Кіріспе

АҚШ-тың Миссури штатының Сент-Луис қаласындағы Ұлттық тарихи ескерткіш толықтай аяқталды, жұмысшылар туннельді қазуға кірісті. Қараша айында олар бетонмен туннельдің қабырғаларын нығайтуды бастады. Наурыз айына құрылыстың 29 пайызы, ал қараша айына 95 пайызы аяқталды. 17 қарашада пойыздар жаңа жолдарды пайдалана бастады. 1962 жылдың маусымы жобаның аяқталу күні ретінде жоспарланған. 1961 жылы құрылыстың негізі салынды. Арка 142 дана 4 метрлік (12 фут) алдын ала дайындалған тот баспайтын болат бөліктерден құрастырылды. Орнатылғаннан кейін әр бөліктің қос қабатты қабырғасы 252 кернеулі сымдармен күшейтілген бетонмен толтырылды. Жартылай аяқталған тіреулерді тұрақтандыру үшін олардың арасына 530 фут (162 м) биіктікте қайшы тәрізді конструкция орнатылды, кейіннен тіреулер алынғанда ол алынып тасталды. Бас мердігер MacDonald Construction Co. көрермендер үшін 9 метрлік (30 фут) мұнара ұйымдастырып, жобаның тіркелген есебін ұсынды. 1963 жылы бір миллион адам құрылыс барысын көруге келді, ал 1964 жылы жергілікті радиостансалар болаттың ірі плиталары орнатылатын кезде хабарлауды бастады. Ол 1963 жылдан 1967 жылға дейін құрылыс алаңына жиі барып, жобаның әр кезеңін тіркеді. Көмекшісі Ренолд Фергюсонмен бірге ол 190 метрден жоғары биіктіктегі құрылыс жұмыскерлерімен бірге платформада жүрді. Ол құрылыста толық қол жеткізімі бар жалғыз жаңалықтар фотографы болды. Ол негізінен слайд пленкасымен жұмыс істеді, сонымен қатар Сент-Луистегі жалғыз Panox камерасын 140 градус көрініспен панорамалық суреттер жасау үшін пайдаланды. Витманның құрылыс суреттері қазір Миссури штатының тарихи қоғамында сақталады. MacDonald Construction Co. жобасын басқарған Стэн Вольф 62 қабатты ғимаратты аркадан салу оңайырақ екенін айтты: "Ғимаратта бәрі тік, бірінің үстіне бірі орналасқан. Ал бұл аркада бәрі қисық". Дегенмен, арканың құрылысы жиі қауіпсіздік тексерулері, қаржыландырудың белгісіздігі және заңдық даулар салдарынан кешіктірілді. Азаматтық құқық белсенділері арканың құрылысын нәсілдік кемсітудің белгісі деп қарастырды. 1964 жылдың 14 шілдесінде жұмысшылардың түскі үзілісі кезінде азаматтық құқықтарды қорғаушылар Перси Грин мен Ричард Дейли, екеуі де Растық теңдік конгресінің мүшелері, "федералды қаражаттың қара мердігерлер мен білікті қара жұмысшыларға нәсілдік дискриминация жасаған ұлттық ескерткіш салуға жұмсалып жатқанын көрсету" үшін арканың солтүстік тірегіне 38 метрге көтерілді. Екі адам төмен түсу туралы талаптарды қабылдамағандықтан, жердегі наразылық білдірушілер білікті жұмыс орындарының кем дегенде 10 пайызы афроамерикалықтарға тиесілі болуын талап етті. Төрт сағаттан кейін Грин мен Дейли "құқық бұзу, тыныштықты бұзу және ұстауға қарсылық көрсету" айыптарымен аркадан түсті. Бұл оқиға, басқалармен қатар, АҚШ Әділет министрлігін 1964 жылғы Азаматтық құқық туралы заңның VII тарауы бойынша AFL–CIO-ға қарсы алғашқы жүйелі тәжірибелік іс қозғауға итермеледі, бірақ 1966 жылдың 4 ақпанында департамент айыптаудан бас тартты. 1966 жылғы сот ісі - Федералды келісімшарттарды орындау кеңсесінің (OFCC) бүкіл ел бойынша құрылыс кәсіподақтарын біріктіруге тырысуы. Көптеген техникалық құрылыс одақтарында 1960 жылдардың ортасына дейін африкалық америкалықтардың өкілдігі аз немесе мүлдем болмады. Линдон Джонсонның президенттігі кезінде федералды үкімет қоғамның барлық деңгейлерінде интеграцияны күшейту қажеттігін мойындады және федералды қаржыландырылатын жұмыс келісімшарттары арқылы тең жұмыспен қамту мүмкіндігін қамтамасыз етуді бастады. және NPS өз ісін тоқтатты. 16 кемшілік анықталғаннан кейін трамвайдың да жұмысы кешіктірілді. Bi State Development Agency пойыздар тоқтаған әр күні үшін 2000 долларлық шығынға ұшырағанын бағалады. CIU AFL–CIO жұмысшыларын жұмысқа қайтаруды талап ететін бұйрық беру үшін Ұлттық еңбек қатынастары кеңесіне (NLRB) жүгінді. 7 ақпанда судья Джон Китинг Риган AFL–CIO жұмысшылары екінші бойкотқа қатысқанын шешті. 11 ақпанда AFL–CIO аркадағы жұмысты қайта бастады, ал AFL–CIO мердігері он африкалық америкалықтың аркада жұмыс істеуге оқытылып жатқанын мәлімдеді. Жұмыстың тоқтауы бір айға созылды. 28 қазанда арканың жоғарғы бөлігі аяқталды, сол кездегі вице-президент Хьюберт Хамфри тікұшақтан бақылады. а, 2 метрлік үшбұрышты бөлім. Ол жергілікті уақыт бойынша сағат 10:00-де орнатылуы тиіс еді, бірақ 30 минут ертерек орнатылды. Gateway Arch 1964 жылы жұртшылыққа ашылуы күтілді, бірақ 1967 жылы PR агенттігі ашылу күнін болжауды тоқтатты. 1967 жылдың 10 маусымында арканың келушілер орталығы ашылды, ал трамвай 24 шілдеде жұмыс істей бастады. Ол арканы "көктегі керемет қисық, ол өткеннің бай мұрасын ертеңгі күннің бай болашағымен байланыстырады" деп мәлімдеді және құпия қызмет қызметкерлері оны бөлмеден шығарып жіберді. Юдалл сөзін бұзылмай жалғастырды. Жасаушылар арканы коммерциялық ынталандырушы ретінде пайдалануды, олардың қызметтерін пайдаланатын келушілерді тартуды үміттенеді. және әлемдегі ең биік тот баспайтын болаттан жасалған ескерткіш. Арка тіреулерінің қимасы теңқабырлы үшбұрыштардан тұрады, негізінде әр қабырғасы 16 метрге, ал жоғары жағында 5 метрге дейін тарылады. Әр қабырға жер деңгейінен 91 метрге дейін (300 фут) күшейтілген бетонмен аралас екі көміртекті болат қабаттарынан тұрады, ал шыңына дейін көміртекті болаттан жасалған. Аркада бірегей трамвай жүйесі орналасқан, ол келушілерді жоғарғы жағындағы бақылау алаңына жеткізеді. Әр тірек 13 метр (44 фут) қалыңдығы және 18 метр (60 фут) тереңдігі бар бетонға орналасқан. Негіздің 6 метрі (20 фут) тасқа енген. және 18 метрге дейін (60 фут) иілуге ​​арналған, сонымен қатар 112 километр/сағат (70 миль/сағат) жылдамдықпен соққан желге төтеп беруге ​​арналған. Бұл мөлшердегі тот баспайтын болат тарихта бір жобада ең көп пайдаланылған. , тұрақтылармен

