Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бас киімнің түрі
Type of headwear
Түрбан (парсы тілінен دوربند, durband; орта француз тілі арқылы turbant) – матамен орауға негізделген бас киімнің бір түрі. Көптеген нұсқалары бар, және оны әртүрлі мәдениеттердің адамдары дәстүрлі бас киім ретінде киеді. Түрбан кию дәстүрі бар қауымдарды Үндістан субконтинентінде, Оңтүстік-Шығыс Азияда, Таяу Шығыста, Балканда, Кавказда, Орталық Азияда, Солтүстік Африкада, Батыс Африкада, Шығыс Африкада, сондай-ақ Ресейдегі кейбір түркі халықтарында кездестіруге болады. Кески – бұл түрбанның бір түрі, дәстүрлі "бір түрбанның" жартысына жуық ұзын матадан жасалады, бірақ екі есе енді "қос түрбан" (немесе қос патти) жасау үшін кесілмейді де тігілмейді. Түрбан кию сикх еркектерінің (Дастар) арасында кең таралған, ал әйелдер арасында сирек кездеседі. Оларды индуист монахтары да киеді. Бұл бас киім діни салт ретінде де қызмет етеді, соның ішінде шиит мұсылмандары арасында, олар түрбан киюді сүннет му’аккада (бекітілген дәстүр) деп санайды. Түрбан – суфи ғалымдарының дәстүрлі бас киімі. Мұсылман еркектер намаз оқығанда түрбан (Имама) кие алады. Сонымен қатар, түрбандар діни көзқарасына қарамастан, ақсүйектердің арасында да таралған. Стильдері мен орау техникалары: Түрбандардың көптеген стильдері бар, және орау әдісі де әртүрлі болуы мүмкін. Кейбір түрбандар қарапайым және функционалды, ал басқалары күрделі және салтанатты немесе ресми мақсаттарға арналған. Түрбанның қалай байланғаны оның иесінің әлеуметтік немесе отбасылық жағдайы, діни байланысы немесе аймақтық ерекшелігін көрсете алады. Мәдени және діни маңызынан басқа, түрбандар практикалық бас киім болып табылады. Олар күннен, шаңнан және желден қорғайды. Кейбір ыстық аймақтарда түрбандар басқа салқындауға көмектеседі.
A turban (from Persian دوربند, durband; via Middle French turbant) is a type of headwear based on cloth winding. Featuring many variations, it is worn as customary headwear by people of various cultures. Communities with prominent turban wearing traditions can be found in the Indian subcontinent, Southeast Asia, the Middle East, the Balkans, the Caucasus, Central Asia, North Africa, West Africa, East Africa, and amongst some Turkic peoples in Russia. A keski is a type of turban, a long piece of cloth roughly half the length of a traditional "single turban", but not cut and sewn to make a double width "Double Turban" (or Double Patti). Wearing turbans is common among Sikh men (Dastar), and infrequently women. They are also worn by Hindu monks. The headgear also serves as a religious observance, including among Shia Muslims, who regard turban wearing as Sunnah mu’akkadah (confirmed tradition). The turban is also the traditional headdress of Sufi scholars. Muslim men might wear the turban (Imama) during prayer. Additionally, turbans have often been worn by nobility, regardless of religious background. Styles and Wrapping Techniques: Turbans come in a variety of styles, and the method of wrapping can vary. Some turbans are simple and functional, while others are elaborate and serve ceremonial or formal purposes. The way a turban is tied can indicate the wearer's social or marital status, religious affiliation, or regional identity. Aside from cultural and religious significance, turbans are also practical headwear. They provide protection from the sun, dust, and wind. In some regions with hot climates, turbans can help keep the head cool.
Тарих
Тұмбаның ең ерте бейнесі б.з.д. 2350 жылға жататын Месопотамия мүсінінде табылады. 400-600 жылдары сол аймақта Византия армиясының сарбаздары, сондай-ақ Византия азаматтары фейколис деп аталатын тұмба стилін киген, бұл 10 қаңтардағы грек фрескаларында көрсетілген, қазіргі Түркиядағы Каппадокия провинциясында оның грек тілінде сөйлейтін ұрпақтары 20 ғасырдың басына дейін киген. 570-632 жылдары өмір сүрген Мұхаммед пайғамбар имама киген. Ол енгізген тұмба стилі – матамен байланған бас киім; бұл бас киім имама деп аталады және мұсылман патшалары мен ғалымдары тарих бойы үлгі еткен. Шиа дін қызметкерлері Мұхаммедтің немесе Сәйідтің ұрпақтары болмаса, ақ түсті тұмба киеді, ал олар болса – қара тұмба киеді. Көптеген мұсылман еркектер жасыл түсті таңдайды, себебі ол жұмақты білдіреді, әсіресе суфизмнің жақтастары арасында. Солтүстік Африканың көк түс кең таралған аймақтарында тұмбаның түсі оны киген адамның тайпасын көрсетеді.
The earliest depiction of a turban can be found on a Mesopotamian sculpture dating back to 2350 B. C. A style of turban called a phakeolis continued to be worn in that region by soldiers of the Byzantine army in the period 400–600, as well as by Byzantine civilians as depicted in Greek frescoes from the 10th century in the province of Cappadocia in modern Turkey, where it was still worn by their Greek speaking descendants in the early 20th century. The Islamic prophet, Muhammad, who lived 570–632, wore an Imama turban. The style of turban he introduced was a cap with a cloth tied around it; this headwear is known as Imama and was emulated by Muslim kings and scholars throughout history. Shiah clergies today wear white turbans unless they are descendants of Muhammad or Sayyid, in which case they wear a black turban. Many Muslim men choose to wear green, because it represents paradise, especially among followers of Sufism. In parts of North Africa, where blue is common, the shade of a turban can signify the tribe of the wearer.
Ұлттық стильдер
Қазіргі заманғы түрбәндер көптеген пішін, өлшем және түстерде кездеседі. Солтүстік Африка, Африка мүйізі, Таяу Шығыс, Орталық Азия, Оңтүстік Азия және Филиппин (Сулу) аймақтарында түрбан киетіндер оны әр киген сайын жаңадан орайды, бұл үшін ұзын мата жолақтары қолданылады. Матаның ұзындығы көбінесе бес метрден аспайды. Кейбір әсем Оңтүстік Азия түрбандары тұрақты пішінде қалыптастырылып, негізге тігілуі мүмкін. Түрбанның мөлшері аймаққа, мәдениетке және дінге байланысты әлде үлкен, әлде қарапайым болуы мүмкін.
Contemporary turbans come in many shapes, sizes and colours. Turban wearers in North Africa, the Horn of Africa, the Middle East, Central Asia, South Asia, and Philippines (Sulu) usually wind it anew for each wearing, using long strips of cloth. The cloth is usually under five meters in length. Some elaborate South Asian turbans may also be permanently formed and sewn to a foundation. Turbans can be very large or quite modest depending upon region, culture, and religion.
