Кіріспе

1616-1683 Сэр Аллен Апсли (28 тамыз 1616 - 15 қазан 1683) - үш патшалық соғысы кезінде корольдікке қарсы шыққан сарбаз және әкімші болған ағылшын жер иесі. 1660 жылы Стюарт қалпына келтіруінен кейін ол Екінші ағылшын-голланд соғысына қатысып, 1661 жылдан 1679 жылға дейін Тетфордтың депутаты болды. Бір биограф оны "саяси мәселелерді шешуге көмектескен түрлі адамдармен достық қарым-қатынас орнату қабілеті" ретінде сипаттаған. Лондонда туған оның отбасы Батыс Сассекстен шыққан, бұл 1642 жылдың тамызында Бірінші ағылшын азаматтық соғысы басталған кезде парламенттік болып саналған. Нәтижесінде, Апсли оның көп бөлігін Девон қаласында өткізді, 1643 жылдан 1645 жылға дейін Эксетер губернаторының орынбасары, содан кейін 1646 жылы соғыс аяқталғанға дейін Барнстапл губернаторы болды. Бұл оны Франция королевасы Генриетта Мария, Карл II және Кларендон сияқты жоғары лауазымды тұлғалармен тығыз байланысқа әкелді, бұл байланыстар кейінгі жылдары маңызды болды. Оның кіші қарындасы Люси парламенттік Джон Хатчинсонға тұрмысқа шыққан, ол өзінің ықпалын Апслиге өз иелігін қайта алу үшін қолайлы шарттар алу үшін қолданған. Керісінше, ол протекторат кезінде роялисттік қастандықтарға араласудан аулақ болды, ал 1660 жылы мамыр айында қалпына келтіруден кейін Апсли Хатчинсонды патшаны өлтіруші ретінде жазадан құтқару үшін араласты. Ол Джеймс, Йорк герцогының қазынашысы және 1679 жылы билігін жоғалтқанға дейін оның саяси менеджері болды. Ол 1683 жылы қазанда қайтыс болды және Вестминстер абатлығында жерленді.

Жеке мәліметтер

Аллен Апсли 28 тамыз 1616 жылы Лондон мұнарасына жақын Шығыс Смитфилдте, сэр Аллен Апслидің (15671630) және оның үшінші әйелі Люси Сент-Джонның (16001659) тұңғыш ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі теңіз азық-түліктерінің геодезисі болған, ал Сент-Джонс Лейдиард Трегозе (Уилтшир) және Ирландияда үлкен иеліктерге ие болды және күшті Вильерс отбасымен некеге тұрып, байланысты болды. Джордж Вильерс, 1-ші Букингем герцогы, Джеймс VI мен I және оның ұлы Карл I-нің сүйіктісі болды. Оның көмегімен 1617 жылы аға Апсли Лондон мұнарасының лейтенанты болып тағайындалды. Ол 1630 жылы мамыр айында үлкен қарыздар қалдырып қайтыс болды, ал Люсидің екінші некесі бір жылдан аз уақыттан кейін аяқталғанда, мұның нәтижесі қатал мүліктік даулар болды; 1637 жылы 21 жасқа толғанға дейін Апсли корольдік қамқорлықта болды, сондықтан оларды көбінесе Чарльз өзі шешуге мәжбүр болды. Апслидің бауырларының ішіндегі ең танымал - оның кіші қарындасы Люси (1620-1681), ол кейіннен парламенттік офицер Джон Хатчинсонға үйленді. Оның "Джон Хатчинсонның өмірі" атты еңбегі Бірінші ағылшын азаматтық соғысының ең маңызды бірінші қол жазбаларының бірі болып табылады. Сонымен қатар, оның Джеймс (1622 1665 жылдан кейін) және Барбара (1625 ? ), Джордж Хатчинсонға (16181691) үйленген. Оның анасы Анн Кэрьюмен бұрынғы некеден туған ағасы мен апасы, Питер (1603 1663 жылдан кейін) және Джойс (1605 1663) болды. 1645 жылы Апсли Франсис Петреге үйленді (өлді 1698) Девондағы Бухайдан; олардың ересекке дейін аман қалған үш баласы болды: Франсис (16531727), Изабелла (1697 жылдан кейін қайтыс болды) және Питер (1691 жылдан кейін қайтыс болды).

