Кіріспе
Мундум нерият (малаял: മുണ്ട് നേരിയത്; settu mundu немесе mundu set) - Үндістанның оңтүстік-батысындағы штаты Кераладағы әйелдердің дәстүрлі киімі. Бұл - тек дененің төменгі бөлігін ғана жауып тұратын саридің көне үлгісінің ең көне қалдығы. Mundum neriyatum-да ең негізгі дәстүрлі киім - бұл муду немесе төменгі киім, бұл саридің ежелгі түрі, ол малайяламда (күлме дегенді білдіреді), ал жоғарғы киім - муду. Мунду - антария деп аталатын ежелгі киімнің ерекше түрде киілетін (төменгі киім) төменгі киімі. Нерият - бұл оң иықтан сол иыққа дейін киілетін жұқа шарфтың қазіргі заманғы бейімделуі, ежелгі буддалық джайнистік мәтіндерде ол uttariya деп аталады. Осы екі киім жиынтығы ақырында қазіргі Керала сари деп аталатын киімге айналды. Ортағасырлық Кераланың сақталған қабырғалық суреттерінде әйелдер киетін киімнің үш стилі бар екені бейнеленген. Бұларға бір бөлік мундам, бір бөлік сары, қазіргі Мохиниятттам бишілері киетін ниви драпеге ұқсас, бір бөлік сары және екі бөлік мундам нерияттум киімі кіреді.
Mundum neriyatum (Malayalam: മുണ്ട് നേരിയത്; settu mundu or mundu set) is the traditional clothing of women in Kerala, a state in southwestern India. It is the oldest remnant of the ancient form of the sari which covered only the lower part of the body. In the mundum neriyatum, the most basic traditional piece is the mundu or lower garment which is the ancient form of the sari denoted in Malayalam as (meaning cloth), while the forms the upper garment the mundu. The mundu is the surviving form of lower garment of the ancient clothing referred to as antariya worn in a special way (lower garment). The neriyatu is the modern adaptation of a thin scarf worn from the right shoulder to the left shoulder referred to in ancient Buddhist Jain texts as the uttariya. This two set garments eventually evolved into what is now known as Kerala sari. Surviving medieval Kerala mural paintings depict existence of three styles of clothing worn by women, these include one piece mundum, single piece sari with over lapping pleats resembling nivi drape worn today by Mohiniyattam dancers and two piece mundum neriyatum attire which evolved into Kerala sari.
Негізгі перде
Mundum neriyatum дәстүрлі түрде ақ немесе қаймақ түстес және екі матадан тұрады, олардың шекарасында қара деп аталатын түсті жолақ бар. Киімнің астыңғы жағын жауып тұрған матаны муду деп атайды. Бұл кеудеге және жамбасқа ұқсас, Кераладағы ерлер киетін мудуға ұқсас. Үстіңгі киім ретінде киілетін матаны нерият деп атайды. Нерияттың бір ұшы павада немесе белбеудің ішіне тығылып, қалған ұзын ұшы алдыңғы торсода киіледі. Нериятты көк сүйектің үстіне дейін жететін блузкамен киеді. Ол оң жамбастан сол иыққа дейін және белдіктің ішіне дейін диагональмен киіледі, оны ішінара жауып тұрады. Нерияттың қалған еріген ұшы сол иықтан ілінеді, бұл "ниви сариға" ұқсайды. Бүгінде ең көп тараған сари - "ниви" ("ніви") драпе. Mundum neriyatum-ды жапқаннан бұрын крахмалдандырады және шекарасының немесе караның түсіне сәйкес келетін блузкамен киіледі.
Қиыршық тас және мерекелік мақсаттарда
Mundum neriyatum күнделікті киім ретінде, сондай-ақ мерекелік жағдайда ерекше киім ретінде киіледі, бұл жағдайда Кара сәндік киім болып табылады. Онам мерекесі кезінде барлық жастағы әйелдер mundum neriyatum киіп, kaikottikalli деп аталатын тек әйелдер үшін арналған халық биіне қатысады. Мерекелік жағдайда Mundum neriyatum алтын түстес шекаралары немесе Касаву деп аталатын кең зари шекарасы бар, бұл костюмге "Касаву Сари" деген басқа атау береді. Бұл жағдайда mundum neriyatum блузкасының түсі әйелдің жасы мен неке жағдайына байланысты болады. Жас, тұрмысқа шықпаған қыздар жасыл түсті блузка киіп, тұрмысқа шыққан орта жастағы аналар қызыл түсті блузка киеді. Касаву немесе алтын жиек таза алтыннан немесе мыспен қапталған немесе жасанды болып табылады. Мунду сари матасы мақтадан жасалады және әрқашан қолмен тоқылған. Саридің төменгі жағында қара немесе қарапайым сызықтар бейнеленген, ал кейде паук немесе ғибадатхананың кішкентай мүсіндері палуды әшекейлейді. Mundum neriyatum Set mundu, Kasavu mundu, Mundu sari, set sari немесе set veshti деп те аталады. Вешти - бұл сарының тағы бір нұсқасы. Ол төменгі киім ретінде мудумен бірге паллусыз киілетін блуз сияқты кішкентай киімнен тұрады.
Керала сарысы
Керала сарысы - тек бір матадан жасалған киім. Керісінше, Керала сарысы мундам нериятұмға өте ұқсас және оны малай әйелдері көбінесе квази мундам нериятұм ретінде киеді.
Мәдени символика
Mundum neriyatum - малайлық қауымдастығының әйелдерінің мәдени киім-кешегі. Кералдық әйелдердің әдемі ақ мундам-нериятуммен қарама-қарсы алтын шекараларының сұлулығы мен тартымдылығы малайлық әйелдерді бейнелейді. Мундам-нерияттың дәстүрлі және заманауи стильдері үнді суретшісі Раджа Рави Варманың суреттерінде бейнеленген. Mundum neriyatum бірнеше суреттерде өзгертілді, олар Шәкүнталаны бейнелейді. Оның бір суреттерінде Үндістан субконтиненті ағып жатқан ниви сары киген ана ретінде бейнеленген.