Кіріспе

IV ғасырдағы мәсіхші шейіт Иоанн және Пауль (лат. Ioannes, Paulus) - Рим империясында IV ғасырда өмір сүрген қасиеттілер. Олар 26 маусымда Римде шейіт болды. Олардың шейіт болған жылы олардың істері бойынша белгісіз; ол Юлиан Апастаттың (361363) тұсында болды.

Гиографиялық

IV ғасырдың екінші жартысында Рим сенаторы Византий мен оның ұлы Паммахий Келиан тауындағы үйін христиан базиликасына айналдырды. V ғасырда presbyteri tituli Byzantii (Византия шіркеуінің діни қызметкерлері) Рим Кеңесінің 499 жылғы қолтаңбалары мен жазуларында аталады. Киелі үйді Византияның ұлы, қасиетті Иеронимнің діндар досы Паммаки титулы деп те атаған. Византияның үйінің жер төбесіндегі ежелгі пәтерлерде, олар әлі де базиликаның астында сақталған, екі римдік шейіт Иоанн мен Пауылдың қабірі бесінші ғасырдың басында-ақ құрметтелудің нысанасы болды.

Іс-әрекеттер

Олардың іс-әрекеттеріне сәйкес, олар аңыз болып табылады және тарихи тұрғыдан сенімді болмауы мүмкін, Ұлы Константин сәтті әскери мансабынан кейін Джон мен Пауылға қызы Констанция қорғауын сеніп тапсырды. Ол арқылы олар ортағасырлық аңыз бойынша оның күйеуі болған Галликанмен танысты. Галликан Остияда шіркеу салдырған деп айтылады. Константин Иоанн мен Пауылдың адалдарына едәуір ақша қалдырды, олар Кель тауында үй салып, жеке өмірге шықты, қайырымдылық істерін жасады. Басқа деректерде Констанция өзінің байлығын қызметшілеріне қалдырып, оларды христиандық істерге жұмсайтынын айтады. Олар Юлиан Апат кезінде қызмет етуден бас тартты, содан император оларға қайта қарауға он күн уақыт берді. Олар он күн бойы мал-мүлкін бөліп, күні-түні садақа берді. Император Юлиан оларды Теренцианның қолымен жасырын түрде Кель тауындағы үйінде бас кескізді. Теренциан оларды өлген жерлеріне жерледі де, жер аударылды деген аңыз таратты. Олардың қасында қызмет етіп жүрген үш мәсіхші де: Крисп, Криспиниан және Бенедикта өлтіріліп, жақын маңдағы қабірге қойылды. Жоғарыда аталған Паммахий үйінің жер төбесіндегі бөлмелер 19 ғасырда Римдегі Санти-Джованни-э-Паоло базиликасының астында қайтадан ашылды. Олар фрескалармен безендірілген, ал түпнұсқадағы қабір (конфессия) - Св. Жохан мен Пауылдың суреттері шейіт болғандардың суреттерімен боялған. Бөлмелер мен қабір Римдегі алғашқы христиандардың ең маңызды ескерткіштерінің бірі болып табылады. Иоанн және Пауылдың істері де Киелі Бибиана туралы аңызмен байланысты, бірақ бұл аңызға тарихи сенім жоқ.

Құрмет

Римдегі Санти-Джованни-э-Паоло базиликасы, сондай-ақ Венециядағы Сан-Зениполо базиликасы ("Зениполо" - "Жохан мен Пауыл" дегенге" деген венециялық) оларға арналған. Рим базиликасы салынғаннан бері екі әулиеге үлкен құрмет көрсетіліп келеді. Олардың мерекесі 26 маусымда өтеді.

Кампания қаласы

Италияның Кампания аймағындағы Каяццо маңындағы шағын ауыл Сс. Джованни мен Паоло осы шейіттердің құрметіне. Бұл ауылдың көптеген тұрғындары "Сан-Джованни" деген тегін алып жүр, сонымен қатар осы ауылдан Құрама Штаттарға көшіп келгендердің ұрпақтары (әсіресе Мичиган, Нью-Йорк және Флорида штаттарында).