Шығыс Африка
Түрбанды Шығыс Африкада мұсылман дін қызметкерлері, сондай-ақ эфиопиялық православиелік христиан дін қызметкерлері киеді. Бұл аймақта бас жамылғысы ұзақ уақыттан бері қолданылып келеді, оны сұлтандар, уәзирлер және басқа да аристократиялық және сот шенеуніктері жиі киетін. Осы ақсүйектердің арасында Исаак сұлтандығының сомали сұлтандары Дерия Хасан, Варсангалидің Мохамуд Али Шире, Маджертин сұлтанының Осман Махамуд, Хобё сұлтанының Юсуф Али Кенәдид және Али Юсуф Кенәдид бар. Аймақтағы танымал исламдық тұлғалардың бірі – шейх Абадир Умар Ар Рида, ол да түрбан тағумен белгілі. Ол әдетте макавис (саронг) немесе джеллабиямен бірге киіледі. Малави мен Замбиядағы Тумбука абыройының арасында патша Чикуламеймбе және одан төменгі барлық басшылар түрлі стильдегі қара түбіректерді (мфумфу) киеді. Осылайша бұл түбіректер тәж сияқты қызмет етеді. Тумбука билеушілерінің қара түбірек кию дәстүрі 18 ғасырдың соңына дейін жетеді, сол кезде суахили/Нямвези саудагері Тумбука аймақтарында қолдаған барлық басшыларға қара мата сыйлаған, оның бір бөлігін олардың басына ораған.
Turbans are commonly worn in East Africa by Muslim clerics, as well as Ethiopian Orthodox Christian priests. The headwrap has a long presence in the region, where it was frequently sported by Sultans, Wazirs, and other aristocratic and court officials. Among these nobles are the Somali Sultans Deria Hassan of the Isaaq Sultanate, Mohamoud Ali Shire of the Warsangali, Osman Mahamuud of the Majeerteen Sultanate, and Yusuf Ali Kenadid and Ali Yusuf Kenadid of the Sultanate of Hobyo. Prominent historical Islamic leaders in the region that are known to have worn turbans include Sheikh Abadir Umar Ar Rida. It is typically worn with a maccawiis (sarong) or a jellabiya. Among Tumbuka nobility in Malawi and Zambia, black turbans (mphumphu) in various styles are worn by the king chikulamayembe and all chiefs below him. These turbans thus function as crowns. The practice of Tumbuka nobles wearing black turbans dates back to the late 18th century when a Swahili/Nyamwezi trades man gifted all chiefs he encouraged in the tumbuka territories black cloth, some of which he would wrap around their heads.
Арабия түбегі
Арабия түбегіндегі көптеген елдерде әдетте түбі деп сипатталмайтын қарапайым немесе шаршы шарф (ғұтра, шұмағ немесе шефия деп аталады) жиі киіледі, бірақ араб еммамасы дәстүрі Оманда (Оман сұлтаны Қабус), Суданда және Арабия түбегінің кейбір бөліктерінде күшті болып қала береді. Йеменде дәстүрлі мұсылман имамасы киіледі. Түсті түбі, Ғабана, Хиджаз аймақтарында кең таралған мәдени мұрагерлік түбі болып табылады, және ол әлі күнге дейін Мекке, Мәдина және Джидда тұрғындарының киім-кешегі. Ғабана – саудагерлер мен беделді және орта таптың жалпы қоғамдық топтары үшін мұралық бірыңғай бас киім, діни ғалымдарды қоспағанда, олардың ерекше түбілерi көбінесе ақ түсті болады. Әртүрлі пішіндегі хиджази түбілер – Мекке мен Мәдинада өмір сүрген ислам пайғамбары Мұхаммедтің түбісінің жалғасы. Ғабананың бірнеше түрі бар, бәлкім ең танымал – Алеппода жасалған сары (Халаби), ол әртүрлі жазулармен сипатталады және қуыс тақия немесе түрік фесі немесе калпақ сияқты күмбезге оралады. Масар деп аталатын түрлі-түсті түбілер Оманның ұлттық бас киім костюмі болып табылады, сондай-ақ Йеменнің және Хадрамауттың оңтүстігіндегі кейбір аймақтарда да кең таралған. Сонымен қатар, ақ ғұтра немесе шұмағ көбінесе Хамдания стилімен оралады, бұл Біріккен Араб Әмірліктеріндегі түбілердің пішінімен де сәйкес келеді.
In most countries of the Arabian peninsula, a plain or checkered scarf (called ghutrah, shumagh or chefiyah), not usually described as a turban is often worn, though the Arabic Emamah tradition remains strong in Oman (see Sultan Qaboos of Oman), Sudan and some parts of the Arabian peninsula. In Yemen, the traditional Muslim Imama is worn. The colored turban, Ghabanah, is a common inherited cultural turban in the regions of Hijaz, and it still the inhabitants costume of Mecca, Madinah and Jeddah in particular. Ghabanah is the heritage uniform headwear for traders and the general community categories of the prestigious and middle class, with the exception of religious scholars who have had their special turbans distinctiveness predominately white. The Hijazi turbans with different shapes are the extension of the turban of Islamic prophet Muhammad who lived in Mecca and Madinah. There are several types of Ghabanah, perhaps the most famous is the yellow (Halabi), made in Aleppo, characterized by different inscriptions, and wrapped on a dome like hollow taqiyah or a Turkish fez or kalpak cap. Colorful turbans called Masar are the national headwear costume in Oman, and also are common in some regions in south of Yemen and Hadhramaut. Moreover, the white ghutrah or shumagh are commonly wrapped in Hamdaniyah style, which is also the shape of turbans in the United Arab Emirates.
Ауғанстан
Түрбан – Ауғанстанның ұлттық киімінің бір бөлігі. Урузган провинциясында мемлекеттік қызметкерлердің еркектері имам киюге міндетті. Олар мұсылман әлеміндегі басқа аймақтарға қарағанда кеңінен таралған және әртүрлі стиль мен түстерде киіледі. Елдің оңтүстік-шығысында түбіршектер кеңінен, бос оралған, ал Кабулда киім кішкентайрақ және тығыз болады. Ауғанстанның дәстүрлі қоғамында пату деп аталатын қосымша мата суықтан қорғану, отыру, мал байлау немесе шапкада су тасу сияқты практикалық мақсаттарға қолданылады. Ауғанстанның әртүрлі этникалық топтары әртүрлі өрнектердегі, стильдегі, матадан, жолақты, ұзындығы мен түсіне қарай әртүрлі түбіршектер киеді. Барлық этникалық топқа жататын еркектер көзді жарықтататын ашық түсті түбіршектерден аулақ болып, ақ, сұрғылт ақ, сұр, қою көк және қара сияқты қарапайым түстерді таңдайды. Теңіз көгі түсі көбінесе сикх нихангтарына тән, ол соғыс пен қызметті білдіреді, ал қара түс қарсылықты, қызғылт сары – құрбандық пен шейіттікті, ал ақ – даналықты, қарттықты, өлімді немесе бейбітшілікті көрсетеді; бірақ бейбітшілік кезінде немесе бейбітшілік митингілерінде адамдар көбінесе соғыс киімінде, көк түсте болады. Бұл киімді талибандар да киеді.
Turbans are part of the national dress in Afghanistan. In the Uruzgan Province, male government employees are required to wear the Imama. They are used more widely than elsewhere in the Muslim world, and are worn in a wide range of styles and colours. In the country's south east, turbans are wrapped loosely and largely, whereas in Kabul the garment tends to be smaller and tighter. In traditional Afghan society, a related piece of extra cloth called a patu serves practical purposes, such as for wrapping oneself against the cold, to sit on, to tie up an animal or to carry water in the cap. Different ethnic groups in Afghanistan wear different lungees with different patterns, way of styling it, fabric, stripes, lengths and colouration. Males of all ethnic backgrounds generally avoid wearing bright coloured turbans that draw attention to oneself and prefer wearing simple colors that are white, off white, gray, dark blue and black. Navy blue is a color common more to the Sikh Nihangs, it signifies war and service, while black is associated with resistance, orange with sacrifice and martyrdom, and white with wisdom, old age, death, or peace; however during times of peace, or rallies for peace, people will usually be in war gear, blue. It is also traditionally worn by members of the Taliban.
