Кіріспе

Herbert Joseph Davenport (1861 ж. 10 тамыз - 1931 ж. 15 маусым) - американдық экономист және австриялық мектептің сыншысы, педагог және автор.

Өмірбаян

Вилмингтон қаласында туған Давенпорт танымал адвокат және Демократиялық партияның жетекшісі Чарльз Н. Давенпорттың ұлы болды. Ол Чикаго университетінде бір жыл бойы Торштейн Вебленнің үйретуімен оқыды, олармен өмір бойы достық қарым-қатынас орнатты. Оның зерттеулері, өз заманының көптеген басқа революциялық саяси экономистері сияқты, социализмдегі кемшіліктерді табуға деген құштарлықпен қозғалған. 1898 жылы Чикагода бітірген соң, Давенпорт Чикагоға оқытушы ретінде оралғанға дейін орта мектеп директоры болды. Ол өзінің ресми мансабын 1902 жылы Чикаго университетінде ассистент профессор ретінде бастады. Ол өзінің 41 жыл бойы Гарвард заң мектебінде, Лейпциг университетінде, Париждегі Ecole Libre des Sciences Politiques, Оңтүстік Дакота университеті мен Чикаго университетінде оқыған. Ол Миссури университетіне ауысып, 1908 жылы кафедра меңгерушісі және Бизнес колледжінің бірінші деканы болды. 1916 жылы Корнелл университетіне ауысып, оқу ісін аяқтады. Ол сондай-ақ бизнесте байлық жинап, көбінесе жерді сатумен айналысты. Герберт Дж. Давенпорт қоғамы - Миссури университетінің бизнес колледжінің түлектері ұйымы.

Жалпы

Торштейн Вебленнің құрметіне ие болған Давенпорт академиялық экономика әлемінде ерекше орын алды, Вебленнің әсерінен институционалистік тәсілден аулақ болып, Австрия мен Лозанна экономистерінің түсініктерін енгізді. Davenport үшін кәсіпкер нарықтық қызметтің басты бөлігі болды. Ол Австрияның мүмкіндікті шығын тұжырымдамасын қабылдады (Фридрих фон Визердің еңбегінде кездеседі), бірақ маржиналды пайдалылық туралы неоклассикалық тұжырымдаманы қабылдамады. Ол Альфред Маршалдың қажырлы сыншысы болды, оның соңғы кітабы "Альфред Маршалдың экономикасы" (1935) сын болды. Бұл кітапта ол Маршаллды классикалық экономист ретінде сынға алды, ол нақты шығындар ілімін және әртүрлі шығындардың біртектілігін қабылдады. Дэвенпорт Франк А. Феттермен бірге, Феттер айтқандай, экономиканың ерекше, бірақ кішкентай мектебін құраған: американдық психологиялық мектеп. Давенпорттың оқушысы және құрметті адамы Франк Найт Давенпорттың көптеген идеяларын Чикаго мектебінің неоклассикалық дәстүріне енгізе алмады.

Ғылыми еңбектер

Давенпорт көптеген мақалалар жазды, олар Journal of Political Economy, Quarterly Journal of Economics және American Economic Review сияқты беделді экономикалық журналдарда жарияланды. Сондай-ақ, бірнеше маңызды кітап жазды. Оның Оңтүстік Дакотада бакалавриатта оқып жүрген кезінде жазған алғашқы мақаласы "Қорбандық формуласы" (1894) болды, ол субъективті мүмкіндік құны туралы түсінікті зерттеді. Артқа қарап қарағанда, оның "Экономикалық теорияның тұжырымдары" 1908 жылғы "Баға мен үлестіру" (1908) еңбегінің алдын ала нұсқасы болды. Соңғысы классикалық және ерте неоклассикалық ойдың негізгі экономикалық ілімдерін толыққанды сын тұрғыдан қарастырған. Оның ішінде шекті пайдалылық, қазіргі австриялық капитал мен шығындар теориясы, Франк Феттердің нарықтық мүдде теориясы сынға алынды. Ол жаңадан пайда болған неоклассикалық экономиканы сынға алуды ұнатса да, оның сын-пікірлерінің көбі классикалық экономиканың қалдықтарына, мысалы нақты шығын туралы ілімге және өндіріс факторларының үшжақты бөлінуіне бағытталған, бұл кейбір классикалық экономистерді жер құнына салық салуды жақтауға итермеледі. Бір биограф және студент оны реформатор ретінде көрсеткенмен (Гоман), басқасы шынайы реформаторлық идеялардың жоқтығына және тіпті сынға не дұрыс және оған қалай жету керектігі туралы нақты мәлімдемелермен жауап беру қажеттілігін сезінеді (Фрэнк Найт). Оның үнемі сынға алуы, оның еңбектерін, жалпы алғанда, экономикалық ойдың тарихшылары елемеуінің басты себебі болуы мүмкін. Бұл кітаптағы басқа экономикалық идеяларының кең ауқымды сілтемелері мен қарастырылуы оның кейінгі "Экономика бизнесі" (1914) кітабында алынып тасталды. Бұл кітап кәсіпкердің көзқарасы бойынша бағаның тығыз теориясы болды ("әлеуметтік" көзқарасқа қарама-қайшы). Ол кітапта экономикалық өзара әрекеттесудің бейнесін жасады, онда барлық құбылыстар кәсіпкерлердің көзі мен санасы арқылы түсіндірілді. Бұл теория банктік қызметте еркін кәсіпкерлік дәуіріне арналған несие және ақша теориясымен ("капиталдың несиелік қор теориясы") толықтырылды.

Қабылдау

Мұғалім ретінде ол суретші болды. "Ол ешқашан консервативті түрде дәріс берген емес. Ол оқушыларын бір-біріне қарсы қойды. Ол оларды қияметте шешуші тұжырыммен және лайықты мысалмен, әзіл-оспақпен, бейтараптар мен дайын еместерге қарсы әзіл-оспақпен сынады". Мүмкін, Давенпорттың тұлғасын ең жақсы бейнелейтін нәрсе - оның көп жылдар бойы жинаған ақшасын Оңтүстік Дакотадағы достарына төлеуге жұмсағаны. Олар 1890 жылдардың басында оның көмегімен жылжымайтын мүліктерге инвестиция жасаған.