yorkshire, England. It is a dubious genus based on a maxilla, and has been erroneously mixed up with iguanodonts and stegosaurs.
Тарих және таксономия
Бұл тұқымға сипаттама берген ағылшын палеонтологы Гарри Говьер Сили 1869 жылы алғаш рет холотипті (SMC B53408), яғни жоғарғы жақ сүйегін атады. Сол кезде Сили Вудвард мұражайының қазбаларының каталогын құрастырып жатқан еді. Олардың бір бөлігі Forbes коллекциясын құрды, ол Джеймс Форбс Янг қайтыс болғаннан кейін 1862 жылы Кембридж университетінің ұлдары Чарльз Янг пен Генри Янг сыйға тартты. Бұл жинақтағы сүйектің шығу тегі белгісіз болды; алдымен Тилгейт маңында төменгі кредалық қабаттан табылған деп саналды, кейіннен ол Йоркширдің жағалауында юралық қабатта табылған деп ойланды. Бастапқыда Сили оны Игуанодонға жатқызуға болады деп ойлап, оны Игуанодон Филипси деп атады. Аталған атау геология профессоры Джон Филлипске арналған. 5 дюймдік фрагментте тістер жоқ, тек 17 бос тіс соқпағы көрінеді. 1875 жылы, кейіннен дайындалған кезде жаак сүйегінің ішіндегі алмастыру тістері ашылғаннан кейін, Сили оның басқаша екенін мойындады, сондықтан оған жалпы атау берді Приодонтогнатус. Оның аты грекше prion, "пила", odous, "тіс" және gnathos, "жақ", тістерінің пішінін мойындау үшін алынған. Ал орнына тістер әлі шықпағандықтан, олардың тістеулері тозған жоқ, сондай-ақ көптеген өткір тістерді байқауға болады. Өйткені, қарулы динозаврлар сол кезде өте нашар танымал болғандықтан, оны салыстыруға аз уақыт болды, сондықтан ол кейінірек 1893 жылы стегозаврлық Омозаврмен (қазіргі Дацентравр) араластырғаны таңқаларлық емес; кем дегенде бір автор, барон Франц Нопкса, бұл емес екенін мойындап, оны "Акантофолидиде" деп атады, біз оны Нодозавриде деп танимыз. Альфред Шервуд Ромер де оны анкилозавр деп таныды, бірақ ол оны Гилеозаврмен синоним етті. Питер Гальтон 1980 жылы тұқымдасты қайта бағалап, оның жеке тұқымдас екенін анықтады, оны Приконодон және Сауропельтамен салыстырып, Нодозавридтерге жатқызды. Оның анкилозаврдың бір түрі ретінде бағалауы қабылданғанымен, оның жарамды екендігіне деген сенімі дұрыс емес еді, және ол әдетте сол кезден бастап анкилозаврлардың белгісіз туыстығы бар күмәнді тұқым деп саналады.
"Омозавр" филипси
Жоғарыда айтылғандай, Сили 1893 жылы Omosaurus phillipsii деп атаған, ол осы жануармен шатастырды, өйткені ол сол мақалада талқыланды (және мүмкін бірдей тұқым деп саналады), және олардың нақты атауы бірдей. Omosaurus phillipsii, қазір "Dacentrurus" phillipsii немесе "Omosaurus" phillipsii (автордың күмәнді түрлерді қалай білдіруіне байланысты) деп аталады, бұл стегозаврлардың күмәнді түрі, ол Malton Oolite Corallian Oolite Formation, Slingsby, North Yorkshire. Үш бөлікте орналасқан жамбас сүйегі - жас жануардың сүйегі.
Палеобиология
Анкилозавр ретінде Приодонтогнатус төрт аяқты, жерге жақын орналасқан, тероподтар мен басқа да етшілерге қарсы қорғаныш ретінде броньға ие баяу өсімдік жегіш болған. Бұл бірнеше метрлік кіші жануар еді; егер Оксфордтық дата дұрыс болса, бұл барлық ертедегі нодозавридтермен ортақ сипаттама ретінде қарастырылуы мүмкін.
Түрлі-түрлі
Priodontognathus және "Omosaurus" phillipsii атауларының соңында екі "i" деген ескі сөз болып табылады және ол қазіргі кезде қолданылмайды. Қосымша "i" ресми түрде алынып тасталмаған және Халықаралық зоологиялық номенклатура кодексі бойынша жалғыз жарамды жазу болып табылады, бірақ авторлар оны кейде қалдырады. Осыған байланысты, жоғарыда "Омозавр" филипси атауына қатысты айтылғандай, Приодонтогнатусты кейде "Игуанодон" филипси деп атайды. Силидің Phillipsii жазу үшін бас әріпті бастапқы қолданылуы енді әдеттегідей емес, тіпті жеке есімдерден алынған болса да, барлық белгілі бір эпитеттердің басында кіші әріптер қолданылады, нәтижесінде бұл жағдайда phillipsi пайда болды.