Бангладеш
Бангладеште паранды пагри деп атайды, ал Читтагонг және Силхет аймақтарында – фагри деп атайды. Көбінесе ақ түс кең таралған, бірақ көбінесе суфилер жасыл түбіртек киеді. Сонымен қатар, ауылдық жерлердегі ақсақалдар оны құрмет және сыйлау белгісі ретінде тағады.
In Bangladesh, the turban is known as pagri, or fagri in Chittagong and Sylhet. The most common colour worn is white, and generally it is the Sufis that wear green turbans. It is also worn by elders in rural areas as a symbol of honour and respect.
Мьянма
Мьянмада дөңгелек бас киім "гаунг баунг" деп аталады. Оның бірнеше аймақтық үлгілері бар.
In Myanmar, the turban is referred to as a gaung baung. There are several regional styles worn.
Малайзия
Малайзияда сербан сikh дінінің бас киімін де, сондай-ақ белгілі бір мұсылман дін қызметкерлері киетін бас киімдерін де білдіреді.
In Malaysia, the serban is used to refer to both the Sikh gear and those worn by certain Muslim clerics.
Үндістан
Үндістанда бас киімге пагри дейді, яғни ерлер киетін және қолмен оралған бас киім. Оның көптеген түрлері бар, олар киген адамның өңіріне немесе дініне қарай өзгешеленеді және пішіні, мөлшері мен түсі жағынан әртүрлі болады. Мысалы, Майсур петасы, Маратхи пхетасы және Пунери Пагади. Пагри – оны киген жерде құрмет пен сый-құрметтің белгісі. Маңызды қонақтарды құрмет көрсету үшін оларға киюге пагри ұсыну кең таралған. Түстер көбінесе жағдайға немесе оқиғаға сәйкес таңдалады: мысалы, ерлік пен құрбандықпен (шайиттікпен) байланысты шафран түсі митингілерде киіледі; бейбітшілік символы саналатын ақ түс қарттар киеді; ал көктеммен байланысты қызғылт түс көктем маусымында немесе тойларда киіледі. Екінші дүниежүзілік соғыста Үндістан армиясының кейбір сарбаздарына пагри кию міндеттелді. Үндістанның Раджастан штатында пагри немесе сафа деп аталатын бұл бас киім – штаттың мәдени ерекшелігінің ажырамас бөлігі болып табылатын дәстүрлі бас киім. Ол әдетте мақтадан, жібектен немесе маталардың қоспасынан жасалады және ұзындығы әртүрлі болуы мүмкін. Сафаның ұзындығы шамамен 9-11 метр, ал пагридің ұзындығы 21 метрге дейін жетеді. Раджастхандағы ең танымал бас киімдердің бірі – Джодхпури сафасы.
In India, the turban is referred to as a pagri, meaning the headdress that is worn by men and is manually tied. There are several styles, which are specific to the wearer's region or religion, and they vary in shape, size and colour. For example, the Mysore Peta, the Marathi pheta, and the Puneri Pagadi. The pagri is a symbol of honour and respect everywhere it is worn. It is a common practice to honour important guests by offering them one to wear. Colours are often chosen to suit the occasion or circumstance: for example saffron, associated with valour or sacrifice (martyrdom), is worn during rallies; white, associated with peace, is worn by elders; and pink, associated with spring, is worn during that season or for marriage ceremonies. In World War II, some soldiers in the Indian Army were required to wear a turban. In Rajasthan state of India these turbans, known as Pagri or Safa, is a traditional headwear that is an integral part of the state’s cultural identity. It is typically made from cotton, silk, or a blend of fabrics and can vary in length. The Safa is usually around 9 to 11 meters long, while the Pagri can be about 21 meters. Some of the most popular turbans in Rajasthan includes Jodhpuri safa.
Индонезия
Индонезияда ерлердің дәстүрлі түрде киетін бас киімі икет деп аталады (жаван және сундан тілдерінен). Бұл сөздің тікелей мағынасы – «байлау», себебі матаны киген адамның басына бекітудің негізгі тәсілі осылай байлау арқылы жасалады. Ол төртбұрышты немесе тіктөртбұрышты батик матасынан жасалады, ол диагональ бойынша бүгіліп үшбұрыш пішінге келтіріледі. Матаны басына ораудың әртүрлі тәсілдері болғандықтан, икеттің пішіндері де әртүрлі болуы мүмкін, бірақ олар жалпы алғанда киген адамның әлеуметтік статусын және оның туған жерін көрсетеді. Оның шығу тегі әлі анық белгілі емес, алайда көптеген дереккөздер жавалықтардың 500 жылдан астам бұрын Индонезияға келген гуджарат саудагерлерінен тюрбан кию әдетін үйренген болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Яваның басқа аймақтарында икет практикалық қолдану үшін тұрақты пішіндегі бас киімдерге айналды, Орталық Ява мен Йогьякартада бұл бланкон, ал Батыс Явада – бэндо деп аталады. Шығыс Ява мен Балиде бас киім әлі де дәстүрлі әдіспен жасалады және оны уденг дейді. Батик матасын қатайту үшін оны қалыпқа келтіріп, қатайған қағазға жабыстырып, тігіп бекітеді. Икет сияқты, бланкон мен бэндо да туған жеріне және киген адамның әлеуметтік дәрежесіне байланысты пішіндерімен ерекшеленеді.
In Indonesia, the turban styled headdress for men is traditionally called iket (from Javanese and Sundanese language). It literally means 'to tie', the main way to attach the fabric over the head of the wearer. It is made of a square or rectangular batik cloth that is folded diagonally to form a triangle. Although there are different ways of folding and tying the fabric over the head, and therefore different shapes of iket, they can in general show the social level of the wearer and the area of origin. Its origin is not yet clearly identified, however many sources seemed to conclude that the Javanese might be influenced by turban wearing Gujarati traders who came to Indonesia more than 500 years ago. In other parts of Java, for practicality the iket has developed into fixed form headdresses, called blangkon in Central Java and Yogyakarta and bendo in West Java. In East Java and Bali, the headdress is still made in traditional way and it is called udeng. The batik cloth is made stiff through a process of molding, attaching to stiff paper, and sewing. Similar to iket, blangkon and bendo come with some variations of shapes based on the areas of origin and the wearer's social rank.
Непал
Непалдағы түрбанды әдетте ауылдық жерлерде ерлер киеді. Ауылдық түрбан Пагди немесе Пхета деп аталады. Ол көбінесе шаруалардың арасында таралған. Пхета үшін түрлі-түрлі түсті маталар қолданылған. Тарихи тұрғыдан алғанда, Горкхали әулетінің ақсүйектері Непал патшасының сыйлаған Ширпау деп аталатын ақ түрбан киетін. Мысалы, Сардар Рама Кришна Кунуар Горкхали монархы Махараджадхирадж Притви Нараян Шахтан Ширпау деп аталатын 22 жұп бас киіммен марапатталған. Бұл басқа замандас мемлекеттердегі аристократтардың арасында да кең таралған. Билеушілер мен қарастырылған феодалдар да ақ түрбанға белгі қосып киетін.
