Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауғанстанның қоғамдық радиостанциясы
Public radio station of Afghanistan
Радио Ауғанстан, сондай-ақ Радио Кабул немесе Шариғат дауысы деп белгілі, Ауғанстанның мемлекеттік радиостанциясы болып табылады және Ауғанстан радио-телевизиясына қарайды. Кабул аймағы үшін жиіліктері 1107 кГц (АМ) және 105,2 МГц (ФМ) құрайды. Радио Кабул атауы 1920 жылдары Кабулда алғашқы радио хабар тарату құралдары орнатылғаннан бері мемлекеттік радиостанцияның көптеген түрлі нұсқаларына берілген.
Radio Afghanistan, also known as Radio Kabul or Voice of Sharia, is the public radio station of Afghanistan, owned by Radio Television Afghanistan. The frequencies are 1107 kHz (AM) and 105.2 MHz (FM) for the Kabul area. The name Radio Kabul has been given to many different incarnations of the state run radio station since the first radio transmitters were installed in Kabul in the 1920s.
Шығу тегі
1925 жылы Аманулла хан патшаның бұйрығымен Кабул сарайында AM 833 кГц жиілігінде жұмыс істейтін 200 ватттық ресейлік радио хабар таратушысы орнатылды. Бұл таратушы 1929 жылғы патшаға қарсы көтерілісте қиратылды. 1931 жылы жаңа патша Мұхаммед Надир Шах оны ауыстырды, ал 1940 жылы оның орнына 600 кГц жиілігінде жұмыс істейтін 20 киловатттық жаңа таратушы орнатылды. Бұл Радио Кабулдың ресми түрде құрылған күні деп есептеледі. Хабарлар пашту, дари, парсы, урду, ағылшын және француз тілдерінде таратылды.
In 1925, a 200 watt Russian transmitter operating at AM 833 kHz was installed in Kabul Palace by King Amanullah Khan. This transmitter was destroyed in the 1929 uprising against the King. The transmitter was replaced in 1931 by the new king Mohammed Nadir Shah, and was upgraded in 1940 when a new 20 kilowatt transmitter was installed in its place, operating at 600 kHz. This is generally considered the official birth of Radio Kabul. Programs were broadcast in Pashto, Dari Persian, Urdu, English and French.
Бейбітшілік уақыты
Король Мұхаммед Захир Шах Ауғанстанның жалпыұлттық бірлігін нығайтуға тырысқандықтан, 1953 жылы станцияның атауы Ауғанстан хабар тарату жүйесіне, ал 1960 жылы Ауғанстан радиосына өзгертілді. 1960 және 70-жылдардағы салыстырмалы бейбіт кезеңдерде Ауғанстан радиосы Үстад Мұхаммед Хусейн Сараханг, Үстад Фарида Махваш және Үстад Мұхаммед Хашем Чешти сияқты дәстүрлі және заманауи ауған артистерінің бір буынын қабылдады. Бұл шебер музыканттар Ауғанстанда ғана емес, сонымен қатар Үндістанда және басқа да елдерде де құрметке ие болды.
As King Mohammed Zahir Shah tried to reinforce his goal of pan Afghan unity, the station's name was changed in 1953 to the Afghan Broadcasting System, and again in 1960 to Radio Afghanistan. During times of relative peace in the 1960s and 70s, Radio Afghanistan hosted a whole generation of traditional and modern Afghan artists such as Ustad Mohammad Hussain Sarahang, Ustad Farida Mahwash, and Ustad Mohammad Hashem Cheshti. These master musicians were revered not only in Afghanistan but also in India and other countries.
