Кіріспе

Неміс-ағылшын армия офицері және адмирал (1619–1682) Рейн князі Руперт, Камберленд герцогы, (17 желтоқсан 1619 (е.с.) [27 желтоқсан 1619 (ж.с.)] – 29 қараша 1682 (е.с.) [9 желтоқсан 1682 (ж.с.)]) – ағылшын-неміс армия офицері, адмирал, ғалым және колониялық губернатор. Ол алғаш рет Англия азамат соғысы кезінде роялист атты әскерінің командирі ретінде көзге түсті. Руперт – Германияның Пфальц әулетінің Фредерик V және Англия мен Шотландия королі Яков VI мен I-нің үлкен қызы Елизаветаның үшінші ұлы. Руперттің мансабы алуан түрлі болды. Ол бала кезінде голланд әскерлерімен бірге Сегіз жылдық соғыс кезінде Габсбургтар Испаниясына қарсы (1568–1648), ал Отыз жылдық соғыс кезінде Германиядағы Киелі Рим императорына қарсы (1618–1648) шайқасты. 23 жасында ол Англия азамат соғысы кезінде роялист атты әскерінің командирі болып тағайындалды, соғыстың архетипі "Кавалер" атанды және ақырында аға роялист генералы болды. Бристольдің құлауынан кейін ол бас берді және Англиядан қуылды. Ол Испанияға қарсы Франция королі Людовик XIV-нің қызметінде, содан кейін Кариб теңізінде роялист капері ретінде қызмет етті. Реставрациядан кейін Руперт Англияға оралып, Екінші ағылшын-голландия соғысы мен Үшінші ағылшын-голландия соғысы кезінде ағылшын теңіз күштерінің аға командирі болды және Гудзон шығанағы компаниясының бірінші губернаторы атанды. Ол 1682 жылы 62 жасында Англияда қайтыс болды. Руперт – жылдам ойлайтын және белсенді атты әскер генералы болған деп есептеледі, бірақ азамат соғысы кезінде өзінің әріптестерімен қарым-қатынаста жастық шалақылығымен әлсіреген. Реставрация кезінде Руперт Парламентке қарсы күресті Жерорта теңізі мен Кариб теңізі арқылы теңіз жолымен жалғастырды, қиындықтарға қарамастан табандылық танытты. Корольдік теңіз күштерінің басшысы ретінде ол өзінің соңғы жылдары үлкен жетілуге жетті және Корольдік теңіз күштерінің доктринасы мен дамуына маңызды және ұзақ мерзімді үлес қосты. Колониялық губернатор ретінде Руперт қазіргі Канаданың саяси географиясын қалыптастырды: Руперт жері оның құрметіне аталды және ол Гудзон шығанағы компаниясын құрушылардың бірі болды. Руперттің алуан түрлі ғылыми және әкімшілік қызығушылықтары, сонымен қатар көркемдік дағдылары оны Реставрация дәуіріндегі Англияның ең ерекше тұлғаларының біріне айналдырды.

Ата-анасы мен ата-бабасы

Руперттің әкесі Фредерик V Пфальцтық, Виттельсбах әулетінің Пфальц-Зиммерн тармағынан шыққан. Фридрих Палатин курфюрсті ретінде Киелі Рим империясының ең маңызды князьдерінің бірі болды. Ол сонымен қатар Протестанттық Одақтың басшысы болды, ол неміс протестант мемлекеттерінің коалициясы еді. Пфальц бай мемлекет болғандықтан, Фридрих зор құлшылықта өмір сүрді. Фредериктің анасы, Нассау графының қызы Луиза Юлиана, Ұнсызда Вильгельмнің қызы және Голландия мен басқа провинциялардың штатгальдерлері ретінде Голландия Республикасын басқарған Оранж князі Мористің жартылай қарындасы болды. Руперттің анасы Шотландия королі Джеймс VI және Англия королі I Джеймстің қызы Елизавета Стюарт болды. Осылайша Руперт Англия мен Шотландия королі I Карлдың сіңілі баласы және Англия мен Шотландия королі II Карлдың бірінші туысы болды, ол оған Камберленд герцогы және Холдернесс графы титулдарын берді. Оның әпкесі, курфюрст София Ұлыбритания королі I Георгтің анасы болды. Руперт Германия королі Руперттің құрметіне аталды, ол танымал Виттельсбах әулетінен шыққан атасы еді.

