Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Моңғол этностық тобы
Mongolic ethnic group
Бонан халқы (s=保安族) – Қытайдың солтүстік-батысындағы Гансу және Цинхай провинцияларында мекендейтін, барлық моңғол халықтарынан ерекшеленетін этно-тілдік топ. Олар Гансудың Жишишан Бонан, Донгсян және Салар автономиялық округінің "тітул ұлттарының" бірі болып табылады, бұл округ Сары өзеннің оңтүстігінде, Гансу мен Цинхай шекарасына жақын орналасқан. Бонан халқы Қытай Халық Республикасы ресми мойындаған этностардың арасында 10-шы ең кіші (56-дан 47-ші) этнос болып саналады. Бонан халқының 95%-ы Жишишан округінде тұрады, округтың жалпы халқы 21 400 адамды құрайды.
The Bonan people (s=保安族) are a distinct ethno linguistic group from all other Mongolic peoples, living in Gansu and Qinghai provinces in Northwestern China. They are one of the "titular nationalities" of Gansu's Jishishan Bonan, Dongxiang and Salar Autonomous County, which is located south of the Yellow River, near Gansu's border with Qinghai. Bonan are the 10th smallest (47th out of 56) of the ethnic groups officially recognized by the People's Republic of China. 95% of Bonan live in Jishishan County, numbering 21,400 of the county's population.
Мәдениет
Бонан халқы Доңсяң және Хуэймен көптеген дәстүрлерді ортақ. Олардың дәстүрлі киімдері Тибет, Хуэй және Доңсяң киімдерінің элементтерін қамтиды. Үйленген бонан әйелдері қара жамылғы киеді, ал үйленбегендері – жасыл жамылғы. Әйелдер көбірек түрлі-түсті киім киеді, соның ішінде түсті манжеттері бар шалбарлар да бар. Бонан еркектері көбінесе қара немесе ақ қалпақ, ақ немесе қою көк түсті жакет киеді. Қыс айларында жүнді астарлы жакеттер таралған. Бонан экономикасы негізінен егіншілік (бидай және қара бидай өсіру), мал шаруашылығы, жергілікті қолөнер бұйымдарын сату және ағаш өңдеу саласында жұмыс істеуден тұрады. Бонан пышақтары әдемілігімен және беріктігімен танымал, оларды жасау мен сату жергілікті экономиканың маңызды бөлігін құрайды. Бонан халқы атпен жүру, күрес және садақ атуды ұнатады. Олар сондай-ақ поэзия, ән салу, билеу және дәстүрлі қытай музыкалық аспаптарында ойнауға құмар. Бонан халқының көпшілігі мұсылман дінін ұстанады. Алайда, Қыңхай провинциясында аз ғана бөлігі Тибет буддизмін ұстанады, бірақ олар көршілес этностық топтардың ықпалында болып, мәдениетіне сіңген. Жишишан ауданындағы бонандықтар негізінен сиыр және қой етінен, мортыл, картоп және шыны жудыдан тұратын халал тағамдарды жейді. Олар шай ішуді де жақсы көреді. Бонанның дәстүрлі ауылдарында үйлердің шатырлары біріктірілген, бұл ауыл тұрғындарына үйлердің арасында шатыр арқылы жүруге мүмкіндік береді. Дегенмен, мұндай дәстүрлі үйлер қазіргі кезде сирек кездеседі.
The Bonan share many traditions with the Dongxiang and Hui. Their traditional dress includes elements of Tibetan, Hui and Dongxiang clothing. Married Bonan women wear black veils, while unmarried women wear green veils. Women wear more colorful dress, including trousers with colored cuffs. Bonan men typically wear black or white skullcaps and white or dark blue jackets. Fur lined jackets are used during the winter. The economy of the Bonan consists of farming (mainly wheat and rye), raising livestock, selling local handicrafts and working in the lumber industry. Bonan knives are renowned for their beauty and hardness and their manufacture and sale also form an important part of the local economy. Popular pastimes for the Bonan include horse riding, wrestling, and archery. The Bonan also enjoy poetry, singing, dancing and playing traditional Chinese instruments. Majority of the Bonan are Muslim. A small minority of Bonans are Tibetan Buddhists that reside in Qinghai, but they have been largely acculturated to neighboring ethnic groups. The Bonan in Jishishan county follow a halal diet consisting mainly of beef and mutton, combined with carrots, potatoes and glass noodles. They also enjoy drinking tea. Bonan traditional villages have the roofs of the houses connected, in a way allowing the villagers to walk between houses over the roofs. However these traditional houses are rare nowadays.