Ауғанстан қақтығысы
Ауғанстанның қазіргі тарихында радионы әрдайым биліктегі партия немесе ұйым бақылап келді (және қайта атады). 1970 жылдардағы үкіметтердің ауысуы радиоарна арқылы жаңа басшылармен жарияланды. 1979 жылы КСРО қуыршақ үкіметін орнатып, Ауғанстан радиосы кеңестік үкімет бақылауына көшті және КСРО-дан тікелей кеңестік пропаганданы тарату үшін пайдаланылды. 1990 жылдардағы азаматтық соғыс кезінде радиостанция бірнеше рет зақымдалып, Кабулдың әртүрлі топтарға тиісімен бірге иесі ауысты. 1996 жылы талибандар Кабулды басып алғанда станцияның атауы "Шариат дауысы" деп өзгертілді. Талибандар елде билігін нығайта келе, радиостанцияны жақтастарын біріктіруге және биліктегі муллалардың жарлықтарын таратуға пайдаланды. Талибандар жаңа станцияда музыканы тыйым салып, сондай-ақ қырық жылдық тарихы бар Ауғанстан радиосының музыкалық және саяси бағдарламаларының құнды таспаларын сақтаған радиоархивтерді жоюға бұйрық берді. Таспалардың жоғалып кеткені болжалды, бірақ 2002 жылы BBC мұрағаттың талибандардан және 2001 жылдың қарашасында АҚШ-тың Ауғанстанға басып кіру кезінде Ауғанстан радиосы ғимаратының американдық бомбалармен толық қирауынан да аман қалғанын хабарлады. Таспаларды мұрағаттың басшысы Мұхаммед Сиддик, немесе "Компьютер мырза" талибандардан жасырды, олар мұрағат деп ойлаған нәрсе шындығында Үндістан мен Иранның музыкалық таспалары екенін білмеді. Сиддик мұрағатта 50 мың радиотаспа болғанын мәлімдеді. Талибандар биліктен қуылғаннан кейін Ауғанстан радиосы музыкалық және саяси бағдарламаларын қайта бастады. Талибандар құлағаннан кейін Ауғанстан радиосы алғашқы эфирде Абдул Вахаб Мададидің "Ватан" (Отан) атты танымал патриоттық әнін орындады. 2021 жылы талибандар Кабулды басып алғаннан кейін "Шариат дауысы" бренді қайта қолданысқа енгізіліп, станция 2021 жылдың 16 тамызында, басып алудан кейінгі күні аталған атаумен эфирге шықты. Музыкалық хабар тарату қайтадан тыйым салынды, оның орнына діни, патриоттық және джихад әндері ойнатылды.
Throughout the modern history of Afghanistan, the radio has been controlled by (and renamed by) the currently ruling party or organization. The various changes of governments during the 1970s were all announced by the new leaders over the radio station. After the Soviet Union installed a puppet government in 1979, Radio Afghanistan was controlled by the Soviet backed government and was used to rebroadcast pro Soviet propaganda directly from the Soviet Union. During the 1990s civil war, the radio station was damaged several times during the fighting, changing hands as different factions gained control of Kabul. In 1996, when the Taliban gained control of Kabul, the station's name was changed to the Voice of Sharia (; ). As the Taliban consolidated their power throughout the country, the radio station was used to rally Taliban supporters and to broadcast new edicts by the ruling mullahs. The Taliban banned music on the new station and ordered the destruction of the radio archives, which contained irreplaceable tapes of Radio Afghanistan music and political programs going back over forty years. The tapes were presumed to have been permanently lost, but in 2002, the BBC reported that, miraculously, the archives survived not only the Taliban but the utter destruction of the Radio Afghanistan building by American bombs during the U. S. invasion of Afghanistan in November 2001. The tapes were hidden by Mohammad Siddiq or "Mr. Computer", the person in charge of the archives, from the Taliban who destroyed what they thought were the archives but were instead actually Indian and Iranian music tapes. Siddiq claimed there were 50,000 radio tapes. After the Taliban were driven from power, Radio Afghanistan resumed its music and political programs. It has been claimed that the first song broadcast by Radio Afghanistan following the fall of the Taliban was the famous patriotic song "Watan" (Homeland) by Abdul Wahab Madadi. In 2021, following the Taliban takeover of Kabul, the Voice of Sharia branding was again reinstated, with the station signing in with the aforementioned name on 16 August 2021, the day following the takeover. Music broadcasts were again outlawed, being replaced by religious, patriotic and jihadist chants.