мұнда fc = 625,0925 фут (191 м) центроидтың максималды биіктігі, Qb = максималды қималық ауданы арканың негізінде, Qt = арканың жоғарғы жағындағы ең төменгі қималық ауданы және L = 299,2239 фут (91 м) негіздегі центроидтың жартылай ені. Үшбұрышты қималық аудан центроидтың тік биіктігімен сызықты түрде өзгереді. Бұл гиперболалық косинус функциясы тізбектің пішінін сипаттайды. Өзінің салмағын ғана көтеретін тізбек тізбек пішінін құрайды; тізбек тек кернеуде болады. Сол сияқты, өзінің салмағын ғана көтеретін инвертті тізбек аркасы тек қысымда болады, сонымен қатар серпімділік болмайды. Тізбек аркасы барлық аркалардың ең тұрақтысы, өйткені итеру тіреулер арқылы өтеді және негіздерде сіңіріледі, тіреулерді ажыратуға мәжбүр етпейді. Бұл оны инвертті салмақты тізбек аркасы жасайды. Сааринен нормалды тізбек қисығына қарағанда салмақты тізбек қисығын таңдады, өйткені ол сүйірленбеген және көлбеу көрінеді. 1959 жылы ол арканың нақты пішіні туралы қыңырлық тудырды, ол: "Бұл арка көбінесе айтылғандай нағыз парабола емес. Оның орнына ол тізбектің қисығы - ілген тізбектің қисығы, күшінің итеруі арка тіреулерінің ортасында үнемі сақталады". Сент-Луис қалалық колледжінің математика профессоры Уильям В. Тайер кейінірек Сент-Луис пост диспатч газетіне құрылымның салмақты тізбек екенін атап көрсету үшін хат жазды.