Жас кезі және жер аударылуы

Руперт 1619 жылы Богемияның Прага қаласында дүниеге келді және Лузатия княздігі оны ханзада деп жариялады. Оның әкесі Богемияның басым көпшілігі протестант болған аймақтарының сайлау арқылы патшасы болды. Бұл, 1526 жылдан бері Богемияны билеген Католик Габсбург әулеті тарапынан бүлік актісі ретінде қарастырылып, Отыз жылдық соғыстың бастауы болды. Фредерик Протестант Одағынан қолдау алмады және 1620 жылы Ақ Тау шайқасында император Фердинанд II-ге жеңіліп қалды. Осыдан кейін Руперттің ата-анасы еңбек еткендері үшін "Қысқы патша және патшайым" деп қысым көрді. Руперт, Фердинандтың Прагаға шабуыл жасауынан қашуға асыққан сарайдың қаусағында қалып қоймалды, бірақ сарайдағы кеңесші Кристоф з Донина (Кристофер Дхона) соңғы сәтте ханзаданы атқа лақтырып жіберді. Руперт ата-анасымен Гаагаға келді, онда ол балалық шағының алғашқы жылдарын Хоф те Вассенаерде (Вассенаер сарайы) өткізді. Руперттің анасы, тіпті сол заманғы стандарттар бойынша, балаларына аз көңіл бөлді, көбінесе үй жануарлары – маймылдар мен иттілерге көбірек қызығушылық танытты. Оның орнына Фридрих француз жұбайларын, месье және мадам де Плессенді балаларына тәрбиеші ретінде тағайындады. Олар богемиялықтар мен ағылшындарға жағымды көзқараспен, қатаң кальвинистер ретінде тәрбиеленді. Осының нәтижесінде, оқу бағдарламасына логика, математика, жазу, сурет салу, ән салу және музыкалық аспаптарда ойнау кірді. Дегенмен, Руперт қабілетті оқушы екенін көрсетті. Үш жасқа келгенде ол ағылшын, чех және француз тілдерінде сөйлей алды, жас кезінде неміс тілін меңгерді, бірақ латын және грек тілдеріне қызығушылық танытпады. Руперттің отбасы Гаагада болған кезде Пфальцты қайтаруға тырысып бақты. Ақша жетіспеді, отбасы Гаагадан алатын шағын зейнетақыға, голландтардың испандық кемелерге жасаған шабуылдарынан түскен табысқа және кепілге қойылған отбасылық зергерлік бұйымдардан түскен кіріске сүйенді. Фридрих Англия, Франция және Швеция сияқты елдердің одағын Пфальц пен Богемияны қайтаруға қолдау көрсетуге көндіруге тырысты. Руперт 13 жасында әкесінен айырылды, ал сол айда Лютцен шайқасында Густавтың қазасы отбасын маңызды протестант одақтасынан айырды. Фридриктің қайтысынан кейін Карл патша отбасының Англияға көшіп кетуін ұсынды; Руперттің анасы бас тартты, бірақ Карлдан қалған балаларына қорғаныш беруін өтінді.

Жасөспірімдік жылдары

Руперт жасөспірім шағының басында Гаага сотында және оның еңшесі, король Карл I сотында болды. Кейін ол отыз жылдық соғыстың орта кезеңінде Линц қаласында тұтқындалып, түрмеге қамалды. Руперт ерте жасында әскери жолға түсті; 14 жасында ол протестант Фредерик Генрихпен бірге голландтық pas d'armes-ке қатысты. Сол жылы ол оның және Брансвик герцогының қасында Рейнбергтің ағылшын-неміс қоршауында шайқасты, ал 1635 жылы принц Фредериктің жеке күзетішсі болды. Руперт 1637 жылы Голландиядағы Сегіз жылдық соғыс кезінде Бреда маңындағы сәтті науқанда императорлық Испанияға қарсы күресті. Осы кезеңнің соңында Руперт шайқаста батылдығымен, көтеріңкі рухымен және еңбекқорлығымен танылды. Руперттің анасына құрмет көрсеткен Лорд Крейвен қаржы жинауға көмектесіп, әскерді науқанға шығарып салды. Науқан Вестфалияға жасалған шабуыл кезінде Влото шайқасында (17 қазан 1638 ж.) аяқталды. Руперт өлімнен құтылды, бірақ шайқастың соңында императорлық генерал Мелхиор фон Хатцфельдт әскерімен тұтқындалды. Руперт күзетшілерін сатып алуға тырысқан әрекеті сәтсіз аяқталып, Линц қаласында түрмеге қамалды. Лорд Крейвен де шайқаста тұтқынға алынып, өзінің тұтқындаушыларын Рупертпен бірге қалуға көндіруге тырысты, бірақ олар бас тартты. Оның тұтқындаушылары император Фердинанд III-тің ықпалымен иезуит дін қызметкерлерін жұмылдырып, оны өз дініне қайтаруға тырысты. Руперт бұдан бас тартты. Руперттің түрмедегі жағдайы Фердинандтың інісі, эрцгерцог Леопольдтың кеңесімен жеңілдеді. Руперт гравировкамен айналысты, теннис ойнады, оқ жаттығуларын жасады, әскери оқулықтар оқыды және аң аулауға шықты. Ол Руперт "Бой" деп атаған сирек кездесетін ақ пудельді сыйлық ретінде алды, ол ағылшын азаматтық соғысына дейін оның жанында болды. Франко-швед әскерінің Линцті басып алып, Рупертті босатуға тырысқанына қарамастан, оның босатылуы Леопольд пен императрица Мария Анна арқылы келісілді; императорға қарсы ешқашан қару көтермеу шартымен Руперт босатылатын болды. Руперт 1641 жылдың соңында императордың қолына сәлем берді, императорлық қолбасшылықтың соңғы ұсынысын қабылдамады және Германиядан Англияға кетті.

Бірінші ағылшын азаматтық соғысы кезіндегі мансап

Руперт бүгінде ағылшын азаматтық соғысындағы роялист командирі ретіндегі рөлімен ең жақсы есте сақталады. Ол соғыстың алғашқы жылдарында үлкен табысқа жетті, оның жігері, нық қадамдылығы және еуропалық тактикадағы тәжірибесі оған ерте жеңістер сыйлады. Соғыс барысында Руперттің жастығы мен басқа роялист қолбасшыларымен қарым-қатынасты басқарудағы жетілмегендігі оның лауазымынан алынуына және соғыстан зейнетке шығуына себеп болды. Дегенмен, Руперт соғыс бойында күшті символдық мәртебеге ие болды: ол роялист кавалериясының белгілі бір символы болды және осылайша парламентшілдер мен роялисттердің үгіт-насихатының нысаны болды, бұл бейне жылдар бойы сақталды.

