Кіріспе
Аргентиналық суретші Эмилио Петторути (1892-1971) - 1924 жылы Буэнос-Айресте өткен авангардтық кубистік көрмесімен жанжал туғызған аргентиналық суретші. ХХ ғасырдың басында Буэнос-Айрес көркемдік дамуға толы қала болды. Петортидің мансабы 1920 жылдары өркендеді, ол кезде "Аргентинада онжылдыққа созылған динамикалық көркемдік белсенділік болды; бұл эйфория дәуірі, заманауилықтың анықтамасы жасалды". Петорютиге кубизм, футуризм, конструктивизм және абстракция әсер еткенмен, ол осы стильдердің бірінде сурет салуды талап етпеді. Бүкіл Еуропа мен Аргентинада көрме өткізген Эмилио Петторути өзінің бірегей стилі мен көзқарасы үшін 20-ғасырдағы Аргентинаның ең ықпалды суретшілерінің бірі ретінде есте қалады.
Emilio Pettoruti (1892–1971) was an Argentine painter, who caused a scandal with his avant garde cubist exhibition in 1924 in Buenos Aires. At the beginning of the twentieth century, Buenos Aires was a city full of artistic development. Pettoruti's career was thriving during the 1920s when "Argentina witnessed a decade of dynamic artistic activity; it was an era of euphoria, a time when the definition of modernity was developed." While Pettoruti was influenced by Cubism, Futurism, Constructivism, and Abstraction, he did not claim to paint in any of those styles in particular. Exhibiting all over Europe and Argentina, Emilio Pettoruti is remembered as one of the most influential artists in Argentina in the 20th century for his unique style and vision.
Өмірбаян
Эмилио Петторути 1892 жылы 1 қазанда Ла-Платада табысты итальяндық орта тап отбасында дүниеге келген. Петоротидің өнеріне қаланың заманауи геометриялық орналасуы әсер еткен, "түсті өзгертетін күміс түстер" бар. Петороти он төрт жасында жергілікті көркемсурет академиясына оқуға түседі, бірақ көп ұзамай оқуды тастап кетеді, өйткені ол өздігінен көбірек білім алатынын сезінді. Содан кейін ол сәулетші Эмилио Кутаре мен Табиғи тарих мұражайының Сурет мектебінің мұғалімімен бірге оқыды, онда ол карикатуралық портреттерге деген сүйіспеншілігін дамытты. Бұл карикатуралардың бірі, әсіресе Родольфо Сараттың, оған шетелде оқуға мүмкіндік берді. 1913 жылы Италияға сапар шегу стипендиясын алды, онда Флоренцияда қайта өрлеу дәуірінің суретшілерін, соның ішінде Фра Анжелико, Масаччо және Джиотттоны зерттеді. Ол Флоренциядағы он төртінші ғасырдағы өнердің әсерінен қатты әсер алды: "Греко-римдік өнер мен сәулет өнерінің сөзсіз әсері, оның жасырын ортағасырлық мозаика суретшілерінің геометриялық пропорцияларына қызығушылығы және ерте қайта өрлеу суреттерінің тепе-теңдігі оның өз жұмысына жол табады". Еуропада жүргенде ол бірнеше еуропалық авангард суретшілерімен қарым-қатынаста болды және футуризмнің өсіп келе жатқан стилін тапты. Сондай-ақ, ол перуан жазушысы Хосе Карлос Мариатегимен тығыз достық қарым-қатынас құрды, бұл ұзақ уақытқа созылған қарым-қатынасқа айналды. Ол Флоренцияның футуристік журналы Лацербаны, оның ішінде осы қозғалыстан шабыт алған әдебиет пен өнер туындыларын оқи бастады. Ол футурист суретшілермен кездесті, сондай-ақ Берлинде Герварт Уолденнің Дер Штурм галереясында көрме өткізді. Парижде ол Хуан Гриспен танысады, оның ықпалымен кубистік стильде сурет салады. Петорутидің барлық қызығушылықтарының ішінде ол өзінің өнерлік талантын шешкен әжесі Жозе Касабуридің өнерді таңдады. 1913 жылы конгрессмен Родольфо Сараттың тапсырмасы бойынша Петторути өнерді зерттеу үшін Еуропаға сапар шегеді. 1917 жылы Ми Вентана ен Флоренсияда қала көшелерінің тік тақырыбы қайталанады. Италияда Петторути еуропалық модернизмнің үдесінен өтіп, он төртінші ғасырдағы итальяндық Ренессанс өнерін зерттеді. 1924 жылы Петторути Аргентинаға оралды, ол жанрды өз елінде танымал етуге үміттенді. Петороти өзінің туған елінде де, шетелде де көрме өткізді. 1930 жылы Ла-Платадағы Museo Provincial de Bellas Artes директоры болып тағайындалды. Оның атағы тіпті Солтүстік Америкаға дейін тарады, ал 1942 жылы Петороти өзінің алғашқы ірі АҚШ-тағы көрмесі үшін Сан-Францискоға барды. Бұл көрме Петторутидің есімін кеңейтіп, көптеген мұражайлар оның көрмелерін талап етті. Петорути Мария Роза Гонсалесқа үйленді, ол кейінірек оның көптеген суреттерінде суретке түседі. Петорути президент Хуан Перонның басқаруы кезінде консервативті бағытқа шектелген музей директорынан кетуге шешім қабылдады. Университет қызметкерлерін ұдайы қудалау мен жұмыстан шығару кезінде Петторути 1952 жылы Еуропаға оралып, сурет салуды жалғастырды. 1968 жылы Парижде "Өзінің көз алдында сурет салушы" атты автобиографиясын жазды.
