Кіріспе
Парламент жазасына тартқан ағылшын сарай қызметкері мен саясаткері Генри Рич, Голландияның 1-графы (15 тамыз 1590 жылы крещение алған, 9 наурыз 1649 жылы қайтыс болды) – Екінші ағылшын азаматтық соғысы кезінде корольшілдер үшін шайқасқанда тұтқындалғаннан кейін Парламент жазасына тартқан ағылшын сарай қызметкері және саясаткері. Ол Роберт Ричтің, Уориктің 2-графының, пуритандық белсенді және Үш патшалық соғысы кезінде Парламенттік флоттың қолбасшысының кіші інісі болды. Генри "әсем, сәнді, ұрысқақ және өте табысты сарайшы" ретінде танымал болды. Чарльз I-нің жақын досы және сүйіктісі, Букингем герцогы, Рич түрлі дипломатиялық тапсырмаларды орындады, соның ішінде 1625 жылы Чарльздың Францияның Генриетта Мариясына үйленуі жөніндегі келіссөздерді жүргізді. Ол 1627 жылы Сен-Мартен-де-Реге жасалған сәтсіз шабуылға қатысты және 1630 жылдары сарайдағы бірнеше маңызды лауазымдарды иеленді. 1642 жылдың тамызында Бірінші ағылшын азаматтық соғысы басталғанда Рич корольшілдерге қосылудың орнына Лондонда қалды, бірақ басқа модераторлар сияқты соғысқа көңілі тоймады. 1643 жылдың шілдесінде ол өзінің туысы және Парламенттік армияның бас қолбасшысы Роберт Деверьоны бейбіт келісімге келуге көндіре алмады. 1643 жылдың қыркүйегінде Чарльз католиктер лигасымен бітімге келген кезде Рич Лондонға оралды және мемлекеттік қастандық жасады деген айыптан асыра сезімталдықпен құтылды. 1647 жылдың соңында Чарльз бен Парламент арасындағы бейбіт келіссөздері күйрегеннен кейін, ол Екінші ағылшын азаматтық соғысында корольшілдер үшін шайқасты және 1648 жылдың шілдесінде тұтқындалды. Бұрын соттан құтылғандықтан, ол 1649 жылдың наурызында жазаланды, бірақ Рич Парламентке әрдайым адал болғанын және "мен ұстанған қағидаларды" ешқашан өзгертпегенін мәлімдеді. Бұл пікірді көптеген парламентариялық модераторлар бөлісті, әсіресе 1649 жылдың қаңтарында Чарльз I-нің өлім жазасына кесілгеннен кейін.
Henry Rich, 1st Earl of Holland (baptised 15 August 1590, died 9 March 1649), was an English courtier and politician executed by Parliament after being captured fighting for the Royalists during the Second English Civil War. Younger brother of Robert Rich, 2nd Earl of Warwick, a Puritan activist and commander of the Parliamentarian navy during the Wars of the Three Kingdoms, Henry was better known as an "extravagant, decorative, quarrelsome and highly successful courtier". A close friend of Charles I and his favourite the Duke of Buckingham, Rich performed various diplomatic errands, including negotiations for Charles' marriage to Henrietta Maria of France in 1625. He took part in the unsuccessful attack on Saint Martin de Ré in 1627 and held a number of important positions at court during the 1630s. When the First English Civil War began in August 1642, Rich remained in London rather than joining the Royalists, but like other moderates became disillusioned with the war. He defected in July 1643 after failing to persuade his cousin and commander in chief of the Parliamentarian army, Robert Devereux, 3rd Earl of Essex, to negotiate peace terms. When Charles agreed a truce with the Catholic Confederation in September 1643, Rich returned to London and narrowly escaped being tried for treason. After peace talks between Charles and Parliament broke down in late 1647, he fought for the Royalists in the Second English Civil War and was captured in July 1648. Having escaped trial previously, he was executed in March 1649, although Rich claimed he had always been faithful to Parliament and never changed the 'principles that ever I professed". This was a view shared by many Parliamentarian moderates, particularly after the Execution of Charles I in January 1649.