Алғашқы кезеңдер, 16421643

Руперт Германияда тұтқындалғаннан кейін және соңғы босатылғаннан кейін Англияға келді. 1642 жылдың тамызында Руперт ағасы Морис және бірнеше кәсіби әскерлермен бірге Біріккен провинциялардан теңіз арқылы өтіп, бастапқыда сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, парламенттік флоттан жалтап, Ньюкаслға қонды. Елді шарлап, Лестер аббаттығында патшаны аз ғана әскерімен кездестірді және дереу атқыштар генералдары болып тағайындалды, ол кездегі Еуропа соғысындағы аса құнды лауазым. Руперттің беделі артып, кенеттен батыл шабуыл жасап, соғыстың алғашқы әскери қақтығысы – Повик көпірінде парламенттік күштерді жеңді. Бұл шайқас шағын болғанымен, оның үгіт-насихаттық құндылығы өте зор болды, соның нәтижесінде Руперт роялисттер лагеріндегі көптеген жас жігіттер үшін батыр тұлғаға айналды. Руперт патшамен бірге Лондонға шабуылға қатысып, қазан айындағы Эджхилл шайқасында маңызды рөл атқарды. Руперт қайтадан шайқас алаңындағы жылдам қимылдарымен көзге түсті; ол бұрынғы түнде қарбаласпен Эджхилл төбесін басып алып, роялисттерге басымдық берді. Алайда, ол жаяу әскер командирі Роберт Бертимен дауласқанда, Руперттің кейбір мінездік әлсіздіктері көріне бастады. Руперт ынтамен – мүмкін дұрыс, бірақ әрине дипломатиялық емес – Линдсидің әскерін Еуропадағы Руперттің үйренген қазіргі шведтік тәсілмен орналастыруын талап етті, бұл олардың атыс күшін барынша арттырар еді. Соның салдарынан әскерлердің алдында жанжал туды, Линдси отставкаға кетіп, оның орнына сэр Джейкоб Астли тағайындалды. Келесі шайқаста Руперттің әскері әсерлі кавалерия шабуылын жасады, бірақ оның бар күшін салғанына қарамастан, кейіннен шашырап кету мен тәртіпсіздікке ұшырауынан әлеуетті жеңіс теңдікке ұласты. Эджхиллден кейін Руперт Карлдан Эссекс графының әскері қайтып келгенге дейін Лондонға жылдам кавалерия шабуылын ұйымдастыруды сұрады. Алайда, патшаның аға кеңесшілері оны бүкіл әскерімен бірге астанаға ақырындап жылжуға көндірді. Олар келген кезде қала оларға қарсы қорғаныс жүйесін құрған еді. Содан кейін Бристольдің маңызды портына қарсы шабуылға көшті. Руперт шілде айында ағасы Морис пен Корнуолл әскерлерінің көмегімен Бристольді басып алды және қаланың губернаторы болып тағайындалды. 1643 жылдың ортасына қарай Руперт соншалықты танымал болды, ол кез келген бейбіт келісімге қатысты мәселеге айналды. Парламент оны кез келген келіссөздер нәтижесінде жазалауды талап етті, ал Руперттің патшамен келіссөздер кезіндегі сарайда болуы белсенділік белгісі ретінде қарастырылды.

