Кіріспе

Теңіз сүтқоректілері орталығы (TMMC) - 1975 жылы құрылған жеке, коммерциялық емес АҚШ ұйымы. Оның мақсаты - жарақат алған, ауырып қалған немесе тастап кеткен теңіз сүтқоректілерін құтқару, оңалту және босату. Ол Калифорния штатының Саусалито қаласында Ллойд Смолли, Пат Аригони және Пол Максвелл құрды. 1975 жылдан бері ТММК 24000-нан астам теңіз сүтқоректілерін құтқарып қалды. Сонымен қатар, бұл теңіз сүтқоректілері, атап айтқанда, кит (киттер, дельфиндер және дельфиндер), сопақшалар (тюлендер, теңіз тұмсықтары, морждар және теңіз арыстандары), семіргіштер және сиреньдер (мантилер мен дугонгтар) туралы экологиялық зерттеулер мен білім беру орталығы болып табылады. Теңіз сүтқоректілерін тастау - аналық бөліну; сүтінен ажыратылғаннан кейін анасынан бөлінген жас балапандар. Орталықта оларға арнайы ветеринариялық көмек көрсетіледі: диагноз қойылады, емделеді, оңалтылады және жақсылық үшін оларды жабайы табиғатқа қайта жібереді. Көмекке мұқтаж жануарларды, әдетте, орталыққа хабарласқан тұрғындар анықтайды. Бірнеше рет ТММК-да Стеллер теңіз арыстары мен бөтелкелі/Тынық мұхит ақ жақты дельфиндер ұсталды. TMMC тек теңіз тасбақаларын ғана алады.

Зерттеу

Ғылыми топқа ветеринариялық дәрігерлер мен биологтар кіреді, олар тек медициналық диагностика мен интервенция жасаумен ғана шектелмей, сонымен қатар Тынық мұхиттың қоршаған орта химиясына байланысты теңіз жануарларының денсаулығы туралы ғылыми есептер жариялайды. Олар басқа мекемелермен бірлесіп, аурулар, иммунологиялық жүйелер және қоршаған ортаға әсері туралы маңызды ақпарат береді. Кейбір науқастарға арнайы зерттеу мақсаттарын жүзеге асыру үшін босату алдында радио немесе спутниктік белгілер қойылады. Орталық әлемдегі әріптестерімен (әсіресе Англия, Канада, Мексика, Бразилия, Австралия, Шотландия, Нидерланды, Франция және Германия) күрделі істермен жұмыс істейді, сондай-ақ басқа мекемелермен бірлесіп, мұхит мекендейтін сүтқоректілердің теңіз ортасымен өзара әрекеттесуін зерттейді. TMMC зерттеушілері домол қышқылының (DA) Калифорниядағы теңіз арыстандары арасында аурудың пайда болуына себепші екенін анықтады. ДА-ны Pseudo nitzschia диатомосы табиғи жолмен өндіреді. ДА азық-түлік тізбегінен өтіп кетеді, өйткені диатомиялар зоопланктонмен желеді. Бұл зоопланктонды балықтар жеп, токсин жиналады. Балықтарға зиян келтірмейді, бірақ сүтқоректілерге. Калифорниялық теңіз арыстандары осы диатомиялардың көбірек кездесетін жағалауға жақын жерде азық жейтіндіктен, өте көп зардап шегеді. Теңіз сүтқоректілері DA-ны жегенде мидағы жүйке жолдарын, атап айтқанда гиппокампты белсендіреді. Бұл жүйке белсенділігі реттелмейді және ұстамалар пайда болады. Қайталанатын әсері қайталанатын белсенділікке әкеледі, нәтижесінде бұл жүйке жолдары күйіп, миға тұрақты зақым келтіреді, атап айтқанда, гиппокамп атрофиясына әкеледі. Домоин қышқылы - бұл адамдарда моллюс тәрізділердің амнезиялық улануына себеп болатын биотоксин. Флорида университетімен бірлесіп, TMMC-нің тағы бір жаңалығы - теңізде тұмсықты ауруы басқа түрлерден оқшауланған вирустардан ерекшеленеді. Бұл аурудың құрт және сәбіз ауруларымен ешқандай байланысы жоқ. Сонымен қатар, теңіз сүтқоректілерінің бүйректеріне қатты зақым келтіретін бактериялық патоген - лептоспироздың жиі таралуы да зерттелуде. Теңіз сүтқоректілері орталығы хирургиялық процедуралар кезінде теңіз сүтқоректілеріне жалпы анестезия қолдануда жетістіктерге қол жеткізді. Теңіз сүтқоректілері белгілі бір дәрежеде ерікті түрде тыныс алады. Су астында жүрген тұяқтылар (төкпелер, теңіз арыстандары және терілі тұяқтар) оттегіді үнемдеу үшін және су астында ұзақ уақыт тұру үшін тыныс алу жылдамдығын азайта алады. Бұл жалпы анестезияны және тыныс алу жебелерін пайдалануды қиынға соғады. Емдеу кезінде қайтыс болған немесе орталықта еутаназияға ұшыраған жануарларды зерттеу үшін некропсиядан өткізеді. Орталықта жұртшылыққа арналған тамашалау алаңы бар. Жануарларды евтаназияға тек аурулары немесе жарақаттары емделмейтін және жануардың өліміне немесе азаймаған азаптарына әкелетін жағдайда ғана алады. Қажетті жануарлар жұртшылықтың назарына жеткілікті ауыр жағдайға тап болғанда ғана анықталады, сондықтан кейбір жануарлардың оңалтудан тыс күйде болуы әбден мүмкін.

