Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Энох Олинга (1926 жылы 24 маусым - 1979 жылы 16 қыркүйек) Уганданың Итесо этносының бір отбасында дүниеге келген. Бахаи болып, Бахаулланың рыцары атағын алды және ең жас Құранның қолшысы, діндегі ең жоғары лауазымға тағайындалды. Ол діннің мүддесін кеңінен, әсіресе Африкада қорғады. Ол Угандаға қайтып оралған кезде, қиындықтар болды, ақырында отбасымен бірге өлтірілді.
Enoch Olinga (June 24, 1926 – September 16, 1979) was born to a Ugandan family of the Iteso ethnic group. He became a Baháʼí, earned the title Knight of Baháʼu'lláh and was appointed as the youngest Hand of the Cause, the highest appointed position in the religion. He served the interests of the religion widely and especially in Africa. He returned to Uganda during a time of turmoil and ultimately was murdered with his family.
Ерте тарих
Самусан Окадакина мен Эсеза Ияматаидың екінші ұлы, оның әкесі англикан шіркеуінің катехизисі және миссионері болды. 1927 жылы Енохтың отбасы Тиллинг ауылына көшіп келеді. 1941 жылы Олинга Британдық Корольдік армияның оқу корпусына қосылып, Кенияның астанасы Найробиде және одан да алыс жерлерде қызмет етті. 1946 жылы Угандаға оралғаннан кейін ол көп ұзамай үйленіп, сегіз балалы болды. 1950 жылы ол Кампалаға көшіп келеді. Ол алкоголизмге байланысты мемлекеттік жұмысынан айырылған болса да, Нахжаванидің сабақтарына қатысып, бахаи болып, 1952 жылдың ақпан айында алкогольді ішімдікке қарсы ант берген үшінші угандалық болды. Бұл жылы ол Атесо тіліндегі "Кидар Айжаракон" атты Жаңа Келісімнің аудармасын шығарды. 1952 жылдың қазан айында Олинганың әкесі дінге қосылды.
The second son to Samusan Okadakina and Eseza Iyamitai, his father was a catechist and missionary for the Anglican church. In 1927, Enoch's family moved to the village of Tilling In 1941 Olinga joined the British Royal Army Educational Corps and served in Nairobi, capital of Kenya and beyond. On return to Uganda in 1946 he soon married and began having children (eight.) Around 1950, he moved to Kampala. Though Olinga had already lost a government job to alcoholism he attended classes taught by Nakhjavani and became the third Ugandan to become a Baháʼí and swore off alcohol in February 1952. It was also the year he published Kidar Aijarakon, a translation of the New Testament in Ateso. By October 1952 Olinga's father joined the religion.
Жеңіс ата
1953 жылы ол Британдық Камерунға барған алғашқы бахаи ізашар болды және сол ел үшін Бахаулла есімінің рыцары атағын алды. Әли Нахжавани, оның әйелі Олинга және тағы екі бахаимен бірге Угандадан Камерунға сапар шекті. Басқа бахаилер басқа елдерде жол бойына тасталды. Камерундағы бахаилер саны өскен сайын жаңа бахаилер жақын маңдағы аймақты тастап, басқа да айналадағы аймақтарда ізашарлық қызметпен айналысты. Олардың әрқайсысы Бахаулланың салт аттылары болды, соның ішінде Гана мен Того. Бахаулланың Жоғарғы Лидерлері атанған адамдар бірінен соң бірі көбейгендіктен, Енох Олинга Шоги Эффенди "Абу'л Футух" деп аталды, бұл парсыша атау "жеңіс әке" дегенді білдіреді. 1954 жылы Олинганың бахаилық кітабы, Париж әңгімелері, Нигериядағы Бахаи шіркеуінің негізі болды, ол 1955 жылы Calabar-да жұмыс істеді. Бахаи қауымынан бөлініп қалған шіркеу, бірақ Бахаи ілімдерін Камерунның барлық ер адамдарымен бір үлкен пальма алқаптарында қолданды. Бахаилер мен халықаралық бахаи қауымдастығы кітапты қайтаруға тырысқанға дейін, шіркеу құрылды, өркендеді, содан кейін құлдырады. Кейіннен шіркеудің екі жетекшісі де дінге ресми түрде қосылды және 1957 жылы Калабардың алғашқы жергілікті рухани ассамблеясын құруға көмектесті және басқа да лауазымдарда қызмет етті. 1984 жылы жарық көрген өмірбаянында оның