Кейінгі кезеңдер, 16441646

Соғыстың екінші жартысында принц Рупертке қарсы роялисттік жоғары басшылықтағы саяси оппозиция күшейді. Соғыс кезіндегі мінезі оған достар мен жаулар әкелді. Ол "шынайы және жомарт мінезді" болған, "ой-қиялы жылдам" болған, қауіп-қатерге төзуге дайын және қажет болғанда мұқият әрі шыдамды болған. Дегенмен, принц Рупертке сарай адамына тән әлеуметтік шеберлік жетіспеді, ал оның юморі "сарказм мен үстемдікке" айналуы мүмкін: асығыс мінезімен ол кімді құрметтейтінін және кімді ұнатпайтынын жасыра алмады. Нәтижесінде, ол кейбір адамдарға, әсіресе өзінің адал серіктеріне зор сенім сыйласа да, патша сарайында көптеген жаулар тапты. Принц Руперт Бристольді алғанда, оңтүстік-батыстың әлсіз, бірақ саяси маңызды роялисттік көшбасшысы Гертфорд маркизін де назарсыз қалдырды. Ең бастысы, ол патша мен патшайымның сүйіктісі Джордж Дигбимен келіспеді. Дигби – классикалық сарай адамы еді, ал Руперт онымен жиын кезінде қайта-қайта дауласып отырды. Соғыстың соңына қарай принц Руперттің беделі жаулары тарапынан күрт төмендетілді. Руперт әскери жағынан өте тиімді болды. 1644 жылға қарай, енді Камберленд герцогы және Холдернесс графы болған ол Ньюарк пен Йорк және оның қамалын құтқаруға жетекшілік етті. Солтүстікке қарай жорық жасап, Болтон мен Ливерпульді екі қанды шабуылда басып алғаннан кейін, Руперт Йоркширде екі тиімді маневр жасады: біріншісінде Ньюарктағы жау әскерін жылдамдығымен жеңді, екіншісінде Йоркке солтүстіктен шабуыл жасады. Руперт Марстон-Мур шайқасындағы роялисттік армияның көп бөлігіне басшылық етті, ал кінәның көп бөлігі Руперт пен Ньюкасл маркизі арасындағы дұрыс емес қарым-қатынасқа және корольдің солтүстікте жедел табысқа жету қажеттілігін дұрыс жеткізбеген бұйрықтарына таңылды. 1644 жылдың қарашасында Руперт бүкіл роялисттік армияның бас қолбасшысы болып тағайындалды, бұл оның және корольдің кеңесшілері арасындағы шиеленісті күшейтті. 1645 жылдың мамырында, енді жабдықтау тапшылығына тап болған Руперт Лестерді басып алды, бірақ бір айдан кейін Насеби шайқасында ауыр жеңіліске ұшырады. Руперт корольге Насебиде шайқасуға қарсы кеңес бергенімен, Дигбидің пікірі кеңесте басымдық алды: дегенмен, Руперттің жеңілісі Дигбиге емес, оған саяси зиян келтірді. Насебиден кейін Руперт роялисттік істің жоғалғанына сенді және Карлға парламентпен бейбіт келісімге келуге шақырды. Карл, әлі де оптимистік Дигбидің қолдауымен, соғысты жеңе алатынына сенді. Жаздың соңында принц Руперт парламенттік күштермен Бристольде қоршауға түсті. Қиын әскери жағдайға тап болған Руперт 1645 жылдың қыркүйегінде Бристольді тапсырды, ал Карл оны қызметінен және басшылығынан босатып жіберді. Руперт принц Морис және жүзге жуық адаммен бірге парламент бақылауындағы аумақтар арқылы корольге, Ньюаркқа жол тартты, кіші жау бөлімшелерімен шайқасып, үлкендерінен қашып өтті. Король Карл қарулы төңкеріс жасалатынынан қорқып, Рупертке бас тартуға бұйрық бермек болды, бірақ Руперт патша сарайына келді. Неварк губернаторы Ричард Уиллис туралы соңғы даудан кейін, ол Рупертті патша сарайына кіргізген еді, Руперт король Карлдың қызметінен кетіп, оның ең жақсы кавалерия офицерлерімен бірге кетті. Бұл оқиғаның бұрынғы түсіндірмелері Руперттің корольдің алғашқы жұмыстан босатуына байланысты өзінің абыройына деген алаңдаушылығына назар аударды. Руперт пен Морис 1645 жылдың қысын Вудстокта өткізді, 1646 жылы Оксфордқа және корольге қайтып оралғанға дейін Венеция Республикасының қызметінде жұмыс істеу мүмкіндіктерін қарастырды. Руперт пен король татуласты, принц король солтүстікке кеткенде Оксфордты қорғауға қалды. Оксфордты қоршаудан және 1646 жылы капитуляциядан кейін парламент Руперт пен оның бауырын Англиядан қуды.

Беделі

Руперттің замандастары оны соғыстың кейбір қанды оқиғаларына қатысқан деп санайтын, бірақ кейінгі тарихтар оны көбінесе ақтаған. Руперт Еуропадағы Отыз жылдық соғыстың салыстырмалы түрде қатыгез әдет-ғұрыптарымен өскен. Англияға келгеннен кейін көп ұзамай ол осыған ұқсас тәжірибелерді қолданып, алаңдаушылық тудырды; оның алғашқы әрекеттерінің бірі Лестер халқынан патша үшін Лестерді тонаудың орнына екі мың фунт талап ету болды. Еуропалық тәжірибеге сай болғанымен, мұндай әрекет Англияда орынды деп есептелмеді және Руперт патша тарапынан сөгіс алды. Сондай-ақ Руперт қаланы қасақана өртеп жіберді деген – ықтимал емес – айыптамаларға да тап болды (Кэмп-Хилл шайқасына қараңыз). Одан кейін Руперт Роялистердің тұтқындарын өлімге кескен Личфилд қаласын басып алуға тырысты, оған ашуланып, ішіндегі барлық сарбаздарды өлтіруге уәде берді. Соғыстың соңына қарай барлық тараптардағы тәртіп нашарлай бастады; 1645 жылдың мамыр айында көтерілісші Лестер принц тарапынан қайта басып алынды және одан кейінгі өлтіру мен тонауға тыйым салынбады. Осы себепті Руперт Парламенттік үгіт-насихаттың көрнекті тұлғасына айналды. Ол көптеген айыптауларға тап болды, тікелей немесе оның үй жануары – Бой есімді, кейде Пудель деп атайтын, үлкен ақ аң аулау пуделі арқылы. Бұл пудель 1642 жылдан бастап Марстон-Мур шайқасында өліміне дейін Рупертке барлық жерде серік болды және ол колдовниктің жақын серігі деп күдіктелді. Бойдың қабілеттері туралы көптеген әңгімелер болды; кейбіреулер оның Рупертке көмектесу үшін келген шайтан екенін айтты. Роялистік басылымдар ақырында осы әңгімелердің пародийларын жасады, олардың бірінде Руперттің иті ақ түсті итке айналған «Лапландия ханымы» деп сипатталды; Бой көмілген қазынаны таба алды, шабуылдан зардап шекпеді, Рупертке атылған оқтарды аузымен ұстай алды және 16 ғасырдың болжаушысы, Шиптон ана сияқты болашақты болжады. Осыған ұқсас оқиғалар Руперттің үй жануары – маймыл туралы да айтылды. Иті сияқты, маймыл да сол кездегі газеттерде жарияланды және оның да формасын өзгерте алатын қабілеті бар екендігі айтылды, ол жаудың қатарында жасырына алатындығы туралы әңгімелер тарады.

