Кіріспе

Нью-Йорк штатындағы Ниагара өзенінің бөгеті Роберт Мозес Ниагара гидроэлектр станциясы - Нью-Йорк штатының Льюистон қаласында, Ниагара шарлауығына жақын орналасқан гидроэлектр станциясы. Нью-Йорк электр энергиясы басқармасы (NYPA) иелігінде және басқарады, зауыт Ниагара шарлауығының үстіндегі Ниагара өзенінен суды бұрып, оны Онтарио көліне жақын өзеннің төменгі бөлігіне қайтарады. Ол 13 генераторды пайдаланады, олардың орнатылған қуаты 2014-2023 жылдар аралығында 15,897,000 МВт/сағ. жылдық орташа таза өндірісі және 71,9% қуат коэффициенті. Нью-Йорк қаласын жоспарлаушы Роберт Мозестің есімімен аталған зауыт 1956 жылы жақын маңдағы гидроэлектр станциясы Шеллкопфтың құлдырауынан кейін электр қуатын өндіруді ауыстыру үшін салынған. Ол Канаданың Онтарио штатындағы Ниагара шарлауығындағы сэр Адам Бек гидроэлектр стансасының өзенінің арғы жағында орналасқан.

Шығу тегі

Роберт Мозес Ниагара электр стансасының орналасқан жері ұзақ уақыттан бері пайдаланылып келеді. 1805 жылы Нью-Йорк штатының Буффало қаласынан Аугуст және Питер Портер Нью-Йорктен Америка құламасын сатып алды. Бұл адамдар жобаға қаржылай қолдау таба алмады, бірақ олардың әрқайсысы жоспарланған инфрақұрылымға қатысты маңызды жетістіктерге қол жеткізбей қайтыс болды. Кейіннен басқа бірнеше компаниялар осыған ұқсас жобаларға ұмтылды, бірақ бәрі де сәтті болмады. 1853 жылы Ниагара шарлауығының гидравликалық электр және өндірістік компаниясы құрылды; 1861 жылы ол ені 11 метр, тереңдігі 2 метр каналды аяқтады. Ақыры, электр станциясы 1874 жылы ашылды, бірақ сол кездегі стандарттарға қарағанда аз электр қуатын өндірді. 1886 жылы Катаракта құрылыс компаниясына тиесілі Ниагара шарлауығының бәсекелес электр компаниясы Адамс электр стансасын салды. 1900-1904 жылдар аралығында компания No 2, оның жалпы генераторлары 21 -ге дейін, жалпы қуаты

Құрылыс

Ескірген және қазір ішінара қираған Шеллкопф электр станцияларының орнына Нью-Йорк электр энергиясы басқармасы (NYPA) 2,4 ГВт өндіретін 800 миллион долларлық электр стансасын жоспарлады. Жоспарлау кезінде ол Ниагара электр энергиясы жобасы деп аталды; кейін NYPA басшысы Роберт Мозестің атымен аталды. 1957 жылы АҚШ Конгресі жобаны мақұлдады. Құрылыс сол жылы басталды, бірақ оны аяқтау үшін NYPA-ға жаңа су қоймасы үшін Тускарора үнді резервациясының құқықтарын алу қажет болды. Бұл 1960 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі арқылы жүзеге асты, Федералды электр энергиясы комиссиясы Тускарора үнді ұлтына қарсы. Құрылыс кезінде қазба жұмыстары жүргізіліп, 20 жұмысшы қаза тапты. Құрылыс 1961 жылы аяқталды. Өндірістік қондырғылар 2017 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген.

