Кіріспе
Саңырауқұлақтың түрі Glomus aggregatum - ауыл шаруашылығы мен бау-бақша шаруашылығында топырақ инъекция ретінде қолданылатын микорризалық бұталы саңырауқұлақ. Бұл түрдегі басқа түрлер сияқты, ол өсімдік тамырларымен міндетті симбиозды қалыптастырады, онда қоректік заттар мен басқа да пайдалар үшін қоректенуші өсімдіктен көміртек (фотосинтез) алады.
Glomus aggregatum is an arbuscular mycorrhizal fungus used as a soil inoculant in agriculture and horticulture. Like other species in this phylum it forms obligate symbioses with plant roots, where it obtains carbon (photosynthate) from the host plant in exchange for nutrients and other benefits.
Морфология
G. aggregatum-да споралары бар спорокарптар бар, олар тығыз топталмаған. Споралар әдетте груша пішіндес немесе шар тәрізді болады және диаметрі 40 мен 85 мкм аралығында болады, ал спорокарптар диаметрі 200 1800 мкм X 200 1400 мкм болуы мүмкін. Спораның түсі ашық сарыдан қара сары қоңыр немесе апельсинді қоңырға дейін болады. Споралар бір немесе екі жасуша қабырғасында болуы мүмкін, бірақ егер екі болса, сыртқы қабырға әрқашан қалың болады. G. aggregatum спораларында спора қабырғасының қалыңдауының екінші түрі байқалады, онда қабырға бір жарты шарда немесе кішірек кеңістікте жергілікті қалыңдауға ұшырайды. Бұл бір спораның бірнеше жерінде болуы мүмкін және спораның груша тәрізді пішініне ықпал етуі мүмкін. Осы қалыңдығы арқылы қосылған гифаны тесікке бөлуге болады. Бұл тұқымдағы барлық түрлер сияқты, G. aggregatum микорризалық құрылымы қабық бойымен тік сызықтарда көбейіп, тамырға терең еніп, бір мезгілде екі бағытта кеңейе отырып, жасушалық тұйықтарда дихотомиялық тармақтанады. Микоризалық гифалардың ластануы қараңғы. Тамыр жасушаларына енетін бұталар қалың және күрделі салалы гифалық буындарға айналады.
Тарих және таксономия
1939 жылы Эдвин Джон Батлер Glomus aggregatum тәрізді организмді сипаттады, бірақ бұл түрге 1943 жылға дейін атау берілмеді, содан кейін CO Rosendahl қосымша мәліметтер ұсынды және түрді Rhizophagites butleri Rosendahl деп атады. Розендал Миннесотадағы бұзылған топырақтан алынған қалың қабырғалы, тармақты гифаларда топталған (немесе шоғырланған) спорангияларды тапқанын жазды. Келесі 40 жыл ішінде әртүрлі зерттеушілер ұқсас саңырауқұлақтың спораларын оқшаулай алды (әдетте құм негізіндегі топырақты жерлерде), бірақ 1982 жылға дейін G. aggregatum алғаш рет сипатталған жоқ. Н. С. Шенк пен Джордж С. Смит осы жаңалықты (Флориданың цитрус бақшаларында) жасаған зерттеушілер болды және олардың сипаттамасы Р. бутлери мен Glomus fasciculatum кешеніндегі басқа саңырауқұлақтармен өте ұқсас болды, алайда ол әлі де Р. бутлериден басқа түр деп саналды. Қосымша зерттеулер жүргізіліп, көптеген саңырауқұлақтың спораларын салыстырғаннан кейін, G. aggregatum және R. butleri шын мәнінде саңырауқұлақтың бір түрі деген қорытындыға келді. Жақында Glomeromycota филогенезиясының қайта ұйымдастырылуы осы түрді Rhizophagus aggregatum деп атады.
Адамның пайдалануы
Адамның қызметіне G. aggregatum сияқты арбускулярлық микоризалық саңырауқұлақтың кең ауқымды қолданылуы оның коммерциялық ауыл шаруашылығында инокулум ретінде болуы болып табылады. Микоризалық қатынастар осы тұрғыда маңызды, өйткені ұзақ мерзімді ауыл шаруашылығы топырақтан фосфор сияқты қоректік заттарды алып тастауға бейім. Осы себепті қазіргі заманғы ауыл шаруашылығына жыл сайын кең көлемде фосфор және басқа да қоректік заттар керек. Жасанды және ынталандырылған микоризалық бірлестіктер өсімдіктерге топырақтағы фосфорды жинап, оны пайдалануға көмектеседі. Бұл өнімділікті арттырып, фосформен тыңайтқыштарды қолданбауды азайтады. Сондай-ақ, микоризаның кейбір дақылдарға селективті егуі суды ұстап қалуды арттырып, күріш сияқты негізгі азық-түлік көздеріндегі уытты факторларды азайтуға көмектеседі деп айтылған. G. aggregatum және Glomeromycota-ның басқа мүшелері топырақтың детоксикация процестеріне және экожүйе деңгейіндегі метаболистік жолдарға көмектесуі мүмкін. Мысалы, 2010 жылы жүргізілген тәжірибеде тамыр микоризалық интерфейсі арсенмен қапталған топырақты усыздандыруда байланысты емес тамырларға қарағанда әлдеқайда сәтті болды. Зерттеу G. aggregatum-тың топырақтағы мырышқа метилирлеу әсерін тигізгенін, бірақ топырақтағы жергілікті микроорганизмдер диметилларзин қышқылын триметилларзин оксидін одан әрі детоксикациялауға жауапты екенін көрсетті.