Екінші Англиялық Азамат соғысы және патшалық аралық

Бірінші ағылшын азаматтық соғысы аяқталғаннан кейін Руперт Францияның жас королі Людовик XIV-ге отыз жылдық соғыстың соңғы жылдарында испандарға қарсы күресу үшін жұмысқа алынды. Руперттің әскери қызметі 1642 жылы тұтқындалуынан босатылуына себеп болған Киелі Рим императорына берген уәделерімен және эмиграциядағы ағылшын роялистеріне деген адалдығымен қиындыққа толы болды. Ол 1642 жылы "Жартер" орденінің рыцарі атанды. Бұл кезеңде Руперттің тұрақты табысының болмауы және роялистер тобының басқа да жетекші тұлғаларымен туындаған жанжалдары мазалады.

Француз армиясындағы қызмет

Руперт алғаш рет Сен-Жермендегі корольдік сарайына келді, бірақ ол әлі де королева мен оның сүйіктісі, Руперттің жауы Дигбидің ықпалында болды. Оның орнына Руперт басқа жаққа кетіп, Анна Австриядан жақсы төленетін тапсырыс алды. Ол Людовик XIV-ке маршал де лагерь ретінде қызмет етті, бірақ егер король Карл үшін соғысу қажет болса, француз қызметін еркін тастау мүмкіндігіне ие болды. Одан кейін Гассион мен Руперт испандықтардың тобынан шабуылға ұшырады; туған шайқаста Руперт басына оқ тиіп, ауыр жарақат алды. Кейін Гассион: «Мырза, сіздің жарақаттанғаныңызға өте ренжідім». «Мен де», - деді Руперт. Бірақ Гассион да көп ұзамай қаза тапты, ал Руперт сауығу үшін Сен-Жерменге оралды. Парламенттік флот корольдің пайдасына көтеріліс жасап, Голландияға бет алды, соның арқасында роялистер азамат соғысының басынан бері алғаш рет үлкен флотқа ие болды; Руперт Йорк герцогының басқаруымен, Лорд-Адмирал шеніне ие болған флотқа қосылды. Руперт флотты корольді құтқару үшін пайдалану керек деді, ол Уайт аралында тұтқынға алынған еді, ал басқалары солтүстіктегі шайқастарды қолдауға жүзуді ұсынды. Флоттың өзі тез тәртіпсіздікке ұшырады, көптеген кемелердің экипаждары жергілікті кемелерді және жүктерді басып алуға тырысты. Кейін Карлмен келісімге келген соң, Руперт роялистер флотының басқаруын өзіне алды. Мақсат – флоттың қалған кемелерін пайдаланып, аймақтағы ағылшын кемелеріне қарсы ұйымдасқан қақпалық науқан жүргізу арқылы корольдік қаржыны қалпына келтіру болды. Бұл жоспарға кедергі келтірген факторлардың бірі – Парламенттік флоттың күшейіп келе жатқан күші және Роберт Блейктің, сол кезеңнің ең көрнекті адмиралдарының бірінің, Руперттің қарсыласы болуы еді. Руперттің теңіз науқаны екі кезеңнен тұрды. Бірінші кезеңде роялистер флоты Ирландиядағы Кинсейлден Португалиядағы Лиссабонға жүзіп келді. Ол үш үлкен кемені – «Конвертин» және «Лақ» кемелерін, сондай-ақ төрт кішкентай кемені алып келді. Руперт бірнеше жүлделерді алып, Лиссабонға келді, онда Карл II-нің жақтасы болған, жақында ғана тәуелсіздік алған Португалияның королі Иоанн IV оны жылы қарсы алды. Блейк парламенттік флотпен бірге көп ұзамай келді, содан кейін қарулы тұрқықтасу орын алды. Жағдай шиеленісіп, ұсақ шайқастар басталды, ал король Иоанн өзінің роялистік қонақтарының кетуін қалады. 1650 жылдың қазан айында Руперттің алты кемеден тұратын флоты Жерорта теңізіне шықты. Блейк әлі де қуғандықтан, роялистер флоты Испания жағалауында маневр жасады, олардың қуушыларына кемелерін үнемі жоғалтып жатты. Содан кейін науқанның екінші кезеңі басталды. Руперт Атлантикаға қайта оралды және 1651 жылы батысқа қарай Азор аралдарына бет алды, кемелерді басып алды. Ол Батыс Үндістанға сапар шегуді жоспарлады, онда көптеген бай нысандар бар еді. Бірақ ол жаздың соңында дауылға тап болды, нәтижесінде «Тұрақты реформа» кемесі батып, 333 адамның өмірін жоғалтты – олардың ішінде Руперттің інісі, Морис ханзада, тек қана қашып құтылды – және көптеген басып алынған азық-түліктер жоғалды. 1652 жылдың басында қайта топтасып, жөндеу және қайта жабдықтау үшін Руперттің азайтылған күші қазіргі Мавританияға жақын аралдағы Бланк мүйісіне тоқтады. Руперт барлауға мүмкіндік алып, көп жылдар бойы оның қызметінде болған мавр қызметшісін сатып алды. Руперт Гамбия өзенінің 150 миль бойына барлап, екі испан кемесін жүлде ретінде алып, осы процесте безгекпен ауырады. Руперт содан кейін Кариб теңізіне сәтті өтті, алдымен Сент-Люсияға келіп, Антиль аралдарынан Виргин аралдарына дейін жалғасты. Сол жерде флотты дауыл соқты, ол кемелерді шашыратып, «Дефайанс» кемесін батты, бұл жолы оның бортында Морис ханзада болды. Морис ханзаданың өліміне күмән болмады, бірақ бұл Рупертке ауыр соққы болды. Ол Еуропаға қайтуға мәжбүр болып, бес кемеден тұратын флотымен 1653 жылдың наурыз айында Францияға келді. Пираттық науқанның пайдасы мен шығындары есептелгенде, бұл кәсіпорынның күткендей табысты болмайтыны анық болды. Бұл корольдік сарайдағы шиеленісті күшейтті, ал Карл II мен Руперт ақырында олжаны бөлісті, содан кейін Руперт шаршап, аздап ашуланып, ұзақ науқаннан қалпына келу үшін Францияға оралды. 1654 жылы Руперт Оливер Кромвельді өлтіру жоспарына қатысқан болуы мүмкін, бұл оқиға төңкеріспен, Сассекстің жағалауына шағын әскердің қонуымен және Карл II-нің таққа қайта отыруымен жалғасуы керек еді. Чарльз өзі өлтіру ұсынысын қабылдамады, бірақ Рупертті жоспарға қатыстырған үш заговоршы Лондонда тұтқындалып, мойындады. Руперттің корольдік сарайда болуы мәселелі болып қала берді; 1643 жылғыдай, ол Эдвард Хайд (кейіннен Кларендон графы) және басқалармен бейбіт келісімдерге кедергі келтіретін, қатыгез мінезді адам ретінде қарастырылды; 1655 жылы Руперт Германияға кетті.

