Кіріспе
Оңтүстік Африкадағы палеозойлық бүгілу және итермелеу белдеуі Кейп бүгілу белдеуі - Оңтүстік Африканың оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан Кейп супергрупасының шөгінді тау жыныстары қабаттарының реттілігіне әсер еткен кеш палеозой дәуірінің бүгілу және итермелеу белдеуі. Ол бастапқыда Аргентинадағы Бахиа Бланка маңындағы Вентана тауларымен, Пенсакола тауларымен (Шығыс Антарктида), Эллсворт тауларымен (Батыс Антарктида) және шығыс Австралиядағы Хантер Боуэн оргенезиясымен жалғасты. Қатысушы тау жыныстары, әдетте, құмтастар мен шиферлер болып табылады, шиферлер (Боккевельд тобы) аңғардың жерінде сақталады, ал эрозияға төзімді құмтастар (жарым арал формациясы) параллельді жоталарды құрайды, мыс бүгілген таулар, олар Seweweekspoortpiek-те ең жоғары биіктікке жетеді. Кейп-Фолд таулары Оңтүстік Африканың оңтүстік-батыс және оңтүстік жағалаулары бойымен 850 км бойына Седербергтен Кейп түбегінің солтүстігіне қарай 200 км, содан кейін оңтүстік жағалау бойымен Порт-Елизаветаға дейін, шығысқа қарай 650 км бойына жүретін қатарлы жоталар тізбегін құрайды (оң жақтағы бір-бірінің үстіндегі екі картаны қараңыз).
The Cape Fold Belt is a fold and thrust belt of late Paleozoic age, which affected the sequence of sedimentary rock layers of the Cape Supergroup in the southwestern corner of South Africa. It was originally continuous with the Ventana Mountains near Bahía Blanca in Argentina, the Pensacola Mountains (East Antarctica), the Ellsworth Mountains (West Antarctica) and the Hunter Bowen orogeny in eastern Australia. The rocks involved are generally sandstones and shales, with the shales (Bokkeveld Group) persisting in the valley floors while the erosion resistant sandstones (of the Peninsula Formation) form the parallel ranges, the Cape Fold Mountains, which reach a maximum height of 2325 m at Seweweekspoortpiek ('Seven Weeks Defile Peak' in Afrikaans). The Cape Fold Mountains form a series of parallel ranges that run along the south western and southern coastlines of South Africa for 850 km from the Cederberg 200 km to the north of the Cape Peninsula, and then along the south coast as far as Port Elizabeth, 650 km to the east (see the two maps one above the other on the right).
Геологиялық шығу тегі
Тау жыныстары Камбрий ордовик кезеңінде (шамамен 510 миллион жыл бұрын басталып, шамамен 330-350 миллион жыл бұрын аяқталатын) Оңтүстік Африканың оңтүстігіндегі Оңтүстік Гондванада пайда болған жарақаты аңғарының шөгінділері ретінде орналастырылған. (Жердің геологиялық уақыт сызығының диаграммасындағы С деп белгіленген сары блокты оң жақта қараңыз.) Бұл рифтілік аңғардың түбінде 8 км қалыңдықтағы тұнбалар жинақталды, олар Кейп супергрупасы деп аталады (төменде қараңыз). Кейін Кейп супергруппасының көп бөлігі осы Кару кен орындарының астында көміліп, тек қана 180 миллион жыл бұрын және тағы 20 миллион жыл бұрын субконтиненттің көтерілуі кезінде таулар ретінде қайта пайда болды. Бастапқы Кейп-Фолд тауларының (карбон және ерте перм кезеңдерінде қалыптасқан) ерозияға ұшырауының дәрежесі Кейп түбегіндегі 1 км биіктік үстел тауының синклиндiк тау екендігімен расталады, яғни ол Кейп супергрупасы бастапқыда бүлінген кезде аңғардың түбінің бір бөлігін құраған. Жарым аралды материкке жалғастыратын аралдың қарама-қарсы жағында орналасқан Табл тауы мен Готтентос Голландия таулары арасындағы (1,2 - 1,6 км биіктіктегі) ең биік биіктік ерозияға ұшырады. Бұл таудың антиклиндік жері орналасқан Малмесбери шифері мен гранитті жертөлесі де антиклиндік жерді құрады; бірақ әлдеқайда жұмсақ тау жыныстарынан құралған, 50 км ені бар жазық жазыққа (қазір құм құмдарымен жабылған) "Кейп Флатс" деп аталады.
Кейп супертобы
Кейп-Фолд белдеуінің таулары Кейп супертопқа жататын тау жыныстарынан тұрады, ол Кейп-Фолд белдеуінен кеңірек. Супертоп бірнеше топқа бөлінеді. Супертоптың батыс және оңтүстік бөлігін Фолкленд жазық алабының соқтығысуымен кейіннен Оңтүстік Африкаға айналатын бойлық тау жоталары қатарына бүктірді (сол жақтағы диаграммаларды қараңыз). Алайда, бұл аймақтағы барлық топтар солтүстікке және шығысқа қарай төмендейді, сондықтан ең көне тау жыныстары оңтүстік пен батыста, ал супертоптың ең жас мүшелері солтүстікте, мұнда бүкіл мыс супертоптары Кару тау жыныстарының астында орналасқан. Карудағы бұрғылау жұмыстары Кейп супергрупп тау жыныстарының жер бетіндегі ең солтүстік экспозициясынан шамамен 150 км-ге дейін жер бетінен төмен орналасқандығын анықтады. Үстел тау тобына ұқсас Натал тобы (төменде қараңыз) Шығыс Кап және Квазулу Наталдың солтүстік жағалауындағы бірнеше ұзын жапсырмаларда кездеседі. Ол Ориби ойысының әсерлі жартастарын құрайды, сондай-ақ Дурбан мен Питермарицбург арасындағы жолдың қиылысында, әсіресе Мариан төбесі толь алаңында көрінеді.
Үстел таулары тобы
Рифтілік аңғардың кеңейуі мен тереңдеуімен Оңтүстік Африкаға айналғанның бүкіл оңтүстік бөлігі, батыстағы Кальвиниядан шығыстағы Шығыс Лондонға дейін созылатын сызық, сонымен қатар Квазулу Натал жағалауы су астында қалды. Pakhuis tillite қабатының үстіндегі Жоғарғы жартылай арал түзілімі төменгі түзілімге қарағанда әлдеқайда жұмсақ және оңай эрозияға ұшырайды. Бұл таулар желдің эрозиясымен көптеген керемет пішіндер мен үңгірлерге айналды, олар осы таулар үшін әйгілі болды. Кейдербергте бұл құрылымды жел әртүрлі "скульптуралар", үңгірлер және басқа да қызықты құрылымдар етіп бұзған, олар осы таулар үшін танымал болды. Кейп-Фолд тауларына жанасатын Двика және Экка шөгінділері Кейп-Фолд тауларына пайда болған дәл сол қысым күштеріне ұшырағанмен, олар Кейп-Фолд таулары сияқты тау жоталарын құрамайды. Бұл олардың жарым арал құмтастан әлдеқайда жұмсақ тау жыныстарынан құралғандығына байланысты және олар тез арада "Түменгі Кару" жазық алқаптарына ерозияға ұшырады, бірақ олар қатты, эрозияға төзімді долерит немесе турбидит шапкалармен қорғалған жерлерден басқа, жазықтан ерекшеленетін оқшауланған таулар қалыптасты. Бұл таулардан ерозияға ұшыраған шөгінділер Кару алабындағы 6 км қалыңдықтағы Бофорт шөгінділерінің басым бөлігін құрады.