Азамат соғыстары

Ағасы Джеймспен бірге Апсли Мерчант Тейлор мектебінде білім алып, 1631 жылы Оксфордтың Тринити колледжін бітіргенге дейін Іші ғибадатханаға барды. Ол 1642 жылдың тамызында Карл Парламентке соғыс жариялаған кезде Нотингемде болды және қазан айында Эджхилл қаласында лорд Байронның қол астындағы ат әскеріне қолбасшылық етті. Көптеген отбасылар сияқты Апслилер де қақтығыстан бөлініп қалды және екі жақтың арасындағы тығыз байланыстар кейінгі оқиғаларға мән-жай береді. Олардың көпшілігі роялистер болды, соның ішінде сэр Питер Апсли, Батыс Сассекстегі Такехамдағы негізгі отбасылық игіліктердің иесі және оның ағасы полковник Джон Апсли; Сент-Джонс пен Керюс Вилтшир мен Девондағы ең көрнекті роялистердің қатарында болды. Бірнеше адам Парламентке қолдау көрсетті, олардың арасында Эдвард Апсли және екі болашақ патшаны өлтіруші, Джон Кереу және Алленнің інісі Джон Хатчинсон, ол сонымен қатар Лорд Байронның немере інісі болды. Апсли Джон Берклидің орынбасары болды, ол 1642 жылдың желтоқсанында шабуылға ұшырағанға дейін Эксетердің корольдік губернаторы болып тағайындалды, бірақ қала 1643 жылдың қыркүйегіне дейін құламады. 1643 жылы ақпанда полковник болып тағайындалған ол кейіннен Эксетер мен Барнстапл гарнизондарының бір бөлігін құраған ат әскері полкін көтерді, оның інісі Джеймс подполковник болды. Бұл бөлімді Джон Апслидің 1643 жылдың қазан айында Винчестерді басып алған және 1644 жылдың наурыз айында Черитон қаласында шайқасқан бөлімдерімен жиі шатастырады. Эксетердегі лауазымы Апслиді Франция королевасы Генриетта Мариямен тығыз байланысқа әкелді, ол 1644 жылдың көп бөлігін сонда өткізді, сондай-ақ 1645 жылдың қаңтарынан кейін Уэльс және Кларендон принсі де солай істеді. Ол 1645 жылы сәуірде Барнстапл губернаторы болып тағайындалды, бірақ соңғы маңызды роялистік әскерлер маусымда Насебиде және шілдеде Лангпортта жойылды. Кларендонмен бірге Уэльс принсі 1646 жылдың наурызында жер аударылды, ал 30 наурызда Барнстаплді Жаңа үлгідегі армия қоршап алды. Оның командирі сэр Томас Фэрфакс "Сэр Аллен Апсли қаланы тапсыруға дайын, бірақ оның үмітсіз ағасы (Джеймс) қалғаны тапсырса, оны бөлшектеймін деп ант береді" деп жазды. Алайда олар 13 сәуірде берілді және Апсли Ноттингемдегі әпке-қарындастарымен бірге болды. Хатчинсон өзінің ықпалын қылмыскерлермен күресу жөніндегі комитетте пайдаланып, Апслиге өз иелігін өте қолайлы шарттармен қайтаруға көмектесті. Керісінше, ол армиядан хабарларды Чарльзға жеткізді, содан кейін шотландтар Ньюкасл қаласында ұстады және оны 1646 жылдың қазан айында ерлік атады. 1649 жылы қаңтарда Чарльз өлтірілгеннен кейін, ол ағасы Джеймс Голландия Республикасындағы Оливер Сент-Джонды өлтіруге тырысқан деп есептелетін болса да, ол ағасы Джеймспен келісім жасамау үшін роялистік құйғыстарға араласудан аулақ болды. Ол Кларендонмен және Карл II-мен жақсы қарым-қатынаста болды, ал оның туысы Аллен Бродерик оларға 1650-ші жылдардың аяғында саяси істер туралы пайдалы ақпарат берді.