Жарықтандыру

1966 жылдың 18 мамырында арканы түнгі уақытта жарықтандыру туралы алғашқы ұсыныс жасалды, бірақ бұл жоспар іске аспады. 1999 жылдың қаңтар айында MSNBC аркаға уақытша жарықтандыру жүйесін орнатты, соның арқасында ескерткіш Папа Иоанн Павел II сапары кезінде фон ретінде пайдаланылды. 2001 жылдың қараша айынан бері арка сағат 22:00-ден сағат 01:00-ге дейін прожекторлар арқылы ақ жарыққа толынып тұрады. Рэнди Беркет жобалаған бұл жүйе жер астындағы төрт шұңқырда орналасқан 44 жарықтандыру құрылғысын қамтиды. Эсти Лаудер және Мей Департамент-Стоор компаниялары осы мәселені қолдады. Ұлттық саябақтар қызметі арканың болашақ қолданылуы үшін үлгі болатын жағдайға байланысты жоспарға қарсы болды, бірақ олардың және Конгрестің «бір командада» екенін түсінгендіктен, сондай-ақ жарықтандыру заң бойынша міндетті болғандықтан, жоспар 25 қазанда орындалды. Арканы бұрын жарнамалық мақсатта 1995 жылдың 12 қыркүйегінде, жергілікті «Флейшман Хиллард» және «Техникалық өндіріс» компаниялары басқаруымен жарықтандырған, сол кезде «Ринглинг Брос және Барнум & Бейли циркінің «Оздың мұз үстіндегі сиқыры» Киль орталығында дебют жасағанда аркаға көкжиек спектрі шағылыстырылған еді.

Қоғамдық қолжетімділік

1965 жылғы сәуірде арка құрылысы аяқталғаннан кейін жыл сайын үш миллион турист келуі күтілді, олардың шамамен бір миллионы шыңға көтерілді. 2009 жылдың 8 желтоқсанында CityArchRiver2015 коммерциялық емес ұйымының демеушілігімен "Заманауи шедеврді қалыпқа келтіру: Қала + Арка + Өзен 2015" атты халықаралық дизайн конкурсы басталды. Оның мақсаты – "өзен жағалауындағы саябақ ландшафтын жақсарту, Мемориал-драйв арқылы жаяу жүргіншілерге қол жеткізуді жеңілдету және Шығыс Сент-Луис өзен жағалауын кеңейту", сондай-ақ келушілерді тарту болды. Конкурс үш кезеңнен тұрды: портфолио бағалау (8-10 командаға дейін таңдау), командалық әңгімелер (4-5 командаға дейін таңдау) және жобалық ұсыныстарды қарау. Конкурсқа 49 үміткер қатысты, олар алғашқы екі кезеңде беске дейін іріктелді. 2010 жылдың 17 тамызында финалистердің жобалары көпшілікке таныстырылды және арканың астындағы театрға қойылды. 26 тамызда финалистер сегіз мүшеден тұратын қазылар алқасына өз жобаларын ұсынды, ал 21 қыркүйекте жеңімпаз анықталды – Michael Van Valkenburgh Associates. Жоспарларға Кинер алаңы мен Ескі сот үйін жаңарту, қаланы 70-ші тас жолдың үстіндегі саябақпен Арка аумағына қосу, жаңа мұражай құру және қолжетімділікті жақсарту кіреді. Жобаның бюджеті 380 миллион доллар көлемінде және 2018 жылы аяқталуы жоспарланған.

Қонақтар орталығы

Мұнараның астындағы келушілер орталығы Ұлттық парк қызметінің "Миссия 66" бағдарламасының бір бөлігі ретінде жобаланған. Орталық мұнараның тіректері арасында, тікелей оның астында орналасқан. Мұнараның құрылысымен бір уақытта келушілер орталығының құрылысы да басталды, бірақ жеткіліксіз қаржыландыру салдарынан 1976 жылға дейін аяқталмады.