Білім

Білім беру бағдарламасына жыл сайын 100 мыңнан астам мектеп оқушылары мен ересектер қатысады, бұл теңіз ортасымен адам баласының байланысын көрсетеді. Орталыққа келетін балалар топтарынан басқа, бұрын "Бай Ареасы мектептеріне" баратын "Мектепке теңіз" деп аталатын бағдарлама болған. Бұл қауымдастықтар мұхит пен оның тұрғындарын жақсырақ түсінген соң, мұхиттарды қамқорлайды және құрметтейді деген үміт бар.

Құтқару және оңалту

ТММК құтқарып алған әрбір жануардың екінші рет теңізге шығуы - біздің басты мақсатымыз. 1975 жылдан бері орталық 24000-нан астам теңіз сүтқоректілерін құтқарып қалды, көбінесе Калифорния теңіз арыстандары, солтүстік пил тұмсықтары және Тынық мұхит теңіз тұмсықтары. Бір мезгілде ауруханада 275 жануарға дейін емделуге болады. Көктемде орталық көбінесе жас теңіз пилдерін және үлкен дауылдар немесе адам әрекеттесуі салдарынан аналарынан бөлінген немесе анасынан айырылған, өздері тамақ таба алмаған теңіз торғайларының төлдерін құтқарады. Жазғы уақытта орталық негізінен 1 жасқа толған және өздері тамақ табуға тырысқан Калифорния теңіз арыстанын немесе доминокислоталық токсикоз, лептоспироз немесе қатерлі ісік сияқты әртүрлі аурулардан зардап шегетін ересектерді құтқарады. Сонымен қатар, орталық жыл сайын шамамен 80-100 жануарды құтқарады. Бұл жануарлар адаммен қарым-қатынаста болғандықтан, мысалы, пластик немесе балық аулау құралдарымен араласып, қоқыс жеп, жағажайда қиналып, тіпті оқпен жараланғандықтан құтқарылады. Орталықта еріктілер мен мал дәрігерлері науқастарға дәрі-дәрмек пен тамақ беруден бастап, жас тұнбаларды балық аулауға және жеуге үйретуден бастап, рентген сәулелері, хирургиялық және ультрадыбыстық зерттеулер сияқты медициналық процедураларды орындау арқылы науқастарға тәулік бойы көмек көрсетеді. Теңіз сүтқоректілері орталығы жақсы. Барлық жағдайда жануарларды емдеп, өздерінің мұхиттық мекендеріне қайтару мүмкін. Сирек жағдайларда, 1% -дан аз жағдайда құтқарылған жануарлар босатылмауы мүмкін деп саналады. Егер жануар екі рет босатылып, екі рет де қайта оралған болса, онда ол адамдармен араласуға дағдыланған және енді өздігінен қамқорлық жасай алмайды. Кейбір жануарлар соқыр немесе мүгедек болып қалған. Олардың денсаулығы тұрақты болса да, олар енді табиғатта өз бетінше өмір сүре алмайтын шығар. Бұл да босатылмас деп саналады. Осы жағдайда TMMC Ұлттық мұхит және атмосфералық әкімшілікпен (NOAA) және Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметімен (NMFS) бірлесіп, жануардың тұрақты мекенін бекітілген зоопаркта немесе аквариумда табу үшін жұмыс істейді. 2011 жылдың мамыр айында Сан-Франциско зоопаркы осындай екі жануарды қабылдады. Екеуі де Калифорниялық теңіз арыстандары, есімдері - "Сымқыр атты" және "Генри". "Сымсыз салт атты" 2010 жылдың желтоқсан айында Саусалитода атып өлтіріліп, соқырланды. Генридің соқырлығының себебі белгісіз. Көздің сыртқы зақымдануы болған жоқ және оның себебі неврологиялық болуы мүмкін.

