Кіріспе

Vortex) - Ларри Бонд пен Патрик Ларкиннің 1991 жылғы соғыс романы. Оңтүстік Африкадағы апартеидтің соңғы жылдарында орын алған "Вортекс" реформашы Ұлттық партия президенті мен оның кабинетінің Африка ұлттық конгресімен өлтірілуін, сондай-ақ одан кейінгі билікті оңшыл африкандар басып алуын көрсетеді. Сюжеттің сюжеті бірнеше кейіпкерлер арқылы айтылған өзара байланысты оқиғалар арқылы өтеді. Ол коммерциялық табысқа ие болды, жалпы алғанда оң пікірлер алды. Дэвид Пурдхам ұсынған Vortex аудиокітабы 1991 жылдың тамызында Simon Schuster Audio арқылы жарық көрді.

Орнату

Vortex алғашқыда 1990 жылдардың басында Оңтүстік Африкада апартеидті жою туралы екіжақты келіссөздер кезінде құрылған. Консервативті оппозицияға қарамастан, билік басындағы Ұлттық партия және жаңадан сайланған мемлекет президенті Фредерик Хейманс Африка ұлттық конгресімен (АҰК) реформалаудың мүмкіндіктерін жасырын талқылайды. Алайда, екі партияның да радикалдар тарапынан үлкен қысымға ұшырап, апартеидке қарсылық күшейіп келеді. Ұлттық партия жалпыға бірдей сайлау құқығын қарастыруға дайын емес, бұл ANC талаптарының өзегін құрайды, ал ANC өз кезегінде партизандық операцияларды жоспарлаудан бас тартады.

Сюжет

Оңтүстік Африканың заң мен тәртіп министрі Карл Ворстер, АНК қарулы қанатымен қажетсіз қақтығыстарды туғызбау туралы қатаң нұсқауларға қарамастан, 44-ші парашют бригадасының Зимбабведегі МК базаларына шабуыл жасауына рұқсат береді. Форстер - қатал консервативті және құпия африканерлік қарсылық қозғалысының симпатиясын білдіруші - президент Хейманс пен оның реформашы кабинетінің тарапынан оның әрекеттері үшін қатты сынға ұшырады. Алайда десантшылар "Сынған келісім" туралы құнды ақпаратты қайтарып алуға қол жеткізеді, бұл Хеймансты өлтіру үшін ұсынылған МК операциясы, ол парламенттің жазғы демалыс үшін Преторияға Кейптаундан көк пойызға отырып бара жатқан кезде. Бұл оқиға Хейманс пен АНК арасындағы келіссөздер үлкен жетістікке жетіп жатқан кезде орын алды, сондықтан МК шабуылды тоқтатуға шешім қабылдады. Қазіргі басшылығы жойылған кезде билікті өз қолымен алуға мүмкіндік сезінген Ворстер көк пойыздан кетіп, МК күштеріне тоқтату сигналын беруді тапсырған ANC курьерін жояды. Ұмытқысыз партизандар жоспарланғандай шабуылды жүзеге асырып, Хеймансты және оның бүкіл кабинетіне зақым келтіреді. Жеңімпаз Ворстер президенттік билікті қолға алып, төтенше жағдай жариялайды, бұл Оңтүстік Африка полициясына апартеидке қарсы қозғалыстарды жоюға еркін мүмкіндік береді. Әлеммен дипломатиялық қарым-қатынастар тез арада бұзылады, ал АНК-мен байланысы бар деп күдіктілердің мыңдағандары өлтіріледі немесе алыс қамауға алу орындарына көшіріледі. Сонымен қатар, Ворстер Оңтүстік Африка қорғаныс күштеріне (SADF) жаңа тәуелсіз Намибияға МК оқу лагерьлерін нысанаға