Кіріспе

Өлі кеткен ағаштарға ұқсас өсімдіктердің қоршалған тамыр құрылымы Стигмария - карбондық жыныстарда кездесетін жалпы қоршалған қалдықтардың формалық таксоны. Олар лепидодендральдер отрядының Сигиллария және Лепидодендрон сияқты ағаш ликофиттерінің жер асты тамырлау құрылымдарын білдіреді.

Шолу

Палеозойлық батпақтарда ликопсид тәрізді ағаштар болды, олар биіктігімен , тіпті, дейін өсті. Бұл ликопсид өсімдіктері жер астындағы тармақталған құрылымдардың кең желісімен бекітіліп, тамыр тәрізді қосымшалармен бекітілді. Бұл ликопсидтердің жер астындағы мүшелері немесе құрылымдары стигмария деп аталады. Олар көміртек дәуіріндегі көмір орман флорасының ортақ өсімдіктеріне айналды. Ликопсидтер Пенсильвания дәуірінде гүлденген төменгі деңгейлі батпақты ылғалды жерлерде өсті. Стигмариялық жүйелердің морфологиясы мен анатомиясын талдау құрылыстың айналасындағы біліктердің ағаш тәрізді екендігін көрсетеді, сондықтан оларды ризомалар немесе ризоморфтар деп атайды. Жалпы, Stigmaria (Stigmaria ficoides sp.) жалпы түрлері оның морфологиясы мен гистологиясын түсіну үшін кеңінен талдалды.

Қосымшалар

Стигмарияның күрделі тармақталу құрылымы болды; сондықтан оны қазіргі (тұрақтағы) туыстарының, квиллворттардың (Isoetes туысы) тамыршаңдарымен салыстыруға болады. Стигмалық жүйелерде бұрыштық шабықтар немесе тамыр тәрізді қосымшалар бұрын бекітілген тікұшақты орналасуы бар ризоморфтық біліктер болған. Бұл қосымшалар дихотомиялық салаланып, стигмалық жүйенің тамырлардың абсциссиялық аймақтарын құрады. Стигмалық жүйелер тамыр тәрізді болғандықтан, бүйірлік қосымшалар олардың абсциссия функциясын орындауға бейімделген өзгертілген жапырақтар екенін көрсетеді. Ризоморфтық осьтер бойымен қосымшалар әр оське дөңгелек үлгіде қосылады, олар өсу кезеңінде түзіледі, бұл Stigmaria тамырлардың абсциссиялық аймақтарының спиральді орналасуын құрайды. Эндарх - Stigmaria тұқымдасының негізгі ксилемасы, және тамырлық камбиуммен қоршалған, бұтақшаланған тамырлық жіктерде ұйымдастырылған. Екіншілік ксилема трахеидтері спиральді сызықтарда қалыптасады және скалярлы қабырға қалыңдықтарынан тұрады, ал фибриллер әуелі тармақтардағыға ұқсас. Стигмариялық ризоморфтар осі бойымен орналасқан скалалық трахеидтерде қосалқы ксилема және меристемалық тіндер дәлелдейді, олардың жақтық тамыр және пробкалық камбиумдары болды.

Даму

Стигмарияның дамуы қазіргі өсімдіктерде кездесетін типтік ризомалық құрылымдарда кездесетін әуелік сабақтардағы өзгерістермен байланысты. Stigmaria-ның ерекшеліктері зауыттың қазіргі қызметімен байланысты емес. Сонымен қатар, стигмалық тамыршалардың спиральді құрылымы қазіргі өсімдіктерде жиі кездесетін тамырлар мен тамыршалардың асимметриялық өзгерістерінен бөлек. Стигмарияда бүйірлік қосымшалар болғанмен, заманауи өсімдіктердің тамыр жүйесінде табылған жоқ. Алайда саңырауқұлақтарда микоризалар бар, олар қабық қабығының паренхима жасушаларынан жұмыс істейді. Палеозойдан көптеген ликопсидтердің биіктігі метрге дейін жеткендіктен және тұрақсыз, толысқан топырақта өскендіктен, ликоподтар мен олардың стигмариялық жүйесі өзен жүйелерінің айналасында өсті. Сондықтан жер асты жүйесі өсімдіктерді қалай ұстап тұруы мүмкін деген сұрақ туындайды. Олардың биіктігін растайтын дәлелдер кең таралған стигмалық жүйемен салыстырылды. Осылайша, ризоморфтық осьтердің прогрессиясы қабықтың өсу кезеңдерінде екінші деңгейлі өсуге ие болды. Олар тік тұрып өмір сүруді жөн көрді, өйткені ағаштарда өсетін ликофиттер бұтақты бұтақтарға ие және тек бірнеше қосалқы ксилемаға ие. Көршілес ликопсидтердің бұтақтары өзара байланысып, негізгі сабаққа іргелі қолдау көрсете алады. Екінші жағынан, қазіргі ағаштардағы бұтақтардың тығыздығы мен ағаштардың дамуы тамырдан ажыратуды болдырмауы мүмкін.