Кіріспе
World Online (WOL) - 1990 жылдардың соңында дотком бумы кезінде танымал болған еуропалық Интернет-қызмет көрсетуші (ISP). Голландиялық кәсіпкер Нина Бринк құрған World Online атауы оның өте табысты американдық ISP, AOL (America On Line) -ге бәсекелесуге ұмтылуын көрсетті. Компания бүкіл Еуропа бойынша тегін интернетке қол жеткізуді көздеді. Ол өзінің толық интернет қызметін Нидерландыда 1996 жылы іске қосты, және тез өсіп, 15 Еуропа елдері мен Оңтүстік Африкада болды; 2000 жылға қарай шамамен 1,9 миллион клиентті санады. Голландияның Роттердам қаласында орналасқан компанияның негізгі акционерлері швейцариялық Sandoz Family Foundation, Голландияның Telfort мобильді байланыс операторы, Reggeborgh Beheer (инвестициялық компания) және Intel.
IPO-ның бастапқы сатылуы
WOL-дің 2000 жылғы IPO-сы апатқа ұшырап, банктердің, Амстердам қор биржасының және компанияның абыройын бүлдірді. Ол 2000 жылдың 17 наурызында Амстердам қор биржасында ресми түрде тіркелген болатын. Ол ABN AMRO және Goldman Sachs компанияларымен қамтылған және пан-еуропалық жарнамалық науқан арқылы жалдалған атақтылар, мысалы, корольдік Сара, Йорк герцогинясы, актер Кристофер Рив және рок-музыкант Джо Кокер. Акцияның бастапқы бағасы 43 евроға белгіленді, бұл компанияны 12 миллиард евроға бағалады - бұл Амстердам биржасының ең үлкен IPO-сы және кез-келген еуропалық Интернет компаниясының ең үлкен IPO-сы. AEX-те бастапқы ұсыныстың құны 21 есе артық болды. Алайда, компанияның табысына бәрі бірдей сенімді емес еді. 1999 жылы World Online-ның кірісі 64 млн. евроны құраса, таза шығындары 91 млн. евроны құрады. Тағы бір айта кетерлігі, WOL Нидерландыда ірі компания болса, басқа нарықтарда кішігірім рөл атқарған. Ол тіпті Франция, Германия және Италия сияқты маңызды нарықтардағы ең үздік бес ойыншының қатарына да кірмеді. Сонымен қатар, 12 млрд евролық бағалау компанияның 1,9 млн абоненттерін әрқайсысы 6500 евроға бағалады. WOL-дің IPO-сына бір күн қалғанда, Францияда орналасқан LibertySurf интернет-сервисі абоненттерінің бағасын 3000 евродан кем деп бағалады. Лондонның сұр нарығында сауда басталғанға дейін World Online акциялары 72 евроға дейін көтерілді. AEX жұма күні, 17 наурызда ашылғанда, WOL акцияларымен сауда жылдам болды; алғашқы күні 64 миллион жаңа WOL акцияларының шамамен 57 миллионы саудаға шығарылды. Баға қысқа уақытқа 50 еуроға дейін көтерілсе де, бұл өсім ұзаққа созылмады. Сауда бағасы құлдырағаннан кейін сауда үш рет тоқтатылуға мәжбүр болды, ал акция күнді 43 евромен аяқтады. Екінші сауда күнінде WOL 16% -ға листинг бағасынан төмен түсті. 22 наурызға қарай акциялар 31 евроға сатылды. Алдағы күндері қордың құны төмендеп, 12 миллиардтан 5 миллиардқа дейін құлдырады. Акция бағасының құлдырауы Нина Бринктің ISP-дегі үлесін желтоқсан айында, IPO-ға дейін, 60 миллион долларға сатқаны туралы ақпаратпен тұспа-тұс келді. Сан-Францискодағы жеке меншік компания BayStar Capital компаниясы оның бизнесті бір акциясы 6,04 долларға сатып алды. Голландиялық инвесторлар, соның ішінде World Online қызметкерлері компаниядан қарыз алып, акциялар сатып алған, бұл жағдайға ашуланды. Көптеген адамдар, егер олар Бринктің өз акцияларын сатып жібергенін білген болса, компанияға ешқашан инвестиция салмас еді деп мәлімдеді. Проспектте Бринк өз акцияларын "өткөрген" деп көрсетілгенімен, ренжіген акционерлер оларды адастырды деп мәлімдеді, өйткені проспектте оның акцияларын Baystar-ға "сатқаны" айтылуы керек еді. Кейіннен белгілі болғандай, нарық құлдырауынан қорқып, банктер WOL-дің тез арада жүзуін қалаған. Алайда AEX компаниясы Бринктің үлестерінің басым бөлігін сатудан бұрын сатуды тоқтатумен қорқытты. ABN Amro компаниясы бұған жауап ретінде биржаға тыйым салу туралы үкім шығарды. AEX Бринктің Baystar-ға берілген акцияларын және оның Baystar-дағы үлесін 25 миллион долларға дейін бекітуін қалады. Ол әлі де өз бақылауында болатын акциялар бойынша қосымша келісімге келді, және бұл проспектке енгізілді. Нидерланд заңдарының кемшілігіне байланысты Brink акцияларының үлесін проспектте толық жариялаудың қажеті жоқ. Биржа, ақыр соңында, Baystar осындай жағдайларда әдеттегідей, өз акцияларын уақытша ұстау туралы келісімге келіспегенін көрсеткеннен кейін, листингке рұқсат берді. Шын мәнінде, Baystar сауда-саттыққа шыққан алғашқы күннен бастап агрессивті сатушы болды.
