Кіріспе

Прованс графесі (б.з. 1198 - 1267) - Прованс графесі Рамон Беренгер IV-ге үйленген Прованс графесі. Ол 1264 жылы ағасы болмаған кезде өзінің туған елі Савойяның регенті болды. Беатриче Савойяның Тома I мен Женеваның Маргаританың қызы болды. Беатрис ата-анасының он төрт баласы ішіндегі оныншы бала еді.

Прованс графесі

Беатрис 1220 жылы желтоқсанда Прованс графы Рамон Беренгер IV-ге тұрмысқа шықты. Ол ақылды және саяси тұрғыдан да көреген әйел болған, оның сұлулығын Мэтью Пэрис екінші Ниобемен салыстырған. Рамон мен Беатрис Савойяның төрт қызы болды, олардың барлығы ересекке дейін өмір сүрді және патшаларға үйленді. Олардың жалғыз ұлы Реймонд сәби кезінде қайтыс болды. 1242 жылы Генрих III Беатричтің ағасы Петерді Провансқа Санкьяның Ричардқа үйленуін келіссөздер жүргізу үшін жіберді. 1243 жылдың мамыр айында Беатриче мен Санкианы тағы бір бауырлас Филипп Гаскониядағы ағылшын сарайына ертіп барды. Сол жерде олар Генрих, Элеонора және олардың сәби қызы Беатриша Англияға қосылды. Генри бұл оқиғаға қатты қуанып, туыстарына көп сыйлық берді. 1243 жылдың қарашасында Беатриче мен Санкья үйлену тойына Англияға сапар шегеді. Бұл үйлену Рихард пен Генрих ІІІ арасындағы байланысты нығайта түсті. Ол Генрих III-ді Генрихпен жиі келіспейтін әпкесі Элеонора мен оның күйеуі Саймон де Монфорттың қарызын төлеуге көмектесуге көндіре отырып, ағылшын корольдік отбасының бірлігін одан әрі нығайтты. 1244 жылдың қаңтарында Беатриче күйеуіне Генрихтен төрт мың марка қарыз алып, патшаға кепілдік ретінде бес провансальдық қамал ұсынды.

Жесір графиня

Рамон Беренгуер 1245 жылы 19 тамызда қайтыс болғанда, ол Прованс аймағын кіші қызының иесіне қалдырды, ал оның жесірі өмір бойына Прованс графтығының пайдалану құқығына ие болды. Беатристің қызы және есімін алған қыз ортағасырлық Еуропаның ең тартымды мұрагерлерінің біріне айналды. Фридрих II, Киелі Рим императоры флотын жіберді, ал Арагонның Джеймс I оны ұстап алуға әскер жіберді, сондықтан Беатрис өзін және қызымен бірге Экстегі қауіпсіз қамалға орналастырды, халқының сенімін сақтап, содан кейін Папаға қорғаныш үшін жіберді. Фридрих Францияға жасаған әскери шабуылдарына да папаны нысанаға алған. 1245 жылдың желтоқсан айында Клуниде Папа Иннокентий IV, Франция королі Людовик IX, оның анасы Кастилиялық Бланка және оның ағасы Анжуялық Карл арасындағы құпия талқылау болды. Бұл шешімге сәйкес, Людовик IX Рим папасын әскери жағынан қолдаса, Рим папасы француз королінің кенже інісі Анжу королі Карлге Беатриша Прованспен некеге тұруға рұқсат береді. Анасы мен қызы бұл таңдауға риза болды. Бірақ Прованс ешқашан Карл арқылы Францияға тікелей кірмейтін болды. Шарль мен Беатрис бала тапса, графтық жер оларға беріледі, егер бала болмаса, онда графтық жер Прованс Санкьясына беріледі деп келісілді. Егер Санкья мұрагерсіз қайтыс болса, Прованс Арагон патшасының иелігіне өтпек. Генрих Елеонора үшін толық қалыңдықты, ал Санкия үшін өз ағасын әлі алмаған деп, таңдауға наразылық білдірді. Сонымен қатар, ол бұрынғы графқа берген қарызға қарсы Прованстағы қамалдарды әлі де ұстап тұрды. 1246 жылы Карл Прованс әкімшілігін қолға алған кезде Беатристің округтегі құқықтарын құрметтемеді. Ол Бараль де Бо және Рим папасының көмегін іздеп, аймақтағы құқықтарын қорғады. Марсель, Авиньон және Арль қалаларының тұрғындары Капеция билігіне қарсылық көрсетті. 1248 жылы Карл ағасының крест жорығына қосылу үшін, онымен татуласуға тырысады. Бұған рұқсат беру үшін уақытша бітімге қол жеткізілді. 1248 жылы ол ағасы Томаспен бірге Англияға барып, сол жердегі отбасын көреді. 1254 жылы Людовик өзінің крест жорығынан Прованс арқылы қайтып келе жатқанда, Беатрис оған Карлмен дауды тұрақты шешу туралы өтініш жасады. Француз патшайымы Маргарет де Шарлдың оның қалыңдықты құрметтемегенін айтып, өтінішпен қосылды. Беатрис олармен бірге Парижге оралды. Жыл өткен сайын Генри мен оның әйелі Парижге сапарға шақырылды, ақырында төрт қызы да Рождествода аналарына қосылды. Төрт әйел бауырластың арасындағы жақсы қарым-қатынас француз және ағылшын патшаларының қарым-қатынасын жақсартуға көп септігін тигізді. Бұл 1259 жылы Париж келісімінің негізінде шешілді. Беатрис пен оның төрт қызы да баяндамаға қатысқан. Отбасы әлі жиналған кезде Людовик IX ақыры Беатришаны прованстағы талаптары мен бақылауын оған төленетін айтарлықтай зейнетақыға айырбастау үшін беруге көндірді. Чарльз сондай-ақ Генридің бұрынғы графқа берген қарызынан айырылып, оның округтегі талаптарын жойды. 1262 жылы Беатриче Генрих пен Симон де Монфорт арасында татулық орнатуға тырысқан отбасылық талқылаудың бір бөлігі болды. 1264 жылы Генрих тұтқындалғанда, Беатричедің ағасы Пётр II Савой графы өзінің әскерін алып, патшаны босату үшін күш салды. Ол кеткенде Беатриске Савойяны басқаруды тапсырды. Беатриша үшінші қызы Санкиадан да ұзақ өмір сүрді және анасынан бірнеше айдан кейін қайтыс болған кіші қызы Беатришадан да ұзақ өмір сүрді (ағасы Беатриша қаңтарда, кіші Беатриша қыркүйекте қайтыс болды). Савойлық Беатрис 1265 немесе 1266 жылы қайтыс болды.