Ерте өмір
Генри Рич, кейіннен лорд Холланд, Роберт Ричтің (1559–1619) және оның бірінші әйелі Пенелопаның (1563–1607) төрт баласының екіншісі және кенжесі болды. Генри дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай оның ата-анасы ажырасып кетті, бірақ олар 1605 жылға дейін ресми түрде ажыраспады, сол кезде Пенелопа ұзақ жылдар бойы бірге болған серігі Чарльз Блунтқа, 8-ші барон Маунтджойға (1563–1606) үйленді. Пенелопа 1601 жылы мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен атқарылған Эссекс графының қарындасы болды, бұл Ричті болашақ парламенттік генерал Роберт Деверэ, Эссекс графының 3-ші ұрпағы етті. Оның екі қарындасы, Эссекс (1585–1658) және Леттис (1587–1619) және ағасы Роберт Рич, Уорвик графының 2-ші ұрпағы (1587–1658) болды. Оның сонымен қатар бірнеше туған ағалары мен қарындастары болды, олардың ішінде Пенелопа (1592 ж.т.), Изабелла, Маунтджой Блунт, Ньюпорттың 1-ші графы (1597–1666) және Чарльз (1605–1627) кірді. Бұл балалар, әрине, Чарльз Маунтджойдың балалары еді, олар Рич отбасында тәрбиеленді және оның шежіресіне енді, бірақ Маунтджой әкесі қайтыс болғаннан кейін ғана заңды деп танылды. Оның әкесі Роберт 1618 жылы Уорвик графы атанды және Англия шіркеуіндегі реформалардың белсенді қолдаушысы болды, оның ұлдары да солай болды. Алайда, оның үлкен ағасы өмір бойы адал пуританин болса, Генри "әсем, сәнді, ұрысқақ және өте табысты сарай адамы" ретінде танылды. 1612 жылы ол Изабел Коупқа үйленді, оның құдайы Кенсингтондағы Коуп үйін қамтыды. Рич 1624–1625 жылдары оны едәуір кеңейтіп, Голланд үйі деп атады; 1940 жылы көбінесе қиратылған, бастапқы үйдің бір бөлігі әлі де сақталған. Олардың көптеген балалары болды, олардың ішінде Фрэнсис (1617–1672), Роберт (1619–1675), Генри (1620–1669), Изабелла (1623–1670), Сюзанна (1628–1649), Диана (1659 ж.с.), Чарльз (1645 ж.с.), Коуп (1635–1676) және Мэри (1636–1666) кірді. Отбасылық мазарлардың бірнешеуі Кенсингтондағы Сент-Мэри-Аббот шіркеуінде орналасқан.
Еңбек жолы; 1639 жылға дейін
Рич Итон колледжінде білім алып, 1603 жылы Кембридждегі Эммануэль колледжін бітірген. Францияның Генрих IV-нің шақыртулы ұлы болған деген әңгіме бар, ол 1607 жылы Парижге сапар шегіп, 1610 жылы Англияға оралды. Мамыр айында Лестер округінен бос орынға парламент депутаты болып сайланды, маусым айында Джеймс I-нің мұрагері Генри Уэльс ханзадасы жарияланғанда рыцарь атағын алды. Содан кейін ол 1610 жылы Юлих қамалына ерікті болып қатысты, бұл 30 жылдық соғысқа дейінгі Юлих мұрагерлік соғысының бір бөлігі болды. Ол кездегідей, Рич 1611 жылы Инер Темплде құқық тағылымдамасын аяқтады және 1614 жылы Аддл Парламентінің қысқа ғұмырлы кезеңінде Лестерден қайта сайланды. Кларендон кейіннен ол "өте сүйкімді, тартымды және әдемі адам" болғандықтан Яков дәуірінің сарайына өте лайықты екенін жазды. Дегенмен, байлық та қажетті шарт еді; оның қайын атасы сэр Уолтер Коуп 1614 жылы 27 000 фунт стерлингтен астам қарызбен қайтыс болды, бұл Ричтің жоғарылауына үлкен кедергі келтірді. 