Орталық кеңселерді, механикалық бөлмелерді, мұнара трамвайларын күту залдарын, сондай-ақ негізгі көрікті орындарын: Батысқа қарай кеңею мұражайын және мұнара туралы фильмдер көрсететін екі театрды қамтиды. Жаңарту жұмыстары 46 000 шаршы фут (шамамен 4273 шаршы метр) жер асты кеңейтуді қамтиды, онда интерактивті тарих галереялары, бейне қабырғалары, фонтан және кафе орналасқан. Орталық шамамен 160 адамға арналған, бұл төрт трамвайдан келген адамдар санына тең. Көрініс шығысқа қарай Миссисипи өзені мен Оңтүстік Иллинойс штатына, Кахокия төбелеріндегі Миссисипи мәдениетінің ескерткіштеріне, және батысқа қарай Сент-Луис қаласы мен Сент-Луис округіне дейін жайылып жатыр.

Көтерілу тәсілдері

Қақпаның үстіне көтерілудің үш тәсілі бар: екі жиынтық 1,076 қадамдық төтенше жағдай баспалдақтары (әр аяққа біреуден), 12 жолаушыға арналған лифт 372 фут (113 м) биіктікке дейін, шыны есіктерімен. Әрбір трамвай 40 жолаушыға арналған және екі трамвай болғандықтан, 80 жолаушы бір уақытта тасымалданады, ал трамвайлар 10 минут сайын жерден кетеді. Солтүстік аяқтағы трамвай 1967 жылдың маусымында пайдалануға берілді.

Қауіпсіздік

1995 жылы Оклахома-Ситиде болған жарылыстан екі жыл өткен соң, терроризмге қарсы бағдарламаны іске қосу үшін 1 миллион доллардан астам қаражат бөлінді. Парк қызметкерлері туристердің қызметін қадағалауға оқытылды, сондай-ақ көзге түспейтін электрондық құрылғылар орнатылды. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін қауіпсіздік шаралары күшейді және қауіпсіздік тексеру бекеттері келушілер орталығының кіреберісіне көшірілді. Тексеру бекеттерінде келушілер 1997 жылдан бері қолданылып келе жатқан магнитометрлер және рентген аппараттары арқылы тексеріледі. Арка 2002 жылғы 4 шілде мерекесіндегі шектеулі әуе кеңістігіндегі бірнеше АҚШ ескерткіштерінің қатарына қосылды. 2003 жылы аркаға жасалатын террористік шабуылдарды тоқтату үшін 3 метрлік жылжымалы бетон тосқауылдар орнатылды. Кейін сол жылы, осы тосқауылдар арканың болат түсімен үйлесетін металлмен қапталған бетон тіреулермен алмастырылатыны жарияланды. Жылжымалы тіреулер парктің диспетчерлік орталығынан басқарылады, ол да жаңартылды.

Символика және мәдениет

Бұл арка АҚШ-тың батысқа қарай кеңейгенін еске алу үшін салынған. Арка "Батысты жеңіп алған ерлер мен әйелдердің ерлік рухын, сондай-ақ басқа шекараларға ұмтылатын жаңа буынның күшін" бейнелейді. Бұл арка Сент-Луистің танымал символына айналды, сонымен қатар Миссури штатының символы ретінде де танылды. 2002 жылдың 22 қарашасында Миссури штатының Капитолийінде сол кездегі губернатор Боб Холденнің әйелі Лори Хаузер Холден, Миссури штатының елу штатының ескерткіш монеталар бағдарламасы аясында өткен монета дизайны конкурсының жеңімпаз дизайнын таныстырды. Акварель суретшісі Пол Джексонның жобалауымен, Холден арканың "бүкіл штат үшін символ" екенін айтты. Арканы жыл сайын төрт миллионнан астам адам көреді. [Монета] оны бүкіл әлемде одан да жақсы тануға көмектеседі. Арнольд Уорлдвайд компаниясы жасаған арнайы тіркеу нөмірінде арка бейнеленген және "Батысқа қақпа" деген жазу орналасқан. Пластина сатудан түскен табыс мұражайды және арканың басқа да білім беру бөлімдерін қаржыландыруға жұмсалады. Луххайм жазғандай, арка "уақытқа төтеп беретін қарапайымдылыққа ие болғанымен", инновациялық дизайны мен ғылыми есептеулерінің арқасында заманауи болып табылады. Сіз Т.С. Элиот пен менің арамызда айқын айырмашылықтар бар деп ойлайтыныңызды білемін. Иә, ол Сент-Луис қаласынан шыққан, ол Эро Саариненнің қақпасы тұрғызылғаннан кейін өзін "Батысқа қақпа" деп атауды бастады. Ал мен Канзас-Ситиденмін, ондағы адамдар Сент-Луисті Батысқа қақпа емес, Шығыстан шығу жолы деп санайды. 2010 жылдардағы келушілер орталығының жаңартылуы арканың мағынасын кеңейтіп, отаршылдықтың, әсіресе Америка шекаралық кеңеюінің (Manifest Destiny) қоршаған ортаға, жерге және алғашқы американдықтар мен мексикалықтарға тигізген әсерін тарихи тұрғыдан көрсетеді. Бұған қоса, бұл жердің қалалық тарихы, оның халқының және азаматтық құқықтар қозғалысы кезеңінде құрылыс жұмысшыларының құқықтары үшін күресі де көрсетілді.

