Кіріспе
Hallandsås Ridge Tunnel немесе Scanlink деп те аталатын Hallandsås Tunnel (Hallandsåstunneln) - Швециядағы темір жол туннелі. Ол Hallandsås геологиялық формациясының солтүстік және оңтүстік жақтарын (хорст) байланыстырады. Ұзындығы (бір бұранда, екіншісінде). Ол Швецияның оңтүстік-батысындағы Ангельхолм мен Халмстад арасындағы учаскеде Батыс жағалау желісімен пайдаланылады. Ол Швецияның Гётеборг қаласы мен Данияның Копенгаген қаласы арасындағы қатынасты жақсартты. Ұзақ мерзімді перспективада ол Готеборг, Малме және Копенгаген арқылы Осло-Гамбург жоғары жылдамдықты темір жол желісінің негізгі бөлігі болады. Жоба жер асты суларының енуінен туындаған құрылыс қиындықтарымен және қауіпті герметик материалдар қолданылып, жұмысшылардың ауырып, жергілікті балық пен малдың өліміне әкелген жанжалмен көтерілді. Бұл 1997 жылдың соңында 2005 жылға дейін жобаның тоқтатылуына әкеліп соқты, әрі үлкен шығындармен аяқталды. Жоба 2015 жылдың желтоқсан айында, құрылыс басталғаннан кейін 23 жылдан астам уақыт өткен соң аяқталды.
The Hallandsås Tunnel (Hallandsåstunneln), also known as the Hallandsås Ridge Tunnel or Scanlink, is a railway tunnel in Sweden. It connects the northern and the southern sides of the Hallandsås geological formation (a horst). The length is ( in one bore, in the other). It's utilised by the West Coast Line, on the section between Ängelholm and Halmstad in southwestern Sweden. It has improved the connection between the cities of Gothenburg, Sweden, and Copenhagen, Denmark. In the longer term it will be a key component in the proposed Oslo to Hamburg high speed rail link via Gothenburg, Malmö and Copenhagen. The project was troubled by construction difficulties caused by groundwater ingress, and a scandal when dangerous sealant materials were used causing workers to become ill and killing local fish and cattle. These caused the project to be halted from late 1997 to 2005, and resulted in large cost over runs. The project was finished in December 2015, over 23 years after start of construction.
Өмірбаян
Бұл туннель бүкіл Батыс жағалау желісін екі рельсті етіп жаңартудың үлкен жобасының бір бөлігі болып табылады. Бұл жоба аясында Hallandsås жотасындағы бір рельсті жолдың қисық және тік болуы екі рельсті жолды оңай ауыстыруға мүмкіндік бермейді, сонымен қатар жоғары жылдамдықты жолаушылар пойыздары мен ауыр жүк пойыздарын пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, бұл учаскеде 13 деңгейлі өткелдер, бір жолды Båstad станциясы және Гревидегі пойыздар кездесетін (егер бір немесе екі пойыз кешіктірсе, едәуір кешіктірулер жинақталады) өту бұрышы бар. Бұл кедергіден құтылу үшін Гетеборг пен Малмё арасындағы кейбір жолаушылар пойыздары, сондай-ақ көптеген жүк пойыздары Хальмстад-Хасселхольм темір жолы (ол да тиімді жүк тасымалы үшін тым тік) және тығыздалған Хасселхольм-Мальмё темір жолы бойынша ұзақ айналып өтті. Hallandsås туннелі жолаушылар пойыздары үшін 10-15 минут уақыт үнемдейді. Қалқаның бойымен сағатына 4 пойыздан 24 пойызға дейін көбейтіледі (екі бағыт бірге; 2016 жылы сағатына 8-10 пойыз болады). Бұл жобаны 1980-ші жылдары Еуропалық дөңгелек үстел және жаңадан құрылған Швед теміржол басқармасы (Банверект, қазір Швед көлік басқармасының немесе Трафикверекттің бөлігі) ойлап тапты.
1990 жылдар: Проблемалар, жанжалдар және жұмыс тоқтату
Құрылыс 1992 жылы басталды, ал көліктік қозғалысты ашу бастапқыда 1995 жылға жоспарланған еді. Алайда, құрылыс кезінде айналадағы тау жыныстарынан судың көп мөлшерде ағып кетуіне байланысты үлкен қиындықтар туындады, оның тек кішкене бөлігі ғана көзделген болатын. Сонымен қатар, аптасына 100 метр бұрғылау керек болған алғашқы бұрғылаушы бұрғылаудан кейін ғана бұзылып кетті. Мердігер дәстүрлі бұрғылауды қолданды, бірақ судың ағып кетуін жабу үшін көп күш жұмсады. Мердігер банкротқа ұшырады және жаңа мердігермен, Skanska, келісімшарт жасалды. Жаңа мердігердің де осындай қиындықтары болды, бірақ жартастың қиын жағдайларына өтемақы беретін жақсы келісімшарт жасалды. Құрылыс кезінде Rhoca Gil улы тұмшалау құралы қолданылғаны белгілі болған кезде, жанжал туып кетті. Бұл зат жақын маңдағы малдың өліміне себеп болды. Rhoca Gil құрамында акриламид бар, ол мутагенді және, мүмкін, канцерогенді токсикалық зат. Бас мердігер Skanska герметикалық зат үшін ешқандай ерекше сақтық шараларын қолданған жоқ, ол өз жұмыскерлеріне немесе жергілікті халыққа қауіп-қатерлер туралы айтпаған. 1997 жылдың қазан айында жергілікті мал мен балық өле бастады, ал жұмысшылар ауырып кетті. Жергілікті баспасөз тергеу бастады. Акриламидтің жоғары деңгейі анықталғаннан кейін, бұл аймақ қауіпті деп танылып, ауыл шаруашылығы өнімдерін сатуға тыйым салынды. Skanska, Rhone Poulenc және Swedish Railways компанияларына қылмыстық айып тағылды; кейбір жоғары басшылар осыған байланысты отставкаға кетті. Құрылыс 1997 жылдың соңында тоқтатылды. Осы уақытқа дейін әр туннельде: солтүстік шетінде, оңтүстік шетінде және орталық бөлімде) қажыған.