The turban in Nepal is commonly worn in rural areas by males. The rural turban is called either a Pagdi or Pheta. It is common among farmers. All types of coloured clothes were used for Pheta. Historically, Gorkhali nobleman used to wear white turban called Shirpau awarded by the King of Nepal. For example; Sardar Ram Krishna Kunwar was awarded with 22 pairs of headgear called Shirpau by the Gorkhali monarch Maharajadhiraj Prithvi Narayan Shah. It was common among aristocrats in other contemporary kingdoms. Rulers and vassal lords also adapted a crest to the white turban.
Пәкістан
Пәкістанда, әсіресе ауылдық халық арасында, тюрбан кеңінен қолданылады. Оның әртүрлі стильдері мен түстері елдің әр аймағында өзгеше, мысалы, елдің солтүстігінде қара және ақ тюрбандар басым. Пәкістанда ең көп кездесетін тюрбан – ақ түсті және қыртысы жоқ, оны Паштун аймағында жиі тағуға болады, ал ауылдық Пәнджаб және Синд аймақтарында көбінесе қарттар мен феодалдар киеді. Пәнджабилер оны пагри немесе паг деп атайды, ал Паштундар мен Синд халқы – паткай/патка деп атайды. Балуж халқы екі шеті төмен түсірілген немесе кеудеге орналасқан ілмек түрінде тағылатын үлкен тюрбандарымен танымал. Бұл тюрбандар көп метр матадан оралған және көбінесе ақ матадан жасалған.
In Pakistan, the turban is in widespread use, especially among the rural population. It is worn in different styles and colours across the country, varying by region, e. g. in the north of the country, black and white turbans are preferred. The turban most commonly found in Pakistan is white and crestless, and worn commonly in the Pashtun belt, while in rural Punjab and Sindh, it is mostly worn by elders or feudal lords. The turban is called either a pagri or pag by Punjabis, while the Pashtuns and Sindhi's call it patkay/patko. The Baloch people are famous for their large turbans that are worn with both ends hanging from the sides or as a loop that rests above the chest. These turbans are made with many feet of cloth that are wrapped around a cap and are mostly made with white cloth.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда ерлер мен әйелдер VI ғасырдан бері тюрбан киіп келеді, бірақ ол кеңінен таралған емес. Ақын Александр Поуп, сол замандағы суреттер мен иллюстрациялардағы басқа да белгілі адамдар сияқты, кейде тюрбан киген күйінде бейнеленген. Сол кездегі джентльмендердің ресми емес жағдайларда тюрбан киюі, олардың шаштарын қысқа қырқуға немесе жоңқалауға мүмкіндік бергенін көрсетеді, бұл 1650-1750 жылдар аралығында Еуропада сән болған әсем париктерді кию үшін қажет болды. Париктер шешілген кезде, қандай да бір бас киім пайдалы болды. Сондықтан, тюрбан. Қазірде бас киімдер сирек киілетіндіктен, тюрбандар да салыстырмалы түрде сирек кездеседі. Оларды негізінен Батыс Үндістаннан шыққан Карина әйелдері киеді. Кейбір әйелдер жеке ерекшеліктерін көрсету үшін киеді, мысалы, британдық әлеуметтік кәсіпкер Камила Батмангелидж, ол әдетте түрлі-түсті үйлесімді тюрбан мен халат киетін.
In the United Kingdom, turbans have been worn by men and women since the sixth century without ever becoming very common. Poet Alexander Pope is sometimes depicted wearing a turban, as were other notable men seen in contemporary paintings and illustrations. The common use of turbans on less formal occasions, among gentlemen at the time, reflects that their heads were closely cropped, or shaved, to allow the wearing of the elaborate wigs that were the fashion in Europe in the century from about 1650 to 1750, and when wigs were off, some kind of head cover was useful. Hence, the turban. Now that hats are infrequently worn, turbans too are relatively uncommon. They are worn primarily by women of West Indian descent, Karinas. Some women wear them to make a statement of individuality, such as the British social entrepreneur Camila Batmanghelidjh, who usually wore a colourful matching turban and robe.
Грекия
Грекияда, әсіресе Крит аралында ерлер сарики деп аталатын жеңіл тоқылған бас киім киеді. Бас киімнің атауы түрік тіліндегі "сарық" сөзінен алынған. Бүгінде ол көбінесе "критико мандили" (криттік мата) деп аталады. Бұл тек криттік халық киімінде ғана кездеседі, жалпы халық арасында емес, тек шалғайдағы таулы ауылдардағы егде жастағы ерлерде кездесуі мүмкін.
In Greece, specifically the island of Crete, the men traditionally wear a lightly knitted turban known as a sariki. The headwrap's name is borrowed from sarık, the Turkish word for turban. Today, it may be more commonly known as a kritiko mandili (Cretan kerchief). It is only found in the folklore Cretan dress and not amongst the population, with the exception of older men in remoter, mountainous villages.
Фиджи
iTaukei тайпасының басшылары мен жұбындары басқа түрбан сияқты маси (қабықтан жасалған мата) жамылғысын киген, оны исала деп атаған. Дегенмен, исаланың көбірек көлемі мен пішіні матаның астындағы тығыз шаштан құралған.
iTaukei indigenous chiefs and priests were known to have worn masi (barkcloth) coverings around their head similar to a turban, called an i sala. However, most of the bulk and shape of the i sala came from the bushy hair under the cloth.
Филиппин
Филиппинде тюрбанның отандық австронезиялық (малай полинезиялық) мәдениеттермен байланысты ұзақ тарихы бар және Филиппин тарихының әртүрлі кезеңдері арқылы теңіз Оңтүстік-Шығыс Азияның қалған бөлігінің (әсіресе Ява, Борнео және Суматра), Үндістан, Арабия, Қытай және Парсы мәдениеттерінің маңызды ықпалымен нығайтылған. Филиппиндік мұсылман әйелдер киетін ең көп таралған тюрбан – комбонг, ол Минданаоның Давао аймағындағы мұсылман әйелдерінің хиджабтың дәстүрлі стилі (Маранао, Магуинданао және Иранун тілдерінде сөйлейтіндермен байланысты). Комбонг бас жамылғысы ретінде киіледі және әдетте кеуде немесе иық үстінде жабылатын тудонг немесе бас киімімен жұптастырылады, бірақ исламдық дұға үшін немесе үйден немесе барангадан тыс жерде қосымша жабу үшін комбонгтың үстіне киіледі. Ақ комбонг – оны киген адамның Меккеге, хаж деп аталатын қажылық сапарға барғанын білдіреді. Сондықтан ақ комбонгты киген адам хаджжа деп аталады, бұл титул хаж жасаған кез келген мұсылман әйелге беріледі. Ерлер үшін ең көп таралған тюрбан путунг, котонг немесе пудунг деп аталады. Путунг тарихи түрде елдің барлық этнолингвистикалық топтарының ер адамдары киген, мысалы, Бисая, Тагалог және Илокано, 17 ғасырдың ортасына дейін, бірақ солтүстікте католицизмнің пайда болуынан және испандық, содан кейін американдық отарлаудан кейін батыс шляпасының пайдасына азайды. Колониалды кезеңге дейінгі кезеңде пудунгты киген адамның әлеуметтік статусын көрсету үшін түрлі түстерге бояған. Көк түс тек магину абыройының, қызыл путунг – махарилика жауынгерлер класының, ал сары немесе табиғи түстер – тимава еріктілер/шабуылдаушы кастасының және алипин құл кастасының киімдері болған. Бүгінде тюрбанды негізінен мұсылман филиппиндік ерлер, әсіресе имамдар мен уламалар (ислам ғалымдары) киеді, бірақ мұсылман емес топтар да киеді. Мұсылмандар арасында путунг оны киген адамның мәртебесін білдіреді. Мұсылман ерлер мен