Камерунда және одан тыс жерлерде әсері қарастырылған. Камерундағы алғашқы адам дінге қосылды, ол өзінің таңдауында табандылық таныту үшін ұрып-соғылды. Камерундағы бахаи болып табылатын алғашқы әйел оның өміріндегі әсерінен болды, бірақ ол күйеуімен бірге қайтадан дінге келгенге дейін белсенді христиан болған және Тогоға, содан кейін Ганаға бірінші болып көшіп барған. Бахилилердің алғашқысы Бамилики руынан шыққан тағы бір бахай сол кездегі француз Камерунына көшіп барып, сол жерде қызмет етті. Кейіннен бұл дінге басқа бір адам қосылды, бірақ оның әйелі Нигерияның алғашқы бахаисі болды. Зерттеуші тағы да халықтың мәдени дәстүрлерін жоюға емес, дінге, ғылыми білімге деген көзқарасты қалыптастыруға баса назар аударды. Ол саяси интригалар туралы айыптар тағылып, Олинга ақталды. Ол Олинганың әрқашан шыншыл және ешқашан кемсітпейтінін бағалады.
In 1953 he became the first Baháʼí pioneer to British Cameroon, and was given the title Knight of Baháʼu'lláh for that country. Ali Nakhjavani, and his wife along with Olinga and two other Baháʼís travelled from Uganda to Cameroon the other Baháʼís were dropped along the way in other countries. As the number of Baháʼís grew in Cameroon new Baháʼís left the immediate region to pioneer in other surrounding areas, each becoming a Knight of Baháʼu'lláh including Ghana, and Togo. Because of the successive waves of people becoming Knights of Baháʼu'lláh, Enoch Olinga was entitled "Abu'l Futuh", a Persian name meaning "the father of victories" by Shoghi Effendi. In 1954 a Baháʼí book belonging to Olinga, Paris Talks, became the basis of a Baha'i Church in Nigeria in Calabar which operated in 1955 56. The church was disconnected from the Baháʼí community but applied the Baháʼí teachings with virtually all of the Cameroonian men on one large palm plantation. The church was established, flourished, and then collapsed utterly unrecognized and unknown to the Baháʼís and to the international Baha'i community until one of the founders tried to return the book. Both leaders of the church later officially joined the religion and helped form the first Local Spiritual Assembly of Calabar in 1957 and served in other positions. A biography published in 1984 examined his impact in Cameroon and beyond. The first person in Cameroon to join the religion withstood beatings to persevere in his choice. The first woman to become a Baháʼí in Cameroon did so from his impact on her life though she had been an active Christian before both she and her husband converted and were among the first to move to Togo and then Ghana. Another early Baháʼí, the first of the Bamiliki tribe, moved to what was then French Cameroon to help there. Another early contact joined the religion later but his wife was the first Baháʼí of Nigeria. The researcher again found that there was an emphasis not on rooting out cultural traditions among the peoples but instead focusing on awareness of the religion and awareness of scientific knowledge should not relate to social class. There were accusations of political intrigue of which Olinga was acquitted. It was judged that Olinga was always sincere and never belittled.
Дүниежүзілік қызмет және сапарлар
1957 жылдың ақпан айында Олинга Бахаи дінін ұстанғандарға арналған 10 күндік қажылық сапарға шықты. Алайда Олинга Угандада қалмады, ол Хайфаға оралды, онда ол 1963 жылға дейін Бахаи Дүниежүзілік орталығында қызмет етті. Содан кейін Шығыс Африкаға оралып, әйелі Еуникадан алыстағанын білді. Олар ажырасып, ол екінші әйелі Елизаветамен және барлық балаларымен Найробиге көшіп барды. Жүді Рафат 1999 жылы Гиллеспиге арналған альбомында жазған. Оллинга 1995 жылы Мэри Лу Уильямстың шығарған әнінің бірі болды.