2000-шы жылдар: Құрылыс қайта басталды
2005 жылы Риксдаг пен Швеция үкіметінің оң шешімінен кейін құрылыс қайта басталды, Банверкет пен Сканска гидрологиялық және экологиялық тазалау жұмыстарын жүргізді, сондай-ақ жобаға келісімшарт жасаушы консорциум Сканска Винчиді таңдады. Бастапқыда 2012 жылы жаңа аяқталу мерзімі болжанған, кейін 2015 жылға дейін қайта қаралды. Консорциум бір уақытта бір ғана туннель бұрғылауды шешкендіктен, қайта жаңғыртылған жобада тек бір ғана туннель бұрғылау машинасы (ТБМ) пайдаланылды. "Аса" деген лақап атпен аталған TBM шын мәнінде кең ауқымды туннель машинасы болды; ол қабаттарды бұрғылағанда, бір мезгілде оның артына алдын-ала жасалған бетонды туннельдің қабаттарын орнатты, содан кейін қабаттар мен қабаттар арасындағы бос орындарға шұңқыр мен қиыршық тас құйылды. Қаныққан тау жыныстары мен топырақ арқылы бұрғылау мәселесі TBM алдында пилоттық туннель бұрғылау арқылы шешілді, содан кейін қоршаған тау жыныстарын -40 ° C (-40 ° F) температурасына дейін мұздату арқылы TBM-нің прогресіне қатты қабаттарды қамтамасыз ету.
2010 жылдар: Жетістік
2010 жылдың 25 тамызында 13:10 шамасында шығыс туннельде жарылыс болды. Содан кейін бұрғылау батыс туннельге ауысты, ол 2011 жылдың наурыз айында оңтүстік шетіндегі жұмыс бетінен басталып, солтүстікке қарай жалғасты. 2012 жылдың 3 сәуірінде бұл қозғалыс орталық адитке жетті, содан кейін батыс туннельдің 46 пайызы немесе 46 пайызы қажыды. Барлық бұрғылау жобасының 15 пайызын құрайтын қалған бұрғылау бөлігі, әсіресе қиын болады деп күтілді, өйткені онда сапасы төмен тау жыныстары бар және су мен су қысымының едәуір мөлшері бар. 2013 жылдың 4 қыркүйегінде екінші туннель бұзылып кетті. Екі туннельдің арасында 19 авариялық өткел бар (оның ішінде орталық өткел). 2015 жылдың 8 желтоқсанында ашылу рәсімі өтті, ал 13 желтоқсанда туннель жолға шықты.
Құны
Шығынның асып кетуі үлкен болды. 1992 жылы бұл жобаның құны 1 млрд. швед кронасы (SEK) болады деп күтілді. 1992-1997 жылдар аралығында шығын 2 млрд. швед кронасынан асып, туннельдің жартысын ғана құрады. 2005 жылдың басында қалған шығындар 4 млрд. швед кронасынан асатын болғандықтан, жұмысты тоқтату немесе қайта бастау туралы көп пікірталас пен күмән болды. Жобаның аяқталуына дейін жалпы шығын 10,5 млрд. швед кронына жетуі мүмкін (2015 жылы есептегенде шамамен 1,25 млрд. АҚШ доллары).
Жаңа станциялар
Båstad станциясы ескі магистраль желісінде орналасқандықтан, туннельдің солтүстік порталының солтүстігінде орналасқан және Båstad N (Båstad North) деп аталатын жаңа станция ескі станцияның орнын ауыстырды. Båstad N-дің бос платформалары 1990-шы жылдары, туннельдің алғашқы басталуы кезінде салынған және 2015 жылы аяқталды. Туннельдің оңтүстік шетінде жергілікті пойыздар үшін екі жаңа станция (pågatåg) ашылды, Förslöv және Barkåkra станциясы.
Ескі темір жолды жою
Grevie қаласында ескі теміржолда жергілікті пойыздар үшін станса салу жоспарланған, бірақ Båstad муниципалитеті осы жағдайда осы теміржолды ұстауды қаржыландыру керек еді, сондықтан бұл жоспарлар тоқтатылды. 2015 жылдың 4 қарашасында қайта пайдалану, қайта өңдеу және жою үшін ескі темір жолды бөлшектеу және оның қиылыстарында жол беттерін қайта құру жұмыстары басталды.