имамдар хажға барған жағдайда, әдетте кефийені путунг ретінде киеді. Бұл әдетте Сауд Арабиясында Филиппинге қайтып оралар алдында сатып алынады, осылайша олардың хажжи екенін көрсетеді. Бұл практика соңғы жылдары елдің оңтүстігіндегі жас жихадистік радикал топтарының экстремистік такфири топтарының мүшелері екенін білдіретін кефийені қолдануымен байланысты. Колониалды дәуірдегі киімнің бұл түрін мұсылман емес лумад және кордилера басшылары мен жоғары таптағы адамдар мерекелік шараларда немесе белгілі бір рәсімдерді өткізу кезінде киеді. Бұл путунгтар немесе тюрбандар әйелдер үшін әшекейленген немесе дизайнерлік болуы мүмкін және оны киген адамның мәртебесінің символы ретінде қызмет етеді. Елдің оңтүстік бөлігінде, Сулу архипелагында Таусуг пен Якан еркектері пис сиабит киеді, бұл тюрбанға немесе банданаға ұқсас әшекейленген бас киімі. Үлкен пісі тюрбанға ұқсас, ал кіші пісі банданаға ұқсайды. Филиппиндегі басқа путунгтар сияқты, пістің көлемі немесе бейнесі оның иесінің әлеуметтік статусын немесе кастасын көрсетеді. Елдің солтүстігіндегі кейбір Бабуян аралдарында отбасы басшысы ақ тюрбан киеді, ал жас еркектер 13 жасқа толғаннан кейін қызыл тюрбан киеді. Үш басшының барлығы сары тюрбан киеді. Оның діни маңызы жоқ және шығу тегі Тондо дәуірінің соңына (шамамен 900-жылдар – 1589) дейін жетеді. 1589 жылы Испания Филиппинге басып кіргенде Бабуяндықтардың көпшілігі Филиппиннен қашып кетті. Тюрбан бұрын майының бір түрінен, яғни қабық матадан жасалған, бірақ қазір Филиппин құрлығынан әкелінген мақтадан немесе жібектен жасалады. Содан кейін бас киім түріндегі шапан кесіліп, бас айналасына оралады, содан кейін алдыңғы жағына жиылады.
In the Philippines, the turban has a long history associated with native Austronesian (Malayo Polynesian) cultures, and reinforced with significant cultural influences from the rest of Maritime Southeast Asia (especially Java, Borneo and Sumatra), India, Arabia, China, and Persia, through the different epochs of Philippine history. The most common turban worn by Muslim Filipino women is called the kombong, the traditional style of hijab by Muslim women in the Davao area of Mindanao (associated with Maranao, Maguindanao, and Iranun speakers). The kombong is worn as a headwrap turban, and is paired with the tudong or headscarf, which is ordinarily draped over the chest or shoulder, but worn over the top of the kombong for Islamic prayer, or for providing extra veiling when out of the house or barangay. A white kombong signifies that its wearer has been on the pilgrimage to Makkah, known as Hajj. The wearer of the white kombong will hence be referred to as Hadja, a title given to any Muslim woman who has been on the Hajj. For men, the most common turban worn is called a putong, potong or pudong. The putong was historically worn by men of nearly all major ethnolinguisitc groups in the country, such as the Bisaya, Tagalog and Ilocano, before the mid 17th century, but had waned in lieu of the western hat since the coming of Catholicism in the north and subsequent colonization under Spanish and then American rule. In the precolonial period, pudong were dyed into different distinct colors to signify the social caste of its wearer. Blue was worn for the maginoo nobility class only, red putong for the maharlika warrior class, and other colors like yellow or natural hue for the timawa freeman/raiding caste, and alipin slave castes, respectively. Today, the turban is worn primarily by Muslim Filipino men, especially by Imams and members of the ulama (Islamic scholars), but is also worn by non Muslim groups too. Among Muslims, the putong can signify the status of its wearer. Muslim men and imams who have been on the Hajj pilgrimage have traditionally opted to wear the keffiyeh as a putong instead. This is usually bought in Saudi Arabia before returning to the Philippines, in order to signify that they are Hajji. This practice has waned in recent years due to younger jihadist militant groups in the south of the country using keffiyeh as signifiers that they are members of the extremist takfiri groups. The pre colonial item of clothing is also worn by non Muslim Lumad and Cordilleran chiefs and upper class individuals in times of celebration or for specific rituals. These putong or turbans can be ornately women or designed, and act as a status symbol for the wearer. In the southern part of the country, in the Sulu archipelago, Tausug and Yakan men wear the pis syabit, an ornate headscarf worn in a manner similar to a turban or bandana. Larger pis syabit are turban like, whereas smaller pis resemble bandanas. As with the other putong found in the Philippines, the size or visual design of the pis indicates the social status or caste of its wearer. On some Babuyan islands in the far north of the country, the head of the household wears a white turban, the younger males wear a red turban after their 13th birthday. The three chiefs all wear yellow turbans. It no longer has religious significance and the origin dates back to the end of the Tondo era (circa 900s – 1589). Most Babuyan settlers fled the Philippines in 1589 when Spain began to invade the Philippines. The turban was made from a type of bark cloth but now is made from cotton or silk brought over from the Philippines mainland. The turban style head dress is then cut and wrapped around the head, then tucked in front.
Вьетнам
Түрлі шляпалармен қатар, көпшілік этникалық вьетнамдықтар да түрбан киетін, вьетнам тілінде "khăn vấn" немесе "khăn đóng" деп аталады. Бастапқыда олар әр жолы оралатын матадан жасалған, бірақ 20-шы ғасырдан бастап олардың орнына алдын ала оралған дайын түрбан пайда болды. "Khăn vấn" түрбанының 18-шы ғасырда Чам халқының ықпалымен пайда болғаны айтылады, алайда сондай түрбандарды Солтүстік Вьетнам мен Оңтүстік Қытайдағы жуан, хмонг және йи сияқты көршілес этностық топтар да киеді.
Alongside a variety of hats, turbans were also worn by the majority ethnic Vietnamese, called khăn vấn or khăn đóng in Vietnamese. Initially, they were pieces of fabric that had to be coiled every time, but starting in the 20th century, they were replaced with ready to wear versions already coiled. The khăn vấn was believed to have been influenced by the Cham sometime during the 18th century though similar turbans are worn by surrounding ethnic groups in Northern Vietnam and Southern China, such as the Zhuang, Hmong, and Yi people.
Армения
Күнделікті киімде жиі кездеспесе де, ерлер кейде салтанатты шараларда (көбінесе сақалмен), мерекелер мен тойларда ұлттық ерекшеліктерінің символы ретінде тюрбан киеді. Дегенмен, Армения христиан ел болмас бұрын, Таяу Шығыстың басқа елдеріндегідей, тюрбан күнделікті киімнің қалыпты бөлігі болған.
Though not common in daily apparel, turbans are sometimes worn by men ceremonially (often with beards), as a symbol of national identity during celebrations and festivals. However, before Armenia became a Christian nation, turbans were a common part of the daily apparel, just as in other Middle Eastern countries.