Германиядағы қызмет

Роялистік соттан туған даудан кейін Руперт Гейдельбергке барып, ағасы Карл Луиге, енді ішінара Пфальц сайлаушысы ретінде қайта орналасқан, кірді, онда екеуі күмәнді кездесу өткізді. Карл Луис пен Руперт бала кезінде дос болмаған, тіпті Азамат соғысы кезінде қарама-қарсы тараптарда болуға жақын болған. Жағдайды одан да нашар қылып, Карл Луис Вестфалия бейбіт шарты бойынша Пфальцтың жартысынан айырылды, оның қалтасы бос қалды, бірақ ол императорлық заңдарға сәйкес кіші інісін асырауға міндетті болды және Руперт қабылдаған жылына 375 фунт стерлинг сомасын ұсынды. Руперт Венаға жол тартты, онда Вестфалия бейбіт шарты бойынша императордан өзіне бөлінген 15 000 фунт стерлинг өтемақыны алуға тырысты. Фердинанд III оны жылы күтіп алды, бірақ осындай соманы бірден төлей алмады – керісінше, ол Рупертке зиян келтіретін бөліп төлеуге мәжбүр болды. Келесі он екі айда Рупертке Солтүстік Италиядағы Модена герцогы Папа мемлекетіне қарсы әскер жинауды сұрады. Ол соны істеді, әскер Пфальцта орналасқаннан кейін, жоба сәтсіз аяқталды, герцог Руперттен испандықтар басып алған Миланды шабуылдауын өтінді. Руперт жолға шықты, Карл Луи ағасын Испаниямен дипломатиялық қиындыққа түсірді. 1656 жылы Руперт пен Карл Луи арасындағы қарым-қатынас нашарлады. Руперт әйелінің күйеу баласының қызметкері Луиза фон Дегенфельдке ғашық болды. Руперттің махаббатын білдіретін хаты Карл Луидің әйелі Шарлоттаның қолына тиіп, ол оны өзіне жазылған деп ойлады. Шарлотта Рупертпен романға баруға құштар болды және ол бас тартқанда және қателік түсіндірілгенде ренжіді. Дегенфельд Рупертке қызығушылық танытпады, бірақ Карл Луиспен романда болды; бұл уақытында анықталды, нәтижесінде неке бұзылды. Руперт, өз тарапынан, Карл Луидің өзіне лайықты мүлік бере алмағанына наразы болды, және екеуі 1657 жылы жаман жағдайда ажырасты, Руперт ешқашан Пфальцқа қайта оралмауға және Фердинанд III-нің Венгрия Корольдігінде қызметке тұруға уәде берді.