Құрылыстар, бюджет және басқару

Құрылыстарға Marin Headlands штаб-пәтері мен Сан-Луис-Обиспо, Монтерей, Анкор-Бэй және Форт-Брэггтегі далалық станциялар кіреді. Орталықтың жануарларды құтқару радиусы Калифорнияның Тынық мұхит жағалауында орналасқан және Сан-Луис-Обиспо мен Мендосиноның арасында шамамен 600 шаршы мильді қамтиды. Теңіз сүтқоректілері орталығы бір кездері Nike зымыран зауытының бір бөлігі болған жерде орналасқан. 1953 жылдан 1979 жылға дейін АҚШ армиясы 265 Nike зымыран батареясын бүкіл АҚШ-та құрып, жұмыс істеді. Ең жақсы сақталған қондырғы SF88 деп аталатын Марин бассейнінде орналасқан. Оның мақсаты - жергілікті азаматтық және әскери тұрғындарды совет бомбалаушы ұшақтарының шабуылдарынан қорғау. 1954 жылы ашылған, Nike Ajax зымырандарымен жабдықталған, кейін Nike Hercules зымырандарын ұстауға арналған. 1974 жылы бұл нысан пайдалануға берілмеді. Сайттың кейбір бөліктері, соның ішінде үш Nike Hercules зымырандары, Golden Gate Ұлттық паркі қызметі арқылы шектеулі күндері және сағатта барып көрінуі мүмкін. ТММК 1975 жылы, зымыран полигоны жабылғаннан бір жыл өткен соң ашылды. Жер асты силоларында қазіргі уақытта суды сүзгілеу жүйесі орналасқан. Жақын маңдағы шағын ғимарат бұрын күзетші үйі болған. Сыртқы көрінісі өзгермеген, бірақ қазір ол Harbor Seal ауруханасының бөлігі болып табылады және сонымен қатар хирургиялық бөлім бар. Бұрынғы силос та, күзет үйі де жұртшылыққа ашық емес. Теңіз сүтқоректілері орталығы жеке қаржымен қаржыландырылады. 2012 жылы орталықтың жылдық жұмыс бюджеті шамамен 7 500 000 доллар болды. Шығыстардың 81%-ы тікелей жануарларды күтуге, ветеринариялық шығындарға және білім беру бағдарламаларына жұмсалды. 2012 жылы ТММК-ның операциялық бюджетінің 76% жеке қомақтылықтардан және жеке және отбасы мүшелерінен келді. Қазіргі уақытта орталықта 45 адам жұмыс істейді. Оның жұмысы құтқару, босату, жануарларға күтім жасау және білім беру бойынша оқытылған бірнеше жүз еріктілерге байланысты. Саусалитодағы негізгі мекеме жылына шамамен 1200 жануарды қабылдай алады, бірақ әдетте жылына 600-ден 800-ге дейін науқас келеді. 2009 жылы Эль-Ниньо ауа райына байланысты балық жетіспеушілігі ТММК-ға 1750 науқасты әкелді, бұл оның ашылған кез келген жылдан бері болған жағдайдан көп. 2012 жыл барлық науқастардың өмір сүруінің ең жоғары пайызымен ерекшеленді. 2013 жылдың көктемінде Оңтүстік Калифорнияда ғана қоршаған орта жағдайлары теңіз арыстанының қалыптыдан жоғары санына әкелді. Осы уақыт аралығында ТММК-да шамамен 65 науқас емделіп шықты.

Өсу

Теңіз сүтқоректілері орталығы 1975 жылы қоршаумен қоршалған ванналар мен шағын бассейндермен басталды. 2009 жылдың маусым айында жануарлар мен қызметкерлерді орналастыру үшін бірнеше ғимарат кешені ашылды. Ол қайта өңделген материалдардан салынған және теңіз шөптерінен жасалған дыбыс тақталарын пайдаланады. Жәрдемақыға берілген күн батареялары нысанның энергиясының шамамен 20%-ын қамтамасыз етеді. Бұрын суды көп шығынға кететін, бірақ қазір ол озық құм төсегі мен озон жүйесі арқылы сүзіледі, бұл суды 80% -ға қалпына келтіру мүмкіндігін береді. Қайта құру кезінде бассейндер мен су шығаратын жерлер бар көптеген ашық аулалар құрылды. Сонымен қатар арнайы мақсаттағы ғимараттар бар, соның ішінде ветеринариялық аурухана, жазба бөлмесі, тамақ дайындау және сақтау бөлмелері және құтқару жабдықтарын сақтау аймағы. Ауруханада операция залы, емдеу бөлмелері, кеңсе және дәрі-дәрмек қоймасы бар. Аурухананың кейбір функцияларына кеуде, асқазан-ішек және ортопедиялық хирургия, сондай-ақ пациенттің диагнозын анықтау үшін жүйелі тексерулер мен қаннан үлгі алу жатады.