Басқа
Суахили жағалауында Занзибардың Оман сұлтандары мен олардың сүйектестері жиі түбіреген киім киеді. Туарег берберлері, сондай-ақ кейбір солтүстік берберлер, сахрави, соңғай, водабе, фулани және хауса халықтары Солтүстік және Батыс Африкада түрлі түбірлі киімдер киеді. Туарег берберлері көбінесе шаңнан қорғану үшін беттерін жабады. Бұл туарег берберінің түбірегі тагелмуст деп аталады және көбінесе көк түсті болады. Солтүстік Африкадағы бедуин тайпалары кейде қоңыр, беже, ақ немесе апельсин түсті түбірлі киеді. Колумбиялық саясаткер Пьедад Кордоба түбірек (немесе осыған ұқсас бас киім) кигенімен белгілі. Оның түбірек киюі оны соншалықты ерекшелендірді ki, колумбиялық халық мәдениетінде "түбіректі әйел" деген лақап атқа ие болды. Күрдтер жамадани деп аталатын түбірек киеді. Ол Ирак Курдистанында жергілікті стильге қарай әртүрлі тәсілдермен киіледі; мысалы, Барзани күрдтері – олардың руына тән (қызыл және ақ) түстегі және стильдегі түбірек киетін тайпа. Оңтүстік Курдистанның көп бөлігінде жамадани үшін қара-ақ үлгі қолданылады. Көбінесе күрд түбірегі конус тәрізді шапканың айналасына оралған, коляги деп аталатын жолақты матадан тұрады; колягидің жиектерін әшекейлейтін баулар бетке түсіріледі. Қазіргі уақытта көптеген күрдтер қара және ақ гутраны қолданып, одан түбірек жасайды. Түбірек Батыс елдерінде де әйелдердің бас киімі ретінде таралған. Батыс қоғамында әйелдердің мұндай түбірек киюі XX ғасырдың басындағыдан қазір аз. Олар көбінесе негізге тігіледі, сондықтан оларды оңай киіп, шеше алады. Түбіректер шашты қорғау үшін немесе қатерлі ісікпен емделу салдарынан шашы түскен әйелдердің бас жамылғысы ретінде де қолданылады. Оларды төтенше жағдайларда арқан ретінде байланыстыруға болады. Халық мәдениетінде түбіректер сәндеу үшін де киіледі. Мысалы, американдық рэпер Йейт көпшілік алдында суретке түсіп, бейнежазбаға түскенде көбінесе түбірек киеді. Оның "Турбан" атты әні де бар.
On the Swahili Coast, turbans were frequently worn by the ruling Omani Sultans of Zanzibar and their retinue. Tuareg Berbers, and some northern Berbers, Sahrawi, Songhai, Wodaabe, Fulani, and Hausa peoples of North and West Africa wear varieties of turbans. Tuareg Berbers often veil the face to block dust. This Tuareg Berber turban is known as a tagelmust, and is often blue. The Bedouin tribes in North Africa sometimes wear brown beige, white or orange turbans. Colombian politician Piedad Cordoba was known to wear turbans (or a similar headgear). Her use of turbans had made her so distinguishable to the point of having earned the nickname "the lady with the turban" in Colombian popular culture. Kurdish people wear a turban, which they call a jamadani. It is worn in many different ways across Iraqi Kurdistan depending on the style of the locality; e. g. the Barzani Kurds are a tribe which wears the turban in a colour (red and white) and style which is typical of their clan. In most parts of South Kurdistan a black white pattern is used for Jamadani. Mostly, Kurdish turbans consist of a length of striped cloth known as kolāḡī which is wound around a conical hat; the tassels that border the kolāḡī are allowed to hang down over the face. In modern times, many Kurds use black and white Ghutra and roll them into turbans. Turbans have also been a type of headwear worn by women in Western countries. The wearing of such turbans by women in Western societies is less common than it was earlier in the 20th century. They are usually sewn to a foundation, so that they can be donned or removed easily. Turbans are also sometimes donned to protect hair or as a headwrap for women following cancer treatments that cause hair loss. They can also be tied together to form a rope in emergency rescue situations. In popular culture, turbans are also sometimes worn as a fashion statement. For example, American rapper Yeat wears turbans often while being photographed and filmed in public. He also has a song titled "Turban".
Сикхизм
Сикхтердің дөңгелегі, негізінен Дастар деп белгілі, сондай-ақ Думалла деп те аталады, басқаларға олардың Сикх үйретімдерін, Гуруға деген махаббатты және жақсылық жасау туралы қағиданы бейнелейтінін көрсету үшін қолданылады. Гурулар ерлер де, әйелдер де дөңгелек киюге мүмкіндік берді, бұл теңдіктің тағы бір белгісі. Дөңгелектің басқа мақсаттары – Сикхтердің ұзын, қырқылмаған шашын қорғау және оны таза ұстау. Дөңгелек – Сикх қауымының айқын белгісі, оны киген адам батыл болады. Сонымен қатар, біз басқалардан өзгеше көріну үшін оны тәж ретінде танимыз. Бұл Сикх қауымына өздерінің Гуруларын еске алу және мәдениеттерімен байланыста болу сезімін ұқтыруға терең әсер етеді. Сикхтер діни салт ретінде шаштарын қырқып тастамайды. Дөңгелек шашты қорғап, таза ұстауға көмектеседі. Сикхтер Үндістан халқының 1,7%-ын және Канада халқының 1,5%-ын құрайтындықтан, олардың дөңгелектері оларды анықтауға көмектеседі. Гуру Гобинд Сингх дөңгелекті Сикхтердің өзіндік ерекшелігінің бір бөлігі ретінде бекіткен кезде: «Менің Сикхтерім миллиондаған адамның арасында танылатын болады» деді. Бұрын дөңгелек жоғары топпен байланысты болған, және мәдени элитадағы көптеген ерлер әлі де дөңгелек киеді. Дөңгелек киетін жоғары топ (Сардарлар) мен қарапайым халық арасындағы осы айырмашылық бөлінуге және элиталыққа алып келді. Дөңгелекпен байланысты таптық жүйені жою үшін Гуру Гобинд Сингх әрбір Сикхті Сардар деп жариялады. Қазіргі Сикх еркектері көбінесе төрт түрлі дөңгелек киеді: Ваттан Вали, Амритар Шахи, Барнала Шахи және Таксали Думала. Дәстүрлі дөңгелектердің түрлері – Дарбара Сингх Думмала, Дастар Бунга (Халсаның түпнұсқа дөңгелегі) және Пуратан Нок Пагг. Сикхтер көбінесе киетін дөңгелектердің түстері – көк, ақ және қара, бірақ басқа түстер де танымал. Көк және сары түстер ерекше құрметке ие және Вайсахи сияқты діни шараларда киіледі. Дөңгелектердің мағынасы: ақ дөңгелек – үлгілі өмір сүретін қасиетті адамды білдіреді, ал ақ түстің ашық тондары – Сикх дінін оқып үйреніп жатқан адамды көрсетеді. Көк дөңгелек – көк аспандай шексіз ой-сананы білдіреді, онда зұлымдыққа орын жоқ. Қара дөңгелек 1919 жылғы Жалианвала Багтағы қырғынды еске түсіреді және қарапайымдылықты көрсетеді. Басанти немесе сары дөңгелек революциялық қозғалыспен байланысты, Сардар Бхагат Сингх те осы себепті сары дөңгелек киген. Патшалық көк дөңгелек Сикх дінінде білімді және өз дәстүрі мен мәдениетіне құрметпен қараушы адамдар киеді. Жасыл дөңгелек шаруаларды білдіреді. Алтын дөңгелек – батылдық пен даналықты көрсетеді. Алтын түс – тыныштық пен емделу сезімін сыйлайды, ол алаңдаушылықты басады және ойды тазартады, оның мәні Алтын ғибадатханадан туындайды. Акали Ниханг Сикхтері көк дөңгелектерін немесе Думаллаларын шастар деп аталатын кішкентай қарулармен безендіреді. Дөңгелектің түсі Сикхтердің белгілі бір тобымен байланысты болуы мүмкін, бірақ танымал дөңгелек түстері ешқандай топқа ғана тән емес. Сикхтердің үйлену тойында ең сүйікті түс – қызғылт. Магентадан бебе қызғылтына дейінгі барлық түстерді отбасылар қуанышты оқиғаға пайдаланады. Кейбіреулер қызыл, қара немесе қызғылт түсті дөңгелектерді де таңдайды, бірақ қызғылт түс әзірге ең танымал. Сикхизмде дөңгелектің түсі көбінесе жеке таңдау болып табылады, көптеген Сикх еркектері киімге сәйкес түстерді немесе сәнге қарай таңдайды. Кейбір түстермен байланысты дәстүрлер бар, мысалы, қызғылт сары және қара түстер саяси наразылық митингілерінде жиі киіледі, ал қызыл және қызғылт түсті дөңгелектер үйлену тойларында және басқа да мерекелік шараларда киіледі.