In February 1957, in four years, Olinga traveled on Baháʼí pilgrimage for 10 days. However Olinga did not stay in Uganda he returned to Haifa where he served at the Baháʼí World Center until 1963 He then returned to live in East Africa and found he was estranged from his wife Eunica. They separated and divorced; he moved to Nairobi with his second wife, Elizabeth and all of his children and he continued to travel widely. and covered by Judy Rafat on her tribute album to Gillespie in 1999. Olinga was also a song released by Mary Lou Williams in 1995.
Угандаға қайта оралу
1977 жылдың қыркүйегінде Угандадағы діннің әкімшілік мекемелері үкімет тарапынан екі ондаған басқа топтармен бірге таратылды. Көп ұзамай 1978 жылы Уганда мен Танзания соғысы басталды және 1979 жылдың басында президент Амин құлдырылды. Ол Угандаға барып, сол жердегі қауымды қорғауға тырысты. 1978 жылдан бастап елде көшедегі зорлық-зомбылық болды.
In September 1977 the administrative institutions of the religion in Uganda had been disbanded by the government along with over two dozen other groups. Soon the Uganda Tanzania War broke out in 1978 and President Amin was overthrown by early 1979. Olinga returned to Uganda to protect the community as much as he could. The country was in a period of street violence from 1978. and the beginning of reforming the national assembly in August.
Еске алу рәсімі
Олинганың аман қалған ұлдарының бірі Джордж Олинга 1985 жылдың ақпан айында Угандаға оралды, онда ол басқа бір адаммен бірге бастауыш мектептердің бірінде дін және дін институттары туралы баяндама жасады. Сондай-ақ 1985 жылдың ақпан айында Клэр Гунг қайтыс болды. 1996 жылдан бастап Олинганың адам дамуы жөніндегі қоры Гананың батыс өңіріндегі шалғайдағы бастауыш және орта мектептерде оқытуды ұсынады. 2009 жылы Олинга қорының "Жүректердегі сауаттылықты ағарту" (EHL) науқаны - Гананың ауылдық жерлеріндегі 400-ден астам мектептерге жететін білім беру бағдарламасы. Оның негізгі екі мақсаты - 9 мен 15 жас аралығындағы балалардың сауаттылығын арттыру, сондай-ақ мұғалімдер мен балалардың білім беру қабілетін арттыру. Бағдарлама 2009 жылы "Африкадағы сапалы білім берудің жаңадан пайда болған өзгерістер жасаушылар желісі чемпиондары" байқауының финалисі болды. Онлайн университет, Енох Олинга Интермәдени зерттеулер колледжі, Inc. (ENOCIS) оның атынан кедейлік проблемасына жаһандық көзқарасты насихаттауға бағытталған. Австралиядағы Олинга академиясы жобалар мен оқыту арқылы әлеуметтік және экономикалық дамуды, негізінен ауылдық және жергілікті қоғамдастықтарды дамытуға және жүзеге асыруға тырысады. "Энох Олинга" атты деректі фильм 1986 жылы ойластырылып, 1996 жылдың желтоқсанында басталып, 2000 жылдың сәуірінде 144 минуттан тұратын төрт бөлімді бейне ретінде аяқталды. Бұл фильм "Таң сындырушылар" халықаралық кинофестивалінде көрсетілді.
One of Olinga's surviving sons, George Olinga, in about February 1985 made a return trip to Uganda where he and another gave a talk at one of the primary schools about the religion and the institutions of the religion. Also in February 1985 Claire Gung died. Since 1996 the Olinga Foundation for Human Development has offered training in remote primary and junior secondary schools in Ghana's Western Region. In 2009 Enlightening the Hearts Literacy (EHL) Campaign of the Olinga Foundation is an educational programme reaching more than 400 schools across rural Ghana. Its two main goals are to improve literacy rates of children aged 9 –15 through better literacy instruction and to increase capabilities of teachers and children through moral education and personal transformation. The programme is a 2009 finalist for Emerging ChangeMakers Network Champions of Quality Education in Africa competition. An online university, The Enoch Olinga College of Intercultural Studies, Inc. (ENOCIS) was founded in his name seeking to promote globalistic approach to the problem of poverty. The Olinga Academy in Australia seeks to promote and carry out social and economic development, in primarily rural and indigenous communities, through projects and training. A documentary, Enoch Olinga, was conceived in 1986, begun in December 1996 and finished in April 2000 as a four part, 144 minute video. This was showcased at the Dawn Breakers International Film Festival.