Қайта қалпына келтіру және одан кейінгі кезең

1660 жылғы мамырдағы Стюарт қалпына келтіруінен кейін Апсли Джон Берклимен қарым-қатынасынан пайдаланды, ол қазір Йорк герцогы Джеймстің үй шаруашылығының басшысы болды. Ол жыл сайын 1250 фунт стерлингтен астам құнға ие болатын "Холк" командасының шебері, Джеймстің үй шаруашылығының коффері болып тағайындалды және 1661 жылы Кавалер парламентіне Тетфордтан депутат болып сайланды. Джеймстің Кларендонның қызы Энн Хайдпен некелесуі екі адам арасында саяси одақ құрды; Апсли мен оның туысы Аллен олардың саяси менеджерлері ретінде Commons-та әрекет етті, бірақ күннама жазушы және әскери-теңіз әкімшісі Сэмюэл Пеппс олардың жиі мас болып келгенін жазды. Тағы бір өзекті отбасылық мәселе - Джон Хатчинсонның және басқа да патшаны өлтірушілердің 1660 жылы мамыр айында Конвент парламентімен қамауға алынуы. Апслидің алыс туысы Джон Кереу қазан айында асылып, суға түсіп, төрт бұрышты болғандардың бірі болды, бірақ ол Хатчинсонның айыптаусыз босатылуына көмектесті. Парламент патшаны өлтірушілерге кекшіл болғаны үшін бұл үлкен жетістік болды; оның қарындасы Люси оның "мүддесі мен ең ыстық күш-жігері ғана таразыны бұрып жіберді" деп жазды. 1663 жылы Хатчинсон қайтадан тұтқындалып, "Папистік жоспарға" қатысы бар деп айыпталды; ол пұритандыққа берілген деп танылғандықтан, бұл өте мүмкін емес деп танылды, бірақ Апсли оны босатып ала алмады және ол 1664 жылдың қыркүйегінде түрмеде қайтыс болды. 1665 жылы Екінші ағылшын-голланд соғысы басталғанда Джеймс Корольдік флоттың қолбасшысы болып тағайындалды және Апсли оны "Royal James" кемесімен Лоустофт шайқасында ертіп жүрді. Соғыс 1667 жылы Медуэйдегі қорлықпен аяқталды және Апслидің әртүрлі лауазымдарынан алған табысын азайтып, шығындарды үнемдеу шараларын қолдануға мәжбүр болды. Жарым-жартылай өтемақы ретінде ол Голландияның құл саудасындағы үстемдігіне қарсы тұру үшін құрылған Корольдік Африка компаниясының хатшысы болып тағайындалды. Оның негізгі акционерлері Чарльз мен Джеймске кірді. Ол Джеймстің католицизмге көшуі туралы даулар кезінде оның жақтауы болып қала берді, бірақ 1679 жылдың наурыз айында қайта сайланбады, сондықтан ол отбасының Парламентте отырған соңғы мүшесі болды. 1679 жылы Алып тастау дағдарысы кезінде жасырын түрде жарияланған "Тәртіп пен тәртіпсіздік" эпостық поэмасы көптеген жылдар бойы Апслиге тиесілі болды, бірақ қазір оның қарындасы Люсияның еңбегі деп саналады. Ол 1683 жылы 15 қазанда Сент-Джеймс-сквердегі үйінде қайтыс болды және екі күннен кейін Вестминстер абатлығында жерленді.