Льюистон сорғы генератор зауыты

Льюистон бөгетіндегі сорғы генерациялау зауыты типтік емес, себебі бөгет табиғи өзендегі су ағысын бақылау үшін емес, адам жасайтын, жоғарғы су қоймасын (Льюистон су қоймасы деп аталады) қамту үшін салынған. Бұл су қоймасы Роберт Мозес электр станциясының бұрышынан суды сорғылайды. Су Ниагара өзенінен табиғи құламалардың жоғары ағысындағы Халықаралық бақылау бөгетімен бақыланатын туннельдер арқылы кіреді. Алдыңғы бөгендегі суды кейіннен пайдалану үшін жоғарғы су қоймасына немесе Роберт Мозес электр станциясының турбиналары арқылы табиғи құламалардың төменгі ағысындағы жарлықтан бірден жіберуге болады. Льюистонның насостық генераторлық зауытында 12 электрмен жұмыс істейтін насостық генератор бар, олар жоғарғы су қоймасындағы су босаған кезде біріктірілген электр қуатын шығарады. Түнде екі кеңдігі 14 метр, биіктігі 20 метр болатын туннель Ниагара өзеніндегі судың едәуір бөлігін (секундасына) 7 шақырымға дейін бұрып жібереді. Мұса зауытында өндірілген электр қуаты Льюистонның су сорғыларына жоғарыдағы су қоймасына су жіберу үшін қуат береді. Суды түнде сорғылайды, себебі электр энергиясына деген сұраныс күндізге қарағанда әлдеқайда төмен. Түнде электр энергиясына деген сұраныстың төмендеуіне қоса, құламалардың көрінісін сақтау үшін суды күндіз өзеннен аз аударуға болады. Күндіз электр қуатына сұраныс жоғары болған кезде, су жоғары резервуардан Льюистон бөгетінің насос генераторлары арқылы босатылады, электр қуатын өндіреді. Мұнай зауытының турбиналары арқылы су негізгі өзенге қарай ағып өтеді. Бұл Ниагара шарлауығының үстінен ағып жатқан судың екі турбинадан өтуіне мүмкіндік береді, екі рет де электр энергиясын өндіреді. Бұл жүйе - су электр энергиясын сорғылаудың үлгісі. Инженерлер Онтарио гидросының өзеннің арғы жағында 1950 жылдары Сэр Адам Бек генераторлық станциясы II құрылысында ұқсас жүйе салынған кезде жасаған жобасын көшірді. Бұл жүйе энергияны көп мөлшерде сақтауға мүмкіндік береді. Айналған судағы потенциалдық энергия Мұса зауытында электр энергиясына айналады. Түнде сол электр энергиясының бір бөлігі Льюистон бөгеті артындағы жоғарғы су қоймасына су құю кезінде қайтадан потенциалдық энергияға айналады. Күндіз Льюистон су қоймасындағы судың потенциалдық энергиясының бір бөлігі Льюистон бөгетінде электр энергиясына айналады, содан кейін оның қалған потенциалдық энергиясы Мұса зауытына түседі, ол да өзеннен ауыстырылған судың потенциалдық энергиясын нақты уақытта алады. 2012 жылдан бастап 2021 жылға дейін насос генерациялау зауыты 460 миллион долларлық жаңғыртудан өтті, бұл зауыттың тиімділігі мен қызмет ету мерзімін арттырды. Роберт Мозес зауыты 2006 жылы қайта жаңартылды.

Жер учаскесінің ластануы

1980 жылдардың ортасында Нью-Йорк электр энергиясы басқармасы FERC (Федералды энергияны реттеу комиссиясы) 2216 жобасы деп аталатын кеңейту жобасын бастады. Көп ұзамай жоба тоқтай қалды, себебі жерді иеленген химиялық компаниялар жер астына тастаған диоксин сияқты қауіпті химиялық заттарды тапты. Нью-Йорк штатында Нью-Йорк электр энергиясы басқармасы, Occidental Petroleum, Hooker Chemicals, Bechtel Corporation және Parsons Brinckerhoff компанияларына қарсы азаматтық іс қозғалды, ол 1999 жылы соттан тыс шешілді. Жобаның жанындағы Льюистон су қоймасының маңында жүргізілген тестілеулер әлі де балық тұтынуды шектейтін сынап және органикалық ластануды растайды.

Ниагара қуаттылығы қонақ орталығы

Ниагара электр станциясының келушілер орталығы Роберт Мозес зауытының жанында орналасқан. Орталықта гидроэлектр энергиясы және Ниагара шекарасындағы оның тарихы туралы интерактивті экспонаттар бар.