Аргентинадағы ықпал
1924 жылы Петороти Буэнос-Айреске оралғанда, Еуропалық модернизмді сол жердегі өнер сыншылары әлі қабылдамаған еді. Оның алғашқы көрмесі консерваторлар тарапынан кеңінен қабылданбады, алайда, Петортидің жұмысына қатысты оның жақсы досы Ксюл Солар "Бюенос-Айрес жұртшылығы оған құлшылық ете алады немесе оны елемей алады. Бірақ бәрі оның өнерін үлкен ынталандырушы күш ретінде және біздің болашақ көркемдік эволюциямыздың бастауы ретінде таниды". Оның шығармалары таңғаларлық деп саналды, өйткені "осы кездегі ғаучолар, пейзаждар, ірі қара мал, қой және жылқылар - өздерінің қалауын таңдайтын ірі жер иелерінің қызығы еді". Модернизм мен футуризм кеңінен қабылданбады. Петорути туған еліне оралғанда, ол туралы естімеген жоқ, өйткені көптеген мақалалар жергілікті аргентиналық басылымдар үшін арнайы жазылған болатын. Петорютидің композициялары "орындау барысында жергілікті, әсіресе Латын Америкасының тақырыптарына ерекше назар аударады". Оның стилі туған мәдениетінен дамығанмен, Буэнос-Айрес оның заманауи стиліне көбірек бейімделген. "Бұған қоса, ол 1920 жылдары Буэнос-Айресте өнер тапқырлығының жарқын үлгісі болды, ол басқаларға, суретшілерге де, көпшілікке де жаңа, әлі зерттелмеген аумақтарға кіру үшін көптеген есіктерді ашты". Петортидің шектен тыс, модернисттік көркемөнерге көзқарасы Аргентинаның өнер әлеміне мәңгілік әсер етті.
Көрмелер
1915 жылы Петторути Флоренциядағы Гонелли галереясында өзінің алғашқы жеке көрмесін өткізді. Ол отыз бес туындыны, соның ішінде тоғыз суретті, он бес картинаны және сегіз мозаика эскизын көрсетті. 1923 жылы ол Берлиндегі Дер Штурм галереясында отыз бес туындысын көрсетті, бұл "бірнеше жазушылардың оң сын-пікірін тудырды". 1924 жылы ол өзінің алғашқы суретшілік көрмесін Буэнос-Айресте Флорида көшесіндегі Виткомб галереясында өткізді. Шоуда 86 шығарма бар еді. Бұл кеңінен қабылданбады, өйткені модернизм әлі де Аргентинада Еуропадағыдай тараған жоқ. Петорути экспозицияны "бұрынғыдан өзгеше көзқарасты жақтағандардың бірігуі" деп қарастырды, ол аргентиналықтарды жаңа көркемдік кезеңді қабылдауға шақырды. 1938 жылы Петторути Буэнос-Айрестегі Музей Мюнисипаль де Белас Артесте "Заманауи сурет өнерінің үш көрінісі" атты көрмеде көрді. Көрмеге Петторути, Бади және Спилимбергоның туындылары енгізілді. 1942 жылы Петторути Сан-Франциско өнер мұражайында өзінің алғашқы Солтүстік Америка көрмесіне барды. Музей оның "Копармоника" (1937) және "Квинтето" (1927) шығармаларын сатып алды. Бұл оның мансабы үшін ықпалды көрме болды, өйткені ол Солтүстік Америкада тарала бастады, онда басқа музейлер мен жеке коллекционерлер оның жұмысы туралы сұрасты.
Құрметтеулер
2013 жылдың 1 қазанында Google Эмилио Петторутиді doodle арқылы атап өтті.