The Sikh turban, known mainly as the Dastar but also the Dumalla, is used to show others that they represent the embodiment of Sikh teachings, the love of the Guru and dogma to do good deeds. The Gurus ensured that both men and women are able to wear a turban, which shows another action of equality. Other Purposes of the turban include protecting Sikhs' long unshorn hair and keeping it clean. The Turban is a identity of sikh community also it makes us brave with people tie it. Moreover Sikh people always feel proud for being a part of community where people can tie turban. Also it know as a crown for us to look different from others. It has profound impact on sikh community to remember their Gurus through it and feel connected with their culture. Sikhs do not cut their hair, as a religious observance. The turban protects the hair and keeps it clean. As Sikhs form 1.7% of India's population and 1.5% of Canada's population, their turbans help identify them. When he institutionalized the turban as a part of the Sikh identity, Guru Gobind Singh said, "My Sikh will be recognized among millions". Turbans were formerly associated with the upper class, and many men in the cultural elite still wear turbans. This distinction between the turban wearing upper class (Sardars) and commoners promoted segregation and elitism. In order to eliminate the class system associated with turbans, Guru Gobind Singh declared each and every Sikh a Sardar. Modern Sikh men mainly wear four kinds of turban: Vattan Wali Turban, Amritsar Shahi Turban, Barnala Shahi and Taksali Dumala. The more traditional Turban styles are the Darbara Singh Dummala, Dastar Bunga (the original turban of the Khalsa) and the Puratan Nok Pagg. The most common turban colors worn by Sikhs are blue, white and black, although other colors are popular as well. Blue and yellow are particularly prestigious and tend to be worn on religious events such as Vaisakhi. Meanings of the turbans are that the white turban means a saintly person leading an exemplary life, and an off shade color of white means someone is learning in the Sikh religion. The blue turban signifies a mind as broad as the sky with no place for prejudice. The black turban serves as a reminder of the Jallianwala Bagh massacre in 1919, and represents humility. The Basanti or yellow turbans are associated with the revolutionary movement, Sardar Bhagat Singh also wore a yellow turban for this reason. Royal blue is usually worn by those who are learned in the Sikh religion and are patriotic about their traditions and culture. The colour green signifies farmers. The orange turban means courage and wisdom. The colour Gold symbolizes a sense of calm and healing that helps with anxiety and clearing the mind which significance derives from the Golden temple. Akali Nihang Sikhs decorate their blue turbans or Dumalla by wearing small weapons known as shastars in them. The turban's color may reflect association with a particular group of Sikhs, although none of the popular turban colors are exclusive to any particular group. The preferred color of the Sikh wedding is pink. All shades of this color from magenta to baby pink is used by families for the joyful occasion. Some prefer red, maroon or orange turbans for the weddings, but pink is so far the most popular. Turban colors are generally a matter of personal choice in Sikhism, with many Sikh men choosing colors based on fashion or taste, sometimes to match clothes. There are traditions associated with some colours, for instance orange and black are often worn at political protest rallies whilst red and pink turbans are worn at weddings and other celebratory events.
Христиандық
Кенияда Акурину, христиан дінінің бір тармағы, діни бас киім ретінде түрбан тақиды. Діннің ресми атауы – Кения Пайғамбарлар Қоры немесе Киелі Рух Шіркеуі. Ерлер де, әйелдер де ақ түрбан тақиды; балалар – көйлек киеді. Копт православиелік және Сирия православиелік шіркеулер сияқты кейбір Шығыс православиелік шіркеулерде түрбан дін қызметкерлерінің киіміне кіреді. Акурину сөзінің шығу тегі белгісіз. Кейбір деректер бойынша, бұл сөз Кикую тіліндегі «Mukuri ni?» деген сұрақтан шыққан, мағынасы – «Кім құтқарушы?». Ал басқалары бұл сөздің сектаның алғашқы жақтастары рухта болғанда шығарған дауысқа байланысты екенін айтады, бұл құбылыс «gukurina» деп сипатталған. Джомо Кениата «Кения тауына бет бұру» (Facing Mt. Kenya) кітабында Акуринулар өздерін «Арооти» (арманшылар), Құдайдың адамдары деп атағандарын айтады. Акуринулар Жозеф Нганганы сектаның негізін қалаушы деп санайды. Нганга алғашқы төрт Акурину пайғамбарлары – Джозеф Канини, Генри Майна, Филип Мукубба және Лилиан Нжерумен бірге Кения тауына (сол кезде Кириньяга тауы деп аталған) көтерілді. Акуринулардың айтуынша, осы көтеріліс кезінде Нжеру киген барлық әшекейлерін алып тастап, Ньяминди өзеніне лақтырып, шашын жапқан. Сондай-ақ, олар дұға еткенде қолдарын көтеруді Құдай бұйырған деседі. Бұл екі амал бүгінгі күнгі Акуринулардың діни сенімдерінің негізгі бөлігін құрайды.
In Kenya, the Akurinu, a Christian denomination, wear turbans as religious headgear. The official name of the denomination is The Kenya Foundation Of The Prophets Church or else Holy Ghost Church. Both men and women wear white turbans; children wear tunics. Some Oriental Orthodox churches such as the Coptic Orthodox Church and the Syriac Orthodox Church include turbans in the vestments for the priest. The origin of the word akurinu is not clear. It is said by some to come from the Kikuyu question ‘Mukuri ni’ which translates to ‘who is the redeemer?’. Others say that it comes from the growling sounds made by early adherents to the sect when possessed by the spirit, an act described as gukurina. In his book Facing Mt. Kenya, Jomo Kenyatta states that the akurinu referred to themselves as Arooti(dreamers), people of God. The akurinu identify Joseph Ng’ang’a as the founder of the sect. It was Ng’ang’a who ascended Mount Kenya (then known as Mount Kirinyaga) with the first four akurinu prophets Joseph Kanini, Henry Maina, Philip Mukubwa, and Lilian Njeru. It was on this ascension that the akurinu say Njeru was instructed to remove all adornments she had worn, throw them into River Nyamindi, and cover her hair. They also claim to have been instructed by God to lift their hands in the air as they pray. These two practices form an integral part of akurinu religious beliefs today.