1612 жылы ханзада Генрих қайтыс болғаннан кейін таққа мұрагер болып тағайындалған Чарльз бен оның сүйіктісі Букингем герцогымен жақын болды. Ол түрлі дипломатиялық миссияларға қатысып, 1623 жылы барон Кенсингтон атағын алғанға дейін Сегіз жылдық соғыста ерікті болып қызмет етті. Келесі жылы Англияның Жеке кеңесінің мүшесі болып тағайындалды және Чарльз бен Генриетта Марияның некесін келісуге көмектесу үшін Парижге жіберілді, бұл процесті Джеймс Хей аяқтады. Чарльз 1625 жылы наурыз айында әкесінен кейін таққа отырғанда, Хей Карлайл графы, ал Рич Голландия графы болды, атағын Линкольнширдегі бір аймақтан алды. 1627 жылы Рич Сент-Мартин-де-Рэ қамалына қатысты, бұл Парламенттің Букингемді импичментке ұшыратуына әкелді; бұл сәтсіз аяқталса да, ол 1628 жылы 23 тамызда қаза тапты. Ертесіне Рич Чарльзге Виндзор қамалының губернаторы лауазымына уәде берілгенін жазып хат жолдады. Бұл өтініш қабылданды, сондай-ақ Ландгард фортының губернаторы болып тағайындалды, және ол Чарльздың ең жақын кеңесшісі ретінде Букингемді алмастырған Генриетта Мариямен байланысынан пайда тапты. Келесі айларда ол Беркшир мен Миддлсекстің лорд-лейтенанті, Кембридж университетінің канцлері және көптеген басқа да лауазымдарға ие болды. Адмиралтействоның бірінші лорды болмаса да, 1630 жылдар оның сарайдағы мансабының шыңы болды; ол Жеке кеңесші ретінде шетелдік істер бойынша жиі кеңес алды, бірақ оның Испанияға қарсы саясаты Чарльз ұстанған саясаттан өзгеше болды. 1636 жылы ол Корольдік орындықтың күйеуі болып тағайындалды; бұл кезеңде бұл термин монархқа жақындықты білдірді, қызметтің өзі емес, ал кеңсе иегері Корольдік үйдің маңызды бөлігі болды.
Карьерасы; Үш патшалықтың соғыстары
Патша сарайымен тығыз байланысы мен ысырапшылдық пен жоғары талпынысқа ұмтылысына қарамастан, Лорд Конвей Рич пен оның бауыры Уорвикті "пуританның рухани және саяси басшылары" деп сипаттады. Бұл "Тұсқұлақтарды" және "пуритандықты" шатастырудың қауіптілігін көрсетеді, себебі бұл көбінесе моральдық емес, саяси көзқараспен байланысты болды. Азамат соғысы кезінде көпшілік Парламентті қолдағанмен, сэр Уильям Савил сияқтылар католицизмге де қарсы болды, бірақ жеке адалдығынан Роялист болды. Рич өзінің ықпалын "Құдайға адал" дін қызметкерлерін тағайындау үшін пайдаланды, Лаудиандыққа және "Папизмге" қарсы тұрып, Генриетта Мариямен араздық тудырды, ол өзінің терең діншілігімен белгілі католик болды. Сонымен қатар, ол пуритан қозғалысының екі маңызды мақсатын қолдады: біріншісі – Карлдың протестант немересі Карл I Людовик, Палатинат сайлаушысының, оның Палатинаттағы мұралық жерлеріне қайта оралуы. Екіншісі – сол кезде Испанияның үстемдігінде болған Батыс Индия және Солтүстік Америкада ағылшын иеліктерін құруға тырысқан отаршылдық қозғалысына қатысу. Рич Вирджиния мен Бермудадағы колонияларды қолдады және 1630-1642 жылдары Провиденс аралы компаниясының губернаторы болды. Компанияның отырыстарына қатысуы жиі болмаса да, ол оның қызметіне қаржы мен қолдау табуға көмектесті, соның ішінде испан сауда кемелеріне жасалған каперлік шабуылдарға дейін. Оның көптеген әріптестері 1641 жылы Парламент оппозициясының жетекшілері болды, олардың ішінде Джон Пим, Джон Хэмпден, Лорд Сей және Лорд Брук болды. Үш патшалық соғысы 1639 жылы шотландтық келісімшілерге қарсы екі Епископ соғысының біріншісімен басталды; Рич маңызды шайқассыз аяқталған, шатасқан науқанда Атты әскердің бас қолбасшысы болды. 