Өнерге қызығушылық

Осы кезеңде Руперт мезотинтті, яғни «теріс» немесе интальолық баспа өнерінің дамуына тікелей қатысты, бұл әдіс ақырында ағаштан кесудің ескі тәсілін ығыстырды. Руперт өзінің көптеген әріптестеріне мезотинт әдісін әскери жорық кезінде бір сарбаздың мылтығының ұңғысын тазалап, тотты кетіргенін көргеннен кейін ойлап тапқанын айтқан. Джон Эвелин 1662 жылы осы техниканы ойлап тапқан – Руперт деп мәлімдеді, ал Руперттің осы әңгімесін 18 ғасырда Хорас Уолпол кеңінен таратты. Бұл мәселе бойынша көптеген ғылыми пікірталастар болды, бірақ қазіргі айналымдағы консенсус бойынша мезотинтті 1642 жылы неміс подполковнигі және әуесқой суретші Людвиг фон Зиген ойлап тапқан. Зиген Рупертпен кездескен болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін: Зиген Руперттің жас туысы, Гессен-Кассель ландгравы Вильгельм VI-ның камерагері және, мүмкін, жеке ұстазы болып жұмыс істеген, онымен Руперт 1654 жылдан бастап хаттар арқылы осы техниканы талқылаған. Алайда, Руперт өзінің жеке басында мезотинтте танымал суретші атанды. Ол осы әдіспен бірнеше әсем баспаларды жасады, көбінесе бұрыннан бар суреттердің интерпретацияларын, және Реставрациядан кейін Англияға осы өнер түрін енгізді. Бірақ осы процесті алғаш танымал етіп, коммерциялық тұрғыдан пайдаланған – Руперттің көркемдік көмекшісі немесе ұстазы Уоллерант Вайлянт болды. Руперттің ең танымал және ірі туындысы – 1658 жылы жарық көрген «Ұлы жазалаушы» әлі де Артур Хинд және Антони Гриффитс сияқты сыншылар тарапынан «шабыт пен күш-қуатқа», «тамаша» және «ең ұлы мезотинттердің бірі» деп бағаланады. Руперттің басқа да маңызды туындылары – Тицианның портреті және Тудың алып жүрушісі.

Қайта қалпына келтіруден кейінгі мансап

1660 жылы Карл II-нің монархияны қайта орнатуынан кейін Руперт Англияға оралды, онда Карл елдегі түрлі топтардың тепе-теңдігін жаңа әкімшілікте іріктеп аяқтаған еді. Көптеген маңызды лауазымдар толып тұрғандықтан, Руперттің қызметі шектеулі болды, бірақ Карл оған берген ең жоғары екінші зейнетақыны – жылына 4000 фунт стерлингті сыйлады. Руперттің король Чарльзбенғы жақын туыстық байланысы оның жылы қабылдануына себеп болды; Глостер герцогы мен ханшайым Мэри қайтыс болғаннан кейін, Руперт корольдің ағасы Йорк герцогынан кейін Англиядағы ең жақын ересек туысы болды және жаңа үкіметтің маңызды мүшесіне айналды. Руперт Камберленд герцогы ретінде Лордтар палатасындағы орнын қайта иеленді. Руперт осы кезеңде Корольдік теңіз күштерінде адмирал болып қызметін жалғастырды және ақырында "Теңізде және құрлықтағы генерал" шеніне жетті.

Қайта қалпына келтіру мемлекет қайраткері

Руперт 1662 жылы Корольдің құпия кеңесінің мүшесі болып тағайындалды, Сыртқы істер комитетінде, Әскери-теңіз комитетінде және Танжер комитетінде жұмыс істеді. Руперттің осы үкіметтік комитеттердегі рөлі туралы әртүрлі пікірлер бар. Руперттің досы емес Сэмюэл Пеппс, Танжер комитетінде оның құрамында отырды және кейіннен Руперт көңіл көтеріп, кейде ант ететінін айтты. Басқа да мәліметтер, мысалы Сыртқы істер комитетінің есебінде, ол өте белсенді түрде қатысқанын көрсетеді. Руперт бұл кезде штаб-пәтері қалада орналасқан Гартер орденінің рыцарі болды және Корольдің жақын серігі еді, ол қалада лайықты той-думандарды қалаған. Руперт дереу қамалдың қорғанысын жаңартуға кірісті, гарнизонның тұрғын үйлерін реттеді, Ібіліс мұнарасын жөндеді, нағыз теннис кортын қайта салды және қамалдың аң аулау қорын жақсартты. Руперт қамал ішінде өзіне жеке пәтерлер алды, олар "ерекше" деп сипатталды, кейбіреулері "көптеген пика, мылтық, тапанша, патрондар, кобу, барабан, арқалық, кеуделік және бас киімдермен" безендірілген, ал ішкі бөлмелері "қызықты және нәзік суреттермен, гобелендермен безендірілген". Король Карл II және Руперт жылдар бойы Виндзорда бірге аң аулап, теннис ойнады, сондай-ақ Руперт Йорк герцогы Джеймстің де жақын досы болды. Руперт ағылшын саяхатшысы және Азамат соғысының қатысушысы Генри Бардтың қызы Фрэнсис Бардқа (1646–1708) ғашық болды. Фрэнсис 1664 жылы Рупертке құпия түрде үйленгенін мәлімдеді, бірақ ол оны жоққа шығарды және бұл мәлімдемені растайтын нақты дәлел жоқ. Руперт Фрэнсистен туған ұлын, Дадли Бардты (1666–86) мойындады, оны көбінесе "Дадли Руперт" деп атады және ол Итон колледжінде білім алды. 1673 жылы Карл Луи Рупертті үйіне қайтып, үйленуге және Пфальцты мұраға алу үшін ұрпақ өрбітуге шақырды, өйткені Карл Луидің ұлы балалық шағынан аман қалмайды деп күдіктелді. Руперт бас тартты және Англияда қалды.