Ислам діні
Ислам мәдениеттерінде кейбір ерлер Мұхаммедтің қара немесе ақ түрбан таққанына сенетін болғандықтан, оның үлгісімен бас киім киеді. Оны кейде имама деп те атайды. Бас киімдер әртүрлі тәсілдермен тағылады және аймақ пен мәдениетке байланысты әртүрлі атаулармен аталады. Мысалы, араб тілінде (عمامة `emãmah), ал парсы тілінде дастар (دستار) деп аталады. Ең көп таралған стиль – артқы жағына ұзын тісшесі ілінген эллипс тәрізді цилиндрлі бас киім. Шиит исламында Мұхаммедтің ұрпақтары – саидтар кішкентай ақ қалпақтың үстіне қара түрбан тағады, ал басқа білімді адамдар мен ғалымдар ақ түрбан тағады. Суфи мұсылмандары көбінесе кішкентай қалпақтың үстіне жасыл түрбан немесе тек жасыл түрбан тағады. Дават-и Ислами қозғалысының мүшелері жасыл түрбан тағады.
In Islamic cultures, some men wear a turban style headdress in emulation of Muhammad who is believed to have worn a black or white turban. It is sometimes called an Imama. The head wraps are worn in different ways and called by different names depending on the region and culture. Examples include (عمامة `emãmah) in Arabic, and the Dastar (دستار) in Persian. The most preffered style is the elliptic cylindrical headwrap, with the tail hanging behind. In Shi'a Islam, a black head wrap around a small white cap is worn by descendants of Muhammad called Sayyids, and white turbans by other well educated persons and scholars. Sufi Muslims often wear a green head wrap around a small cap or the green head wrap alone. Members of the Dawat e Islami movement wear green turbans,
Суданда үлкен ақ бас киімдер жоғары әлеуметтік статусты көрсетеді. Үндістан мен Пәкістанда бұл бас киімге топи дейді. Ислам әйелдері әдетте түрбан тақпайды, себебі ол әдетте еркектер киімінің бөлігі саналады, бірақ әйелдер шаштарын хиджабтың бір бөлігі ретінде жабады. Дегенмен, кейбір мұсылман әйелдері бас киім тақпаса, ал кейбір қазіргі заманғы мұсылман әйелдері түрбан сияқты бас киім тағады. Бірақ бұл консервативті исламдық қауымдастықтарда кеңінен қабылданбаған.
In Sudan, large white headdresses connote high social status. In India and Pakistan the cap is called a topi. Women of Islam typically do not wear turbans, as it is typically considered part of a man's dress, while women do typically cover their hair as part of hijab. However, just as some Muslim women wear no headcovering, some modern Muslim women wear a turban style covering. Although it is still not as widely accepted by the more conservative Islamic communities.
Иудаизм
Яһудилердің дәстүрлі түбандығы шұдра деп аталады. Яһудилердің бас діни қызметкері киелі шатырда және Иерусалимдегі ғибадатханада қызмет еткенде, мицнефет (מִצְנֶפֶת) деп аталатын бас жамылғысын киетін. Бұл сөз кейде «митра» немесе «бас киім» деп аударылады. Бұл сөз «орау» деген мағынаны білдіретін түбірден шыққандықтан, бұл түбан болған болуы мүмкін. Еврей Киелі кітабында бас діни қызметкер киетін түбан, діни қызметкерлердің бас киімінен әлдеқайда үлкен және кең, жалпақ пішінде, гүлге ұқсатып оралған. Діни қызметкерлердің бас жамылғысы басқаша болды, ол мигбахат деп аталатын конус пішінде оралған. Діни қызметкердің тәжі (иврит тілінде tzitz צִיץ, «гүл») екі көк жіп арқылы түбанға бекітілген: біреуі басының үстінен, екіншісі құлақ деңгейінде (Шығу 39:31). Талмудта айтылғандай, түбан кию, Израиль ұрпақтарының мақтандығын кешіруге көмектеседі (Б. Зевахим 88б). Орта ғасырларда араб үкімдігінде өмір сүрген яһудилер, әсіресе ислами Испанияда, мұсылман достарынан көп ерекшеленбей, түбандар мен бас киімдер киген. Кейбір яһуди әйелдері, сәлемділік таныту үшін митпахат киеді.
The traditional jewish turban is known as a sudra. When the Jewish High Priest served in the Tabernacle and the Temple in Jerusalem, he wore a head covering called mitznefet מִצְנֶפֶת. This word has been translated as mitre (KJV) or headdress. It was most likely a turban, as the word comes from a root meaning 'to wrap'. In the Hebrew Bible, the turban worn by the High Priest was much larger than the head coverings of the priests and wound to make a broad, flat topped shape resembling the blossom of a flower. The head covering of the priests was different, being wound to form a cone, called a migbahat. The priestly crown (Hebrew tzitz צִיץ "blossom", "flower") was attached to the turban by means of two sets of blue cords: one going over the top of the head and the other around the sides of the head at the level of the ears (Exodus 39:31). According to the Talmud, the wearing of the turban atoned for the sin of haughtiness on the part of the Children of Israel (B. Zevachim 88b). The Jews who lived under Arab rule during the Middle Ages, notably in Islamic Spain, wore turbans and headwear not too different from their Muslim counterparts. Some married Jewish women wear mitpaḥats as an act of modesty.
Мандайлық
Мандаи дін қызметкерлері бурзинка деп аталатын ақ түсті тымақ киеді.
Mandaean priests wear white turbans called burzinqa.
Индуизм
Индуизмде көптеген раджпуттар оны мәдениетіне орай киеді. Ол "пхета" деп аталады. Бұл Үндістанда, әсіресе Раджастан штатындағы ыстық жаз айларымен байланысты қалыптасқан мәдени амал. Раджастанның гурджарлары да оны киеді. Түрбаннан басқа, Үндістанның әртүрлі аймақтарында қолданылатын тағы да бас киімдер мен түрбандардың түрлі-түрлері бар, және адамдар оларды, әсіресе ауылдарда, сыртқа шыққанда киеді.
In Hinduism, many Rajputs wear it due to culture. It is called a Pheta. It is a cultural practice driven by the harsh summer months in India especially in the state of Rajasthan. It is also worn by the Gurjars of Rajasthan. Apart from turban; there are several other headgears and also different types of turbans used in different parts of India and people wear them when going out especially in villages.
Растафарилер
Растафари қозғалысының Бобо Ашанти үйінің мүшелері шаштары мен сақалдарын ұстайды, көбінесе шаштарын дрейлоктармен өсіреді. Олар дрейлоктарының үстінен тюрбан тақиды, оны жұрт алдында немесе тіпті түгелдей алып тастауға болмайды, осылайша дрейлоктарын қорғап, таза ұстайды. Бұл – раста бас киімі. 1950 жылдары құрылғаннан бері олар тюрбанмен қатар, шапан да киеді. Олар салыстырмалы түрде аз болғандықтан, Ямайкада және басқа жерлерде олардың сыртқы келбетін ерекшелендіреді.
Members of the Bobo Ashanti mansion of the Rastafari movement keep their hair and beards, mainly with their hair in dreadlocks, and they have been wearing turbans over their dreadlocks, which are not to be removed publicly or even not at all, so as to protect and keep their dreadlocks clean. This is called a Rasta Headwrap. Along with the turban, they have also been wearing robes since their founding in the 1950s, Since they are a relatively small population, it makes them more distinctive in appearance in Jamaica and elsewhere.