Кіріспе

Канадалық саясаткер Шарль де Мену д'Ольнай (де Шарнисей) (шамамен 16041650) - Солтүстік Америкадағы еуропалық қоныстардың француз ізашарсы және Акадияның губернаторы (16351650). Д'Ольней француз дворяндықтарының мүшесі болды, әр түрлі уақытта теңіз капитаны, француз флотының лейтенанты (оның туысы Исаак де Разиллидің басшылығымен) және Акадияның губернаторы (қазіргі Новая Шотландия және Нью-Брансуик, Канада).

Өмірбаян

Д'Ольнай Францияның Индре-и-Лоар қаласындағы Шато-де-Шарнизей қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Людовик XIII патшаның жоғары лауазымды адамы болған. Ол губернаторлардың көмекшісі және Акадияның вице-губернаторы болды.

Разиллидің Акадиясы

1632 жылы Исаак де Разилли Акадияның губернаторы болды, оны үкімет Францияға оның Акадиялық иелігін қалпына келтіру үшін таңдады. Д'Ольней губернатордың көмекшілерінің бірі ретінде қызмет етіп, қаржы қарызға алуға, кемелерді жалдауға және Францияға және одан Францияға тұрақты теңіз арқылы өту үшін Compagnie des Cent Associés және жеке компания Razilly Condonnier үшін ер адамдар жинауға көмектесті. Бұл компаниялардың мүдделері әр түрлі болғандықтан, олар бір-бірімен қымбатқа түсетін бәсекеге түсіп отырды. Разилли қырық отбасын алып, аралдың оңтүстік жағалауындағы Ла Хевеге (қазіргі Луненбургке жақын, Новая Шотландия) қоныстанды. 1635 жылы Разилли Пенобскот шығанағындағы Маябигвадуцедегі Пентагоэ фортын француз бақылауына алды, ол ағылшындармен бұрынғы келісім бойынша Францияға берілді. Ол форттан жауапты болған Плимут ерлеріне бостандық берді, бірақ оларға ағылшын плантацияларындағы өз адамдарына келесі жылы келіп, оларды солтүстік кеңістіктің 40 градусына дейін оңтүстікке қарай ығыстыратынын айтуды тапсырды. Содан кейін ол қаланың барлық жерін басып алып, қорғанысын күшейтті. Плимут тұрғындары кемеге отырғызып, француздарды қуып шығару үшін Пенобскотқа барды, олар француздарды тек 18 адамнан тапты, бірақ қатты қамалды. Д'Ольней оларға барлық оқ-дәрілерін жұмсауға және үйлеріне қайтуға рұқсат берді.

Акадияның лейтенанты

Исаак де Разилли 1635 жылы қайтыс болды және король оның ағасы Клод де Лаунай Разиллиді жаңа губернатор етіп тағайындады. Клод Акадияға келмеді, бірақ Францияда операцияны жүргізген кезде Акадияда оның атынан басқаруға және компанияны, Razilly Condonnier, басқаруға өзінің лейтенанты ретінде d'Aulnay тағайындады. Д'Ольней дереу Порт-Рояльға барып, жаңа форт тұрғызып, Ла Хеве колонияларын көшіріп, Францияға 20 қосымша отбасыны жіберді, бұл Порт-Рояльды Акадиядағы негізгі қонысқа айналдырды.

Ла Турмен шайқастар

Сент-Джон өзенінің сағасында Шарль Ла Турдың қолбасшылығындағы форт болды, ол д'Оуньеге ұқсас тапсырманы орындады. Қылмыстар мен шағымдар айтылды, ал д'Ольней, соттағы артықшылықтарымен, патшадан бұйрық алды, 13 ақпан 1641 жылы Ла Турды тұтқындап, оны Францияға жіберді. Екі қарсыластың әскери күштері тең болғандықтан, Д'Ольней Ла Турды иемденбейді және Ла Турдың денесі орнына оның бас тартуымен бұйрық әкелген кемені қайтаруға мәжбүр болды. 1641 жылдың қыстың басында д'Ольней қосымша күш алу үшін Францияға оралды, ал бұл арада Ла Тур Жаңа Англия көршілерінің көмегін сұрады. Жаңа Англия губернаторымен келіссөздер нәтижесінде Бостон саудагерлерінің бір тобы сауда мақсатында Форт-Ла-Турға барды. Теңізде болған кезде олар қайтып оралғанда Д'Олнаймен кездесті. Ол оларға Ла-Турдың бүлікші екенін айтты және оларды тұтқындауға арналған бұйрықтың растауын көрсетті. Қарулы кемелердегі 500 адаммен Д'Ольней Форт-Ла-Турды қоршауға алды, бірақ Жаңа Англиядан көмек келді, ол қуып шығарылды. 1645 жылы Ла Турдың Квебекке сапар шеккенін білгенде, д'Ольней қалмақты қайтадан қоршауға алды; бірақ мадам Ла Тур бастионнан жау кемелеріне қараған канонатты бағыттады және д'Ольнейді зейнеткерлікке шығуға мәжбүр етті. Ол үшінші шабуылда опасыз күзетшінің көмегімен қамалға кіруге мүмкіндік алды, бірақ мадам Ла Тур бастаған қарсылық соншалықты қатал болды, ол гарнизонның барлығына өмір мен бостандықты уәде етіп, капитуляция шарттарын ұсынды. Оның шарттарын қабыл алғаннан кейін, ол келісімін бұзып, гарнизонның барлық мүшелерін асып, мадам Ла Турды өз мойнына арқанмен өлтіруді куәлік етуге мәжбүр етті. Бірнеше аптадан кейін ол қайтыс болды, күйеуі Квебекке қашып кетті.

Акадия басшылығы

Д'Ольнейдің бүкіл Акадиясы өз қолында болды, және оңтайландырулар жасалды, батпақтар қазылып, диктер орнатылды, диктер орнатылды және кеме құрылысы басталды. 1645 жылы ол Францияға барып, корольден құрмет алды. 1647 жылы оны Акадияның губернаторы және генерал-лейтенанты етіп тағайындады. Алайда, ол жеңіске жету үшін көп уақыт алмады, өйткені 1650 жылы ол қайық апатынан қайтыс болды, бұл Акадияның атағын қайтадан күмәнге ұшыратты.

Мұра

Ла Тур, Д'Олнидің өліміне байланысты, Францияға жүзіп, соттың алдында фактілерді қойды және өзінің атағы мен артықшылықтарын қалпына келтіріп қана қоймай, Д'Олнидің Акадияның мұрагері болды. Д'Олнайдың жесірі Жанна Мотин балаларымен бірге әлі де Акадияда өмір сүріп, істердің бұрылуына алаңдаушылық білдірді, бірақ уақыт өте келе қақтығыстар шешілді. Д'Олнайдың жесірі мен Ла Тур қиындықтарын аяқтауға шешім қабылдады және 1653 жылы 24 ақпанда үйленді. Ол отарлау ісіне бел буғандықтан, д'Оунье қайтыс болғаннан кейін Акадияда гүлденген колония қалды. Ол Солтүстік Америкада еуропалық қоныстанудың маңызды ізашарсы ретінде танылған.