Кіріспе

Наашобитозаврлар (Naashoibitosaurus) - шамамен 73 миллион жыл бұрын, Қырық дәуірінің соңында өмір сүрген, АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы Сан-Хуан алабының Киртланд формациясынан табылған хадрозаврлар туысы. Қазіргі таңда тек жартылай қаңқасы ғана табылған. Оны алғаш рет Джек Хорнер Критозаврдың үлгісі ретінде сипаттады және ол сипатталғаннан бері Критозаврмен өзара байланысты.

Тарих

Таразық таномикалық тарихы бар тұқымға сәйкес, бұл тұқымның атауы қателікке негізделген. Дэвид Жилет пен Дэвид Томас Кертленд формациясының ең жас мүшесі Наашоибито мүшесі деп саналатын түрді және жалғыз белгілі дананы жинады; бұл атаумен атап өтілді. Оның орнына, ол ескі, соңғы Кампань дәуіріндегі Деназин мүшесінен келді. Хорнер 1992 жылы бұл бас сүйегін жетілмеген критозаврдың бас сүйегі деп сипаттап, оны Грипозаврдың критозаврдан ерекшеленетіндігіне дәлел ретінде қолданды. Бұл айырмашылық көрініп тұрған кезде, Хант пен Лукас бұл үлгіге өзінің жалпы атауын берді, өйткені бас сүйегі эдмонтозаврмен келіспейді, сондықтан олар Критозаврды белгісіз деп санайды және сондықтан оны қолдануға болмайды. Олардың бағалауын 2000 жылы Томас Уильямсон сынға алды, ол оның және Критозаврдың арасындағы морфологиялық айырмашылықтарды әртүрлі жастағы адамдардан алынған бас сүйектерімен байланысты деп тапты. Хант пен Лукастан айырмашылығы, ол Критозаврдың бас сүйегінің типін диагностикалық деп санайды және оны Наашобитозаврмен салыстыра алады. Ол Хорнердің пікіріне оралып, Хорнердің Prosaurolophus сияқты басқа да хадрозауриндердің мұрын қыртысы өсу кезінде бас сүйегіне кері қарай қозғалатынын атап өтті. Ол сондай-ақ, бұл үлгілердің шығу тегі дұрыс емес екенін атап өтті; Критозаврдан жас тау жыныстарынан емес, шамамен сол жастағы тау жыныстарынан. 2014 жылғы зерттеулер бұрынғы авторлармен келісіп, Наашобитозавр Критозаврға ұқсас екенін, бірақ оны ерекше түр деп тапты.

Сипаттама

Наашобитозавр, бір ғана жартылай қаңқаға (NMMNH P 16106) негізделген, анатомия тұрғысынан жақсы танымал емес. Оның бас сүйегінің ең жақсы сипатталған бөлігі, көз алдындағы төменгі мұрын қыртысы бар, бірақ Грипзаурдағыдай қатты доғаланбайды.

Жіктеу

Наашобитозавр - сауролофиндік хадрозаурид, "жатық бас немесе қатты қыртысты қазқанақ". Бұл Сауролоф сияқты қатты қыртысты түрлерге жақын. Егер ол Критозаврмен бірдей болса, Критозавр есімі қолданылмақ, өйткені ол ескі атау, бірақ оның басқа қазқарындармен салыстырмалы орны бірдей болады.

Палеобиология

Хадрозаурид ретінде Наашобитозавр екі аяқты/төрт аяқты ірі өсімдік жейтін, күрделі бас сүйегі бар өсімдіктерді жейтін, бұл күйдіру қозғалысына, мыйыққа ұқсас қозғалыс жасауға мүмкіндік беретін. Оның тістері үнемі ауысып, жүздеген тістерден тұратын тіс батареяларына жиналатын, олардың салыстырмалы түрде аз ғанасы ғана кез келген уақытта қолданыста болған. Өсімдік материалдары оның кең құйрығымен кесіліп, жағаға ұқсас мүшемен жаакқа ұсталған. Тамақтандыру жер бетінен ~ 4 метрге дейін (13 фут) жоғарыда болуы керек. Егер ол жеке тұқым болса, онда ұқсас Критозаврмен ресурстарды қалай бөліскені белгісіз.