IPO-дан кейінгі кезең
Бринг жұмысшылар мен инвесторлардың қысымымен сәуір айында жұмысынан кетті. Мамыр айында Голландия сотына World Online, оның банкирлері, ABN Amro және Brink компаниясы ISP Амстердамның қор нарығында саудаға шығарылған кезде Голландияның бағалы қағаздар туралы ережелерін бұзған деп айыптап, топтық іс қозғалды. Джеймс Кинселла, американдық, бұрын MSNBC бас директоры. World Online компаниясының төрағасы лауазымында Бринкті алмастырды. Ол маркетинг пен редакциялық бөлімді қысқартты және Роттердамдағы корпоративтік штаб-пәтердегі 150 қызметкерді жұмыстан босатты. Ол желілік оператор болуға және абоненттер санын біржолғы төлем қызметін енгізу арқылы арттыруға назар аударды, бірақ компанияның өсуін ынталандырудағы жетістігі шектеулі болды. Кейіннен Кинселла World Online-ды итальяндық Tiscali компаниясына сатып жіберді, бұл WOL-ді 5 миллиард доллардан астам бағалады.
Tiscali компаниясына сату
2000 жылдың 7 қыркүйегінде World Online және Tiscali, итальяндық ISP, екі компанияны біріктіріп, пан-еуропалық Интернет желісі компаниясын құру ниеті туралы мәлімдеді. Жаңа компания ең үлкен пан-еуропалық клиенттер базасына жаңа телекоммуникациялық, медиа және электрондық коммерциялық қызметтер ұсынады. Бұл бірігу Tiscali атауын және оның Италияның Сардиниядағы штаб-пәтерін сақтады. Tiscali-нің негізін қалаушы Ренато Сору атқарушы төраға болды, Джеймс Кинселла бас атқарушы болды. Tiscali жаңа компанияның 56,7% акцияларын иеленіп, World Online-дың 43,3%-ын иеленді. Құрылтайшы компанияның басшылығымен келісімшарт жасалды. Бұл қадам Tiscali-ге World Online-дің IPO-да жинаған ақшасына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Жаңа компанияның нарықтық капитализациясы шамамен 11,2 миллиард долларды құрайтын және Италия, Нидерланды, Бельгия, Дания және Чехияда нарық көшбасшысы болады. 2000 жылдың қарашасында World Online бас кеңсесіне ішкі сауда туралы айыптаулар бойынша рейд жүргізілді. 2001 жылдың ақпан айында Кинселла Сорумен қақтығысқаннан кейін қызметінен кетті. Кинселла кейіннен Sandoz Family Foundation иелігіндегі ірі еуропалық желі операторы Interoute-тің төрағасы болды. Бринк қазір Голландияның салықтық жер аударылуында Бельгияның Брасшаат қаласында тұрады. 2004 жылы Ренато Сору Италияның Сардиния аймағының президенті болып сайланды.
Тізімнен шығару
2001 жылдың 12 қаңтарында WOL акциялары қор нарығынан алынып тасталды, өйткені Tiscali компаниясының барлық акциялары оған тиесілі болды.