Кіріспе

Бактерияның түрі Bacillus licheniformis - топырақта жиі кездесетін бактерия. Ол құстардың қауырсындарында, әсіресе кеуде және артқы қауырсындарында, көбінесе жерде тіршілік ететін құстарда (шарапшалар сияқты) және су жануарларында (қаздар сияқты) кездеседі. Бұл граммопозитивті мезофильді бактерия. Оның оңтайлы өсу температурасы 50 °C шамасында, бірақ ол әлдеқайда жоғары температурада өмір сүре алады. Энзимді секрециялау үшін оңтайлы температура 37 °C. Ол қатал ортаға төтеп беру үшін ұйықтап жатқан спора түрінде немесе жағдай жақсы болған кезде вегетативтік күйде болуы мүмкін. Алкальды серинді протеазаның жоғары секрециялық қабілеті B. licheniformis-ті өнеркәсіптік фермент өндірісінде ең маңызды бактериялардың біріне айналдырды. B. licheniformis секрециялайтын Subtilisin Carlsberg детергентті протеаза ретінде қолданылады. Ол Novozymes компаниясы Alcalase деген атаумен сатылады. РНК секвенциясына негізделген зерттеуде БЛИ r0872 деп аталатын Субтилизин Карлсбергке қарсы шағын антисенс РНК табылды. Ол протеазаның өндірісіне әсер етуі мүмкін және штаммды жақсарту үшін мақсат ретінде қызмет етуі мүмкін. Қазіргі уақытта ғалымдар оның ауыл шаруашылығы мақсатында қауырсынды бүлдіру қабілетін зерттейді. Қауырсындарда қорытылмас ақуыздар көп, бірақ зерттеушілер B. licheniformis ферментация арқылы қалдық қауырсыннан арзан әрі қоректі қауырсын ұнын жасап, малға жем бере алады деп үміттенеді. Экологиялық зерттеулер сонымен қатар қауырсын түстері мен B. licheniformis белсенділігі арасындағы өзара әрекеттестікті және оның салдарын қарастырып жатыр. Қауырсынды бүлдіретін бактериялар қауырсын түстерінің эволюциясында және үлгілерінде маңызды рөл атқарған болуы мүмкін (Глогер ережесі).

Сипаттама

B. licheniformis - граммопозитивті, спора құраушы, факультативті анаэробты, таяқ тәрізді бактерия. Бастапқыда Х. Вейгманн Clostridium licheniforme деп атаған, Фредерик Д. Честер Bacillus licheniformis деп қайта атаған. B. licheniformis колониялардың әртүрлі морфологиясын көрсетеді, оның ішінде "лихениформ" колониялар организмге өз атын береді. B. licheniformis әр түрлі ортада кездеседі, бірақ әсіресе топырақта және құстардың қауырсындарында, онда B. licheniformis β-кератинді бұзады. Қызыл қауырсынның пситтакофулвинді құрауының бұзылуға төзімді екендігі дәлелденген.

Өнеркәсіптік ферменттер

Subtilisin Carlsberg, B. licheniformis секрециялайтын серин протеазасы, жоғары рН деңгейінде (оптималды белсенділігі 8,0 және 10,0 аралығында) және жоғары температурада жұмыс істеу қабілеті үшін киім жуу препараттарының құрамында қолданылады. Амилазалар да B. licheniformis синтезделеді және өнеркәсіптік мақсаттарда қолданылады.

Пробиотиктер

B. licheniformis жануарлар азығында пробиотик ретінде қолданылады, оқшауланған бөліктері аурудың алдын алады және өсуді ынталандырады, сондай-ақ олар коммерциялық түрде қол жетімді. Кейбір оқшауламалар адамдарда пробиотикалық әсері бар екені анықталды (олар коммерциялық сатылымда да бар), бірақ олардың көпшілігіне клиникалық сынақтар әлі жүргізілмегені айтылды. Табиғи генетикалық трансформация - бір бактериядан екінші бактерияға аралық орта арқылы ДНҚ-ның көшірілуі және донор тізбекінің гомологты рекомбинация арқылы алушы геномға интеграциялануы.