Қайта қалпына келтіру флотындағы мансап

XVII ғасырдың көп бөлігінде Англия Англия-Голландия соғыстары арқылы сауда бәсекелесі Голландиямен қақтығысқа түсті. Руперт осы соғыстарға тығыз қатысты, король Карл II-нің аға адмиралы ретінде, мансабының соңына қарай Корольдік флотқа қолбасшылық етті. Сол кездегі бірнеше атақты адмиралдар бұрын әскер командирлері болғанмен, олардың ішінде Блейк пен Монк, олар салыстырмалы түрде шағын құрлық әскерлеріне басшылық еткен, ал Руперт сол кезең үшін үлкен құрлық әскерлеріне басшылық ету тәжірибесімен және 1650 жылдардағы науқандарынан алған теңіз тәжірибесімен ерекшеленді. Екінші ағылшын-голландия соғысының (1665–1667) басында Руперт ағылшын флотының үш эскадрилья командирінің бірі болып тағайындалды. Ақ эскадрильяның қолбасшысы ретінде Руперт 1665 жылы Лоустофт шайқасында жау қорғанысын шешуші сәтте бұзып өтті; шайқаста Руперттің аяғы жарақат алды, ол оған ұзаққа созылған ауырсынуды тудырды. Лондонды қамшылаған обадан кейін корольге еріп жүруге шақырылған Руперт флоттың голландтарды келіссөздерге мәжбүрлейтін теңіз шайқасына түсуін қолдауды жалғастырды. Келесі жылы Руперт Монкпен бірлесіп флотқа бірлескен қолбасшылық етті және осы жоспарды іске асыру мүмкіндігіне ие болды. 1666 жылдың маусым айында олар төрт күндік шайқаста голландтармен шайқасты, ол тарихтың ең ұзақ теңіз шайқастарының бірі болды. Бұл шайқаста Руперт пен Монктің жаңа агрессивті тактикасы қолданылды, нәтижесінде "желкенді кемелер соғысында бұрын-соңды болмаған көрініс – ағылшындар желге қарсы жүзіп, жаудың желісін қоршап алды". Алайда төрт күндік шайқас голландтардың жеңісі деп есептелді, бірақ келесі айдағы Сент-Джеймс шайқасы Руперт пен Монкқа сол тактиканы пайдаланып голландтарға ауыр зиян келтіруге және ағылшынның маңызды жеңісіне қол жеткізуге мүмкіндік берді. Голландтар соғысты Медуэйге жасаған шабуылмен аяқтады. Руперт үшінші ағылшын-голландия соғысында да (1672–74) маңызды рөл атқарды. Бұл жолы Франция королі Людовик XIV Голландияға қарсы ағылшынның маңызды одақтасы болды, сондықтан француздар біріктірілген флотта эскадрилья құруға келісті. Ағылшын флоты кеңейтілді, Руперт үш кемеге ие болды, және , жоғары деңгейде жабдықталған, оның өзінің дизайны бойынша жасалған, "Рупертиноэ" деп аталған қаруымен жарақталды. Қарудың құны қалыпты қарудан үш есе жоғары болғандықтан, оны флотта кеңінен қолдану мүмкін болмады. Карл адмиралды тағайындауға бекінгенде, француздық рөл қиындық тудырды. Руперттің француздық одаққа қарсылығы жақсы белгілі болғандықтан, король оның орнына Йорк герцогін тағайындады. Рупертке Адмиралтействода герцогтың жұмысын басқару тапсырылды, ол оны қуана орындады. 1673 жылға арналған ағылшын жоспары теңіз үстемдігіне қол жеткізуге, содан кейін Зеландияға әскер түсіруге бағытталған. Король герцогті жоғарғы қолбасшы етіп тағайындады, Руперт оның орынбасары болды, Англияның генерал және вице-адмиралы дәрежесін біріктірді. Алайда 1672 жылдың қысында Карл (әлі де (заңды түрде) баласыз) герцогқа, оның мұрагері үшін қауіп тым үлкен деп шешті және оның орнына Рупертті одақтастардың жоғарғы қолбасшысы етіп тағайындады. Руперт голландтарға қарсы 1673 жылғы науқанды бастады, оның флотының логистикалық қолдауы әлі де белгісіз болды, көптеген кемелерде адам жетіспеді. Нәтижесінде маусымда Шонвельд шайқасы және тамызда Тексель шайқасы болды, бұл француз және ағылшын командирлері арасындағы нашар байланыстың голландтардың жеңісіне көмектескен келіспеушілікке толы жекпе-жектер кезеңі болды. Көптеген ағылшын комментаторлары француздарды шайқастарға толық қатыспағаны үшін кінәлады, ал Руперт – бастапқыда одаққа қарсы ескерткендіктен – халық арасында батыр ретінде құрметке ие болды. Руперт сол жылдың соңында белсенді теңіз командасынан зейнеткерлікке шықты. Руперт адмирал ретінде ерекше стильге ие болды; ол "өзінің офицерлерімен тығыз байланыста болған, белсенді жеке басшылыққа" сүйенді; теңіз науқанында қалай әрекет ету керектігін шешкеннен кейін, оның штабы үшін оның ойын өзгерту қиын болды. Руперт 1665 жылы Йорк герцогының бірінші ағылшын-голландия соғысынан алынған тактика мен операциялық әдістерді қарастыру және оларды Сент-Джеймс шайқасынан бұрын іске асыру үшін өткізген конференцияларда маңызды рөл атқарды. Кеме капитандарына берілген осы нұсқаулар және қосымша нұсқаулар, олар тұрақты бұйрықтