Кіріспе

Батыс Англиядағы теміржол туннелі

Бокс туннелі Бөек Батыс магистраль желісінде (GWML) Бат пен Чиппенхем арасындағы Бокс төбесінен өтеді. 1841 жылы құрылысы аяқталған 3 километрлік туннель сол кезде әлемдегі ең ұзын теміржол туннелі болды. 1838 жылдың желтоқсанынан 1841 жылдың маусымына дейін Ұлы Батыс темір жолы (GWR) үшін Изамбард Король Брунелдің жетекшілігімен салынған тік туннель шығыс жағынан 1:100 еңіспен төмен түседі. Туннельдің құрылысы сол кезде оның ұзындығы мен негіздегі қабаттардың құрамына байланысты қауіпті деп есептелді. Батыс порталы II* санаттағы мүлік ретінде тіркелген, ал шығыс порталы II санаттағы мүлік ретінде тіркелген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде туннель маңында оқ-дәрілер сақталды, бұрынғы шахталар қайта пайдаланылды. 2010 жылдары туннель электрлендіруге дайындау мақсатында өзгертіліп, рельстер төмендетілді.

Өмірбаян

1830 жылдары Изамбард Кингдом Брунел Лондон мен Бристоль арасындағы шығыстан батысқа қарай өтетін темір жол жоспарын жасады. Геологияны дәлірек зерттеу үшін, 1836-1837 жылдары Брунел туннельдің жоспарланған бағыты бойында аралықпен сегіз шахта қазды.

Құрылыс

GWR Джордж Берджді Херн шығанағынан бас мердігер ретінде таңдады, ал жергілікті Льюис және Брюер шығыс жағынан бастап қалған жұмыстарды орындады. Брунелдің жеке көмекшісі Уильям Гленни жоба аяқталуына дейін басшылықты жүзеге асырды.

Ашылу

1841 жылы 30 маусымда туннель салтанатты шараларсыз жол қозғалысына ашылды. Лондон Паддингтоннан арнайы пойыз шығып, GWR бойынша Бристольдегі Темпл-Медс станциясына дейінгі алғашқы теміржол сапарын шамамен төрт сағатта аяқтады. Коршемдегі шығыс порталы қарапайым кірпішпен қапталған, әрі тас әшекейлерімен безендірілген. 2016 жылы генеологтар қоғамы Брунелдің әпкесі Эмма Джоан Брунелдің туған күні – 6 сәуірде күннің туннель арқылы сәуле түсіргенін, 1830 жылдардың үш жылында төрт жылдың ішінде байқалғанын мәлімдеді.

Қорғаныс мақсатында пайдалану

1844 жылдан бастап туннельді қоршаған төбеде ғимараттар салу үшін Бат тасының кең ауқымды қазу жұмыстары жүргізілді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Ұлыбритания бойынша шашыраңқы орналасқан оқ-дәрілерді қауіпсіз сақтау қажеттігі анықталды. 1930 жылдары үш орталық оқ-дәрі қоймасын (CAD) құру туралы ұсыныс енгізілді: біреуі солтүстікте (Лонгтаун, Камбрия); біреуі Мидлендс аймағында (Несклифф, Шропшир); және біреуі Англияның оңтүстігінде – Туннель карьерінде, Монктон Фарли және Истлейс Ридж аймақтарында. 1930 жылдары Корольдік инженерлер Туннель карьерін үш ірі қойманың бірі ретінде қайта жаңарты. 1937 жылдың қараша айында GWR компаниясы Монктон Фарли үшін Шокервикте 305 метрлік (1000 фут) екі қабатты жүк тиеу платформасын салуға және Бристоль-Лондон бағытындағы негізгі теміржол желісінен екі қосымша жол салуға келісім жасады. Бұл жолдар туннельдің шығыс кіреберісінен сырт, 9 метр (30 фут) төмен және тік бұрышпен орналасқан. Соғыс министрлігі осы жерде тар ауқымды вагон сұрыптау алаңын салды, ол Цементация компаниясы салған 2 километрлік (1.25 миль) туннельге қосылды. Туннель 1:8.5 қатынамында төмен қарай түсетін бұл туннель, бұрынғы карьердегі орталық оқ-дәрі қоймасына жетеді. Логистикалық операция күніне тонналармен оқ-дәріні қабылдауға арналған. Соғыс аяқталғаннан кейін CAD жабылды, бірақ 1950 жылдарға дейін жұмыс істеуге дайын күйде сақталды. Қосымша жолдар тазартылып, 1980 жылдардың ортасына дейін пайдаланылмады, содан кейін қысқа мерзімге мұражай ашылды. Соғыстан кейінгі жылдары оқ-дәрі қоймасының бір бөлігі басқа да нысандарға қайта жарақтастырылды, оның ішінде Орталық үкіметтің соғыс штабы, RAF No.1 сигналдық бөлімі, Қорғаныс байланыс желісінің басқарушы орталығы және Коршем компьютерлік орталығы болды.

Электрмен жабдықтау

2010 жылдары GWML-де электр локомотивтерін пайдалану үшін әуедегі электрлендіру инфрақұрылымы орнатылды. Бокс туннелі жоғары кернеулі желі және оған қосымша инфрақұрылымға бейімделді. 2015 жылдың жазында туннель алты аптаға дайындық жұмыстары үшін жабылды, оның ішінде рельстің деңгейі шамамен төмендетілді және жоғары кернеулі желі орнатылар алдында 7 мильдік (11 км) кабель ауыстырылды.

Көркем әдебиеттегі қораптық туннель

Макдональдс пен Доддс сериясының 2-ші эпизоды, Бокс туннелінде (Босс Хилл туннелі деп аталса да) және оның төңірегінде оқиғасы өтеді. Брунелдің туған күніндегі күн шығуы туралы аңыз оқиға орнына да, сюжетке де маңызды рөл атқарады.