алу сылтауымен шабуыл жасауға бұйрық береді. Намибия үкіметінің тапсырысы бойынша мыңдаған Куба әскерлері Анголадағы базаларынан Виндхук қаласының оңтүстігіндегі САДФ шабуылдарын тоқтату үшін қайтадан орналасты. Бұл ұзаққа созылған соғыс, ешбір тараптың жеңіске жетуіне мүмкіндік бермейтін соғыс. Осы арада Оңтүстік Африкадағы жағдай Ворстердің ішкі оппозицияны үндетпеуге күш салып жатқанына жауап ретінде нашарлай бастады. Оның ақ нәсілді қарсыластарына және басқа африкандарға қарсы қоқан-лоқы қолдануы Трансваал мен Оранж еркін мемлекеті аймақтарында сепаратистік қозғалыстардың өршуіне әкеледі. Жаңадан құрылған режим Инката еркіндік партиясы мен Квазулудың номиналды тәуелсіздігінен де бас тартты, бұл Наталдың барлық жерінде зулу радикалдарының күштеу көтерілісіне және Дурбанда қалалық көтеріліске әкелді. Кейптаундағы САДФ бөлімшелері де көтеріліске шығып, бірнеше қаза болғаннан кейін бейбіт тұрғындарды қорғау үшін араласады. Осы ішкі дағдарыстарды ескеріп, Намибиядағы Куба әскери миссиясының қолбасшысы генерал Антонио Вега Оңтүстік Африканың өзіне шабуыл жасауды ұсынады. Жаңадан келген совет қару-жарағы мен Африканың басқа да социалистік елдерінің әскерлері Вегаға күш-жігер беріп, Трансвальға үш тактикалық ұрыс тобын жібереді. Намибияның майданында болашақта Кубаның шабуыл жасауы мүмкін дегенге назар аударған Оңтүстік Африканың барша құпия қызметі таңғалды. Сауд Араб әскерлері тиімді қарсылық көрсетуді баяулайды, өйткені ол әртүрлі көтерілістермен айналысады және адам күші мен керек-жарақтың шамадан тыс мөлшері Намибиядағы ірі операцияға берілген. Генерал Веганың әскерлері шығысқа қарай Йоханнесбургке қарай алға жылжуда, Ворстер қаланың құтқару үшін Оңтүстік Африканың ядролық арсеналын орналастыруға бұйрық береді. Оңтүстік Африканың Мираж F1CZ кемесі Веганың үшінші тактикалық тобына ядролық қару тастап, үш мыңға жуық кубалық және ливиялық сарбаздарды өлтіреді. Инвазициялық күштер Potgietersrus-та САДФ қорғаушыларын зарин газымен бомбалау арқылы жауап береді; бейкүнә азаматтарға әсер еткен қазаға ұшыраған АНК - бұрын құбалықтарды азаттық әкелушілер ретінде қабылдаған - Вегамен одақ құрды. Гавана одан әрі Оңтүстік Африканың ядролық шабуылдарын болдырмау үшін адам қалқандарын пайдалануға рұқсат береді. Оңтүстік Африкадағы соғыс бағалы металдардың бағасының көтерілуіне байланысты әлемдік нарықта дағдарыс тудырады. Батыс елдерінің Ворстердің үкіметін қолдауы АҚШ журналисі Иан Шерфилдтің халықаралық баспасөзге "Сынған келісім" туралы шындықты жариялағанынан кейін біртіндеп жойылады. Кейін АҚШ пен Ұлыбритания Оңтүстік Африкаға тікелей әскери араласуды жүзеге асырып, Ворстерді орнынан түсіріп, Куба мен Кеңес Одағының елдің бағалы минералды ресурстарын бақылауға алуына жол бермеді. АҚШ армиясының рейнджерлері ...

