Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1645 1646 1647
1645 1646 1647
Бұл әрбір рим цифрын бір реттен қамтитын сегіз жылдың бірі (1000(M)+500(D)+100(C)+(10(X)+50(L))+5(V)+1(I) = 1646).
It is one of eight years (CE) to contain each Roman numeral once (1000(M)+500(D)+100(C)+( 10(X)+50(L))+5(V)+1(I) = 1646).
Қаңтар-наурыз
5 қаңтар – Ағылшынның Төменгі палатасы Ирландияны бір ағылшынның басқаруын қамтамасыз ететін заң жобасын бекітеді. 9 қаңтар – Девонширдегі Бови-Хит шайқасы: Оливер Кромвельдің Жаңа үлгідегі армиясы Лорд Вентворттың корольшіл лагерін күтпеген шабуылмен талқандайды. 19 қаңтар – Сэр Ричард Гренвилл, 1-ші баронет, корольдікке қарсы Оливер Кромвельдің Ортақ қорына қарсы принц Чарльз үшін күрескен корольшіл, Корнуоллды өздігінен басқаруға ұсынысынан кейін, корольшілдердің қолдауын жеңіп алу мақсатында бағынбағаны үшін тұтқындалды. Корнуолл жағалауындағы Сент-Майкл тауындағы аралда қамауда отырғаннан кейін, Кромвель әскерлерінен қашуға рұқсат беріледі. 20 қаңтар – Франческо Молин 23 дауыспен Венецияның 99-шы дожы болып сайланды және 1655 жылы қайтыс болғанға дейін тоғыз жыл бойы Венеция Республикасын басқарды. 21 қаңтар – Филип Сидни, Лестердің 3-графы Англияның Төменгі палатасымен Ирландияның Лорд-лейтенанты ретінде бекітілді. 16 ақпан – Бірінші ағылшын азаматтық соғысы – Торрингтон шайқасы: Парламент корольшілдерге қарсы шешуші жеңіске жетті. 28 ақпан – Роджер Скотт шіркеуде ұйықтағаны үшін Массачусетс штатында сотталды. 2 наурыз – Болашақ Англия королі Карл II Корнуолдан Англия арнасы арқылы жер аударылды. 6 наурыз – Джозеф Дженкес Массачусетс штатында алғашқы колониялық машинаға патент алды. 15 наурыз – Ла-Навал де-Манила шайқастарының басталуы, Филиппин суларында Голландия Республикасы мен Испания арасындағы бес теңіз шайқасы.
January 5 – The English House of Commons approves a bill to provide for Ireland to be governed by a single Englishman. January 9 – Battle of Bovey Heath in Devonshire: Oliver Cromwell's New Model Army surprises and routs the Royalist camp of Lord Wentworth. January 19 – Sir Richard Grenville, 1st Baronet, a Royalist fighting for Prince Charles against Oliver Cromwell's Commonwealth, is imprisoned for insubordination after proposing to make Cornwall self governing in order to win Cornish support for the Royalists. After being incarcerated at the tidal island of St Michael's Mount off of the coast of Cornwall, he is allowed to escape in March to avoid capture by Cromwell's troops. January 20 – Francesco Molin is elected as the 99th Doge of Venice after 23 ballots, and governs the Venetian Republic for nine years until his death in 1655. January 21 – Philip Sidney, 3rd Earl of Leicester is approved by England's House of Commons as the Lord Lieutenant of Ireland. February 16 – First English Civil War – Battle of Torrington: A decisive Parliamentary victory is gained over the Royalists. February 28 – Roger Scott is tried in Massachusetts for sleeping in church. March 2 – The future Charles II of England escapes from Cornwall into exile across the English Channel. March 6 – Joseph Jenkes obtains the first colonial machine patent, in Massachusetts. March 15 – Start of the Battles of La Naval de Manila, a series of five naval battles fought between the Dutch Republic and Spain in the waters of the Philippines.