1640 жылы екінші жеңіліске ұшыраған Чарльз қарашада Парламентті шақыруға мәжбүр болды, ол архиепископ Лауд пен Страффорд графына қарсы импичмент процесін бастады. Страффордтың ұзақ жылдар бойы қарсыласы болған Рич оған қарсы куәлік берді, бірақ 1641 жылдың мамырында оның өлім жазасына кесілген дауыс беруден бас тартты. Чарльз оны Солтүстік Англиядағы милиция қолбасшысы етіп тағайындаса да, Рич 1642 жылдың тамызында Бірінші ағылшын азамат соғысының басында Парламент жағына қосылды. Екі тараптың көптеген өкілдері қысқа, салыстырмалы түрде қанды қақтығысты күткен, бірақ 1642 жылдың қазан айында Эджхиллде болған қасапқа қатты таң қалды. 1643 жылдың басында Рич өзінің туысы және армия қолбасшысы Роберт Деверэ, 3-ші Эссекс графы Парламентті бейбітшілікке мәжбүрлеуге көндіруге тырысты; бұл сәтсіз аяқталған соң, ол Оксфордтағы роялисттерге ауысты. Ол қыркүйек айында Ньюбери шайқасында болды, бірақ Чарльз оған салқын қабақ танытты және қарашада Вестминстерге оралды, себебі ол Ирландиядағы роялисттердің католик конфедерациясымен келіскен "Тоқтатуға" қарсы болды. Ол Лордтар палатасындағы орнын қайта иеленді, ал оны мемлекетке опасыздық жасады деп айыптауға тырысқан кезде Парламенттегі "Бейбітшілік" фракциясының басшысы Дензил Холлс бұғаттады. Рич Англия шіркеуінің реформасын келісу үшін шотланд өкілдерімен құрылған Вестминстер Ассамблеясына тағайындалған он лордтың бірі болды. 1646 жылдың маусымында Чарльз бас тартқан кезде оның қарсыластары Парламентте үстемдік еткен Холлс бастаған орталықшылдар мен Жаңа үлгідегі армиядағы радикалдар, олардың төбесінде Оливер Кромвель тұрды, арасында бөлінді. 1647 жылдың соңында король мен Парламент арасындағы келіссөздер күйрегеннен кейін шотландтар, ағылшын орталықшылдары мен роялисттер Чарльзды таққа қайтару үшін одақ құрды. 1648 жылдың сәуір айында Екінші ағылшын азамат соғысы басталды. 4 шілдеде Парламентке Чарльзбен келіссөздерді қайта бастауды талап ететін петиция ұсынылды, сол күні Рич пен Джордж Вильерс, 2-ші Букингем герцогы Лондонды басып алу үшін 400 атты әскерді жинады. Бұл міндетке жеткіліксіз болды және роялисттер Суррей арқылы кері шегінді, Сэр Майкл Ливзи оларды Сурбитоннан тыс жерде ұстап алып, шашыратып жіберді. Рич пен 200 адам 9 шілдеде жексенбі күні Сент-Неотске полковник Джон Далбиермен бірге жетті, ол 1627 жылы Сент-Мартин-де-Рэ экспедициясында онымен бірге қызмет еткен тәжірибелі неміс жалдамалы әскері болды. Келесі күні полковник Адриан Скроп басқаратын Жаңа үлгінің жасағы оларға шабуыл жасады; Далбиер қаза табады, Бэкингем Францияға қашып кетті, ал Рич Виндзор замкісіне тұтқынға алынды. Соғыс 1649 жылдың 30 қаңтарында Карл I-нің өлім жазасын орындаумен аяқталды. 27 ақпанда Рич сотқа бару үшін Лондонға жеткізілді; көптеген адамдар оны 1643 жылы жазалау керек болды деп ойлады және оның бауыры Уорвиктің өтініштеріне қарамастан, ол 9 наурызда Лорд Капелл мен Гамильтон герцогымен бірге өлім жазасын алды. Өліміне аз уақыт қалғанда Рич өзі Парламентке әрқашан адал болғанын айтқан мәлімдеме жасады, бұл "екі рет олардан бас тартқан адам үшін таңғажайып талап". Алайда, оның "ешқашан мойындаған қағидаларымды өзгертпегенімді" және Чарльзды өлім жазасына кесуге жауапты адамдардан гөрі тұрақты болғанын айтуы Парламенттің орталықшыл өкілдерінің көпшілігімен бөлісілді.