Кейіпкерлер

Карл Ворстер: Оңтүстік Африканың мемлекеттік президенті. Ворстер апартеидтің қатал жақтаушысы және оңшыл африкандар қозғалысының жетекші тұлғасы. Оның күмәнді түрде билікті басып алуы және Намибияға басып кіруі оқиғаның негізгі оқиғаларын қозғады. Әңгіменің соңында ол өмірін құрбандыққа шалудан бас тартылады, өйткені оны Оңтүстік Африка соты өмір бойына бас бостандығынан айыруға үкім шығарады. Иан Шерфилд: Америкалық тележурналист, өзінің желісімен Оңтүстік Африкадағы тілші болып төмендеді, ол жоғары тұрған хабаршыны тактисіз қарағаны үшін. Шерфилдтің Ворстерге қарсы шығуы және оның қылмыстарын тәуелсіз тергеу соңғысының құлдырауына әкеледі. Эмили ван дер Хейден: Оңтүстік Африка Республикасының заң және тәртіп министрі қызы және Жоханнесбургтегі либералды ағылшын тіліндегі газеттің журналисі. Ол Шерфилдке ғашық болады және оның Ворстерді тергеуінде маңызды рөл атқарады. Әкесі ақырында полиция қызметкері арқылы өз-өзіне қол жұмсайды, ол Хенрик Крюгерге (оны тұтқындамақшы болған) қаруды бағыттап, американдық солдат оны өлтіреді. Фредерик Хейманс: Ворстердің алдыңғысы және Оңтүстік Африканың мемлекеттік президенті. Хайманс апартеид заңдарының көп бөлігін жеңілдету және қара нәсілді саяси қозғалыстармен диалог ашу үшін жауапты. Романның басында Ворстер өз билігін қолға алу үшін өз қазасын қағып өлтіруге рұқсат береді. Хенрик Крюгер: Оңтүстік Африканың механикаландырылған жаяу әскер батальоны 20-шы Кейп Рифлидің командалық офицері. Крюгер Ворстерге қарсы көтеріліске түсіп, Иан Шерфилд пен Эмили ван дер Хейденді өзінің режимінен жасырады. Крюгер Ворстердің тұтқындалуынан кейін Оңтүстік Африка қорғаныс күштерінің жаңа штаб бастығы болады. Эмили ван дер Хейденнің бұрынғы сүйіктісі, ол оған және Шерфилдке көмектеседі, өйткені ол әлі де оған қамқорлық жасайды. Эрик Мюллер: Оңтүстік Африканың әскери барлау қызметінің директоры. Шерфилд Ворстердің Хеймансты өлтірудегі рөлін ашу үшін шантаж жасайды, ол жас қара тұтқындармен жыныстық қатынас орнататын педераст екені анықталады. Ол Сэм Ноулзды қашықтан басқарылатын бомба арқылы өлтіруді жоспарлайды, бірақ Сэмнің көрегендігі оны қалай болғанда да ашқанға әкеледі, ал Ворстердің қарақшы жақтастары оны гей болғаны және қара нәсілді жастармен жыныстық қатынаста болғаны үшін азаптап өлтіреді. Антонио Вега: Африка құрлығында Куба экспедициялық күштерінің қолбасшысы. Вега романның басында Намибияның құлауына жол бермейді, кейіннен Кубаның Оңтүстік Африкаға басып кіруін ұйымдастырады, бірақ АҚШ пен Ұлыбританияның біріккен күштері Ворстерді тұтқындап, Уэганың жеңіліске ұшыраған ауқымды әуе шабуылдарын қабылдап, уақытша үкіметпен одақтасқан кезде өз мақсатына жетпей қалады. Кубалық күштердің артқа шегінуі кезінде Вега мен оның барлық аға қызметкерлері қаһарлы МК оператившісі оларды бірден жоятын қашықтан басқарылатын бомбаны іске қосқанда өлтіріледі. Рольф Беккер: Оңтүстік Африканың 44-ші парашют бригадасының капитаны, жасырын операцияларды жүргізгені үшін Ворстердің сүйіктісі. Беккер романдағы негізгі сюжеттік оқиғалардың көпшілігінде, соның ішінде Зимбабведегі МК базаларына алғашқы рейдте, Намибияға шабуылда, Президент Хеймансты өлтірген МК кадрларын іздестіруде және Хенрик Крюгердің бүлікші батальонын жоюға тырысқанда басты рөлге ие. Роберт О'Коннелл: 1-ші АҚШ рейнджерлер батальонының командирі қызметін атқарушы. Ол Пелиндабаға АҚШ-тың сонда сақталған ядролық қаруды басып алу рейдін басқарады, ал кейіннен Ворстерді тұтқындауға көмектеседі. Хауме Васкес: Оңтүстік Африкадағы Куба науқаны кезінде генерал Веганың барлау қызметінің бастығы және екінші қолбасшысы. Ол Вега мен басқа да кубалық әскери басшыларды қашықтан басқарылатын бомбада өлтіргенін көріп, Кубаның кері қайтқан көшбасшысын қарсылық танытады. Мэтью Сибена: Иэн Шерфилдтің шофері және полиция хабаршысы. Сэм Ноулз: Иан Шерфилдтің оператор және техникалық көмекшісі. Ол Оңтүстік Африканың барлау қызметімен Шерфилдтің Эрик Мюллерді шантажға тырысуы кезінде өлтіріледі, бірақ ол "жұмбақ алдап кетсе" Vorster-дің сатқындығын толық ашуға әкелетін және Мюллердің лайықты өліміне әкелетін ақпаратты қалдырды. Адриан де Вет: Оңтүстік Африка қорғаныс күштерінің штаб бастығы. Де Вет өте бейкапар және абайсыз ретінде суреттелген, бірақ Ворстер оны саяси себептермен қолдайды. Намибиядағы науқанды микробасқару туралы шешімі Уолвис шығанағында Оңтүстік Африканың апатты ...

Қабылдау

Роман оң пікірлерге ие болды. Kirkus Reviews басылымы кітаптың Персия шығанағындағы соғыстың "Шөлдегі дауыл" операциясының тез шешілуіне көңілі қалған оқырмандарды қанағаттандыратындығын мәлімдеді. Ол саяси көріністердің соғыс көріністеріне қарағанда "кеңінен-кеңінен" көрініс тапқанын атап өтті. Publishers Weekly басылымы романның Оңтүстік Африканың ол басылған кездегі саяси ахуалын "экстраполяциялау" екенін айтты. АҚШ-тың Оңтүстік Африкаға орналасуы болашақтағы операциялардың мүмкін үлгісі ретінде атап өтілді.