Марапаттар мен мадақтамалар

1966 жылы аркаға «технология мен эстетикадағы көрнекті жетістік» үшін Америкалық болат конструкциялар институтының арнайы сыйлығы табысталды. 1967 жылдың 9 ақпанында арка Америка инженерлер қоғамының 1967 жылғы «Ең үздік азаматтық инженерлік жетістігі» сыйлығына ие болды. Арка бір кезде Travel + Leisure журналының ресми емес тізіміндегі әлемдегі ең көп танымал орындардың қатарында Ленин мазарынан, Дисней әлемінен, Диснейлендтен және Эйфель мұнарасынан кейін орналасқан. 1990 жылдың 22 ақпанында арка Америка сәулетшілер институтының (AIA) «Жиырма бес жылдық сыйлығымен» марапатталды. 2007 жылы арка AIA-ның «Американың сүйікті сәулеті» тізімінде он төртінші орынға ие болды.

Мәдени сілтемелер

Голландиялық композитор Питер Шат 1997 жылы Сент-Луис симфониялық оркестрі үшін "Арх Музыкасы Сент-Луиске", Op. 44 атты шығарма жазды. Ол 1999 жылдың 8 қаңтарында Пауэлл симфония залында тұңғыш рет орындалды. Шат биіктіктен қорқып, аркаға шығуға батпағандықтан, музыка арқылы трамваймен арканың басына көтерілген адамды бейнелеу үшін өзінің шығармашылығын пайдаланды. Бұл Мулдунның Gateway Arch астында тұрғандағы қиын жағдайын, әйелі оған күтіп жүрген баланың түсігін жеткізгеннен кейінгі азапты суреттейді. Перси Джексон "Жылқының ұрлығы" және оның телевизиялық бейімделуінде Ехидна мен Химераға Gateway Arch ішінде кездеседі, ол Калифорнияға сапар барысында Master Bolt-ты қайтару үшін Grover Underwood және Annabeth Chase-пен бірге Арканы аралап шығады. Перси Химерамен бетпе-бет келеді, Аркадан секіріп, Миссисипи өзеніне құлайды. Бұзылған Gateway Arch ғылыми-фантастикалық телесериал "Defiance"-да маңызды рөлде көрінеді. Арканың жоғарғы нүктесі радиостанция студиясы ретінде пайдаланылады, ал арканың өзі станцияның антеннасы қызметін атқарады.

Сақтау

Алғашқы вандализм 1968 жылғы маусым айында жасалды: вандалдар арканың түрлі бөліктеріне өз есімдерін ойып жазды. Сол жылы вандализм салдарынан келген зиянды жоюға барлығы 10 000 доллар жұмсалды, сондай-ақ проблеманы уақытша шешу үшін су контейнерлері орнатылды. NPS құжаттарына сәйкес, коррозия мен тот қауіпсіздікке қатысты мәселе тудырмайды. Арканың батыс жағынан 2014 жылдың 21 қазанында оны тазалаудың ең тиімді жолын анықтау үшін дақ үлгілері алынды. Тазалауға шамамен 340 000 доллар жұмсалады. 1984 жылы құрылыс инженері Тибор Сегезды Smithsonian Magazine журналына арканың жел дауылынан құлауға дейін "мың жылдан кем уақытқа" төзе алатынын мәлімдеді.

Бриклайн Гринвей

Brickline Greenway жобасы – Форрест Парк пен Вашингтон университетінің Сент-Луис қаласындағы Данфорт кампусын Gateway Arch аумағымен байланыстыруды мақсат ететін маңызды мемлекеттік-жеке серіктестік. Бұл жобаны жетекшілік ететін серіктестердің қатарында Great Rivers Greenway, Arch to Park Collaborative, Сент-Луис қаласы және Вашингтон университеті (Сент-Луис) бар. Brickline Greenway бұрын 2020 жылдың 10 наурызына дейін Chouteau Greenway деп аталған.