Сәуір-маусым
24 сәуір – Ужгород одағы Русь грек-православ шіркеуін католик шіркеуіне қосады, бірақ оған шығыстық және русин мінезін сақтауға рұқсат береді. 27 сәуір – Англия королі Карл I Оксфордтан (құс қыстаған жерінен) жасырын түрде қашып, Ньюарк маңындағы шотланд армиясының лагеріне жол тартады. 5 мамыр – Англия королі Карл I өз әскерін Ноттингемширдегі Саутвеллде шотланд армиясына тапсырады. 6 мамыр – Америкалық отар поэті Энн Брэдстрит Массачусетс штатындағы Андовер қауымының (қазіргі Солтүстік Андовер) негізін қалаушы анасы атанды. 30 мамыр – Сегіз жылдық соғыс: Габсбург Испаниясы мен Голландия Республикасы уақытша бейбітшілікке келіседі. 20 маусым – Оксфордтың үшінші қоршауы генерал Томас Фэрфакстың парламенттік армиясына роялистер гарнизонының Оксфордта капитуляциясына қол қоюмен аяқталады; 24 маусымда негізгі күштер шығып кетеді, осымен бірінші ағылшын азамат соғысы аяқталады.
April 24 – The Union of Uzhorod brings the Ruthenian Greek Orthodox Church into the fold of the Catholic Church while allowing it to retain its Eastern and Rusyn character. April 27 – King Charles I of England flees from Oxford (where he has been overwintering) in disguise and begins his journey to the Scottish army camp near Newark. May 5 – King Charles I of England surrenders his forces to a Scottish army at Southwell, Nottinghamshire. May 6 – American colonial poet Anne Bradstreet becomes a founding mother of Andover Parish (modern day North Andover), Massachusetts. May 30 – Eighty Years' War: Habsburg Spain and the Dutch Republic sign a temporary cease fire. June 20 – Third Siege of Oxford concludes with signing of the surrender of the Royalist garrison at Oxford to General Thomas Fairfax's Parliamentary New Model Army; on the 24th of June the main force marches out, ending the First English Civil War.
шілде-қыркүйек
7 шілде – Англияда "Ливелерлер" деп аталатын популистік саяси қозғалыс Ричард Овертон мен Уильям Уолвиннің "Көп мыңдаған азаматтардың шағымы" манифесті жариялануымен пайда болды. 12 шілде – Голландиядағы Бредворт қамалының оқ-дәрі мұнарасына шартқан нұр тиіп, жарылыс болды, оның салдарынан қамал мен қаланың бір бөлігі қирады, Бредворттың Лорды Хаерсолте және оның отбасы, сондай-ақ басқа да адамдар қаза тапты. Тек бір ұлы, сол күні үйде болмаған Антони ғана аман қалды. 30 шілде – Англия Парламентінің комиссарлары мен Шотландияның Одақтастары Ньюкасл-апон-Тайн қаласында кездесіп, Король Карл I-нің армияны басқару құқығынан бас тартуын және католиктерге шектеулер қоюын талап ететін "Ньюкасл ұсыныстарын" конституциялық келісімнің негізі ретінде белгіледі. Ұсыныстың жобасы басылып, желтоқсан айында Англия Парламентіне жіберілді. Бірінші ағылшын азаматтық соғысы: Уэльстегі Раглан қамалы 2 айлық қоршаудан кейін генерал Фэрфаксқа берілді; кейіннен қиратылды. 16 қыркүйек – Голландия Республикасындағы Бреда қаласында жаңа Orange College of Breda ашылды.
July 7 – The populist political movement called the Levellers appears in England with the publication of the Levellers manifesto, A Remonstrance of Many Thousand Citizens by Richard Overton and William Walwyn. July 12 – Lightning strikes the gunpowder tower of the castle of Bredevoort in the Netherlands, causing an explosion that destroys parts of the castle and the town, killing Lord Haersolte of Bredevoort and his family, as well as others. Only one son, Anthonie, who is not home that day, survives. July 30 – Commissioners of the Parliament of England and Scottish Covenanters meeting in Newcastle upon Tyne set out the Heads of Proposals ("Newcastle Propositions") demanding that King Charles I gives up control of the army and place restrictions on Catholics, as the basis for a constitutional settlement. the draft is printed and sent to the Parliament of England in December. First English Civil War: Raglan Castle in Wales surrenders to General Fairfax after a 2 month siege; it is later destroyed. September 16 – The new Orange College of Breda opens at Breda in the Dutch Republic.