Кіріспе

Израиль армиясының радиосы басқаратын Израиль радиостанциясы (лат. Галеи Тзахал (ИДФ толқындары) немесе Галеи Тзахал, Израильде оның аббревиатурасы Галатц арқылы белгілі, Израиль қорғаныс күштері басқаратын бүкілхалықтық Израиль радио желісі. Станция жаңалықтар, музыка, көлік оқиғалары туралы есептер мен жалпыға білім беретін бағдарламаларды, сондай-ақ әскерилер үшін ойын-сауық және әскери жаңалықтар журналдарын таратады. Желіде бір негізгі станса және Галгалатц (ивритше: גלגל"צ) бар, ол (негізінен ағылшын тілі мен ивритше) музыка мен көлік туралы хабарларды күніне 24 сағат івритше таратады. Қызметкерлердің қатарында әскерилер де, азаматтық тұрғындар да бар. 2013 жылдың желтоқсанынан бастап станция Еуропаға қысқа толқын арқылы хабар таратпайды. Интернетте әлі де тікелей эфир бар. 2023 жылғы Израиль Хамас соғысынан кейін олар 1287KHZ және 945KHZ бұрынғы жиілігін қолдана бастады, өйткені ол Израильдегі бомбалы баспаналар мен басқа да аймақтарға жетуі мүмкін.

Тарих

Галатц өз хабарларын 1950 жылы 24 қыркүйекте 1948 жылғы араб-израиль соғысы кезінде еврей жұртшылығына Хагана хабарларын таратудың жалғасы ретінде бастады. Кешкі сағат 6-да үңгірдің үні естіліп, содан кейін Израильдің ұлттық әнұраны - Хатиква айтылады. Рамат-Гандағы бұрынғы мектеп ғимаратында арматуралық студия орнатылған болатын, оның қабырғаларына армейлік жамылғылар ілінеді. 1956 жылы оның мәртебесі Израиль радио хабарларын тарату басқармасы заңына (48-тармақ) сәйкес анықталды. Израиль қорғаныс күштеріне әскерилер үшін бағдарламаларды таңдауға рұқсат берілді, бірақ азаматтық адамдарға арналған бағдарламалар IBA-дан рұқсат алуы керек еді. 1960 және 1970 жылдары станцияның қалыптасу кезеңінде оны Ицхак Ливни басқарды. Көптеген жылдар бойы Галей Захалдың хабарлары негізінен сарбаздарға бағытталған, соның ішінде сарбаздардың сәлемдемесін жеткізетін музыкалық бағдарламалар мен Израиль қорғанысына қатысты түрлі хабарлар болды. Бұл арнаның ерекшелігі - ол тұрақты әскерде қызмет ететін сарбаздарды журналистік лауазымдарға, соның ішінде репортерлерге, редакторларға, продюсерлерге, жаңалықтар хабарларын таратушыларға, музыка хабарларын таратушыларға, музыкалық редакторларға, хабарландырушыларға және т.б. 1973 жылы Йом Киппур соғысынан кейін станция тәулігіне 24 сағат хабар тарата бастады, хабар таратқан және ағымдағы істерді бағдарламалауды қамтиды. Көп жылдар бойы бұл Израильдегі түнде хабар тарататын жалғыз радиостанция болды. 1993 жылдың қарашасында Galei Zahal Galgalatz радиосын іске қосты, ол жол қозғалысы туралы хабарлармен араласқан музыканы таратады және тыңдаушылардың саны жоғары. Майкл Хендельцтің айтуынша, Гаарец тілшісінің ұзақ уақытқа созылған колонкасы мен театр сыншысы Галей Захалдың "Исраил мәдениетіне кеңінен оң әсерін тигізді" және "мәдениет мәселелерін кең мағынада қарастырды". 1960 жылдардан бастап аптасына бір рет жаңа өлеңдер оқылып берілді. 1970 жылдары радиостанция "Ауадағы университет" атты радиоспектакльдерді шығарып, Израильдегі радиостанцияда тыңдаушылармен алғашқы тірі телефон арқылы сөйлесуді өткізді. Рама Эврон түнгі ток-шоуларды өткізді.

Әкімшілік

Станцияны қорғаныс министрі 3-5 жылға тағайындаған азаматтық адам басқарады. Станция командирі әскери шенді иеленеді, бірақ жұмыс негізінен басқарушылық және редакциялық болып табылады. Қазіргі станция командирі - Шимон Элькабец. Галей Цахал 2017 жылдың қазанына дейін Білім және жастар корпусының бөлімшесі болып саналды.

Израильдің 2021 жылғы сайлауы кезінде саяси науқанды сынға алу

2021 жылдың 17 наурызында Гидеон Саар бастаған Жаңа Үміт партиясы Яков Бардугоның Ликуд партиясы атынан сайлау алдындағы заңсыз науқан жүргізгенін мәлімдеген ресми хатты адвокаты арқылы жіберді. Израиль заңдары бойынша сайлау алдындағы 60 күн ішінде қандай да бір науқанды өткізу қатаң реттеледі. Партия Бардугоның Ликудты қолдап, партия мүшелерін "дезертирлер мен қорқытқыштар" деп атаған оқиғасын сынға алды. Ол кезде алдағы сайлауда 10 орынға ие болатыны күтіліп отырған партия оның дереу жұмысынан босатылуын талап етті. 18 наурызда Израиль журналистерінің қауымдастығы (Исраилдің жаңалық құралдарының 3500 мүшесі) телеарнаның командирі Симеон Элькабецке жедел хат жолдады. Бұл соңғысы тікелей эфирде "Ашкеназидің өкілі" екенін "қадірсіз" деп сұрап, радиостанцияның саяси тілшісі Мория Ассарафқа қарсы шыққаннан кейін болды.

Саяси тепе-теңдіктің бұзылуына қатысты сын

Саяси теңгерімсіздікке байланысты сын-пікірлер станцияның саяси картасының сол және оң жақ қанаттарынан да орын алады. 2020 жылдың қыркүйек айында Times of Israel газеті "Бардуго әуе желілері" деген тақырыппен тергеу мақаласын жариялады. Онда телеарналық жүргізуші Яков Бардугоның күн сайынғы саяси бағдарламасын оңшыл саяси күн тәртібін және жалған жаңалықтарды тарату мақсатында пайдаланғаны туралы жазылған. 2021 жылдың ақпан айында газет Бардугоның станцияны Бас прокурор Авичай Мандельблитке қарсы қайта-қайта шабуыл жасау үшін платформа ретінде пайдаланғаны туралы "Бір адамның үгіт-насихат машинасы" атты екінші тергеуді жариялады. 2021 жылдың наурызында TheMarker газетінде " (Нетаньяхудың) сарбаздарының үйі" (станцияның "Солдаттардың үйі" деген лақаппен ойналған) деген атаумен өзінің жеке тергеу мақаласы жарияланды. Онда премьер-министр Бенджамин Нетаньяху мен телеарнаның қызметкерлері арасындағы сценарийлік арнаны сипаттаған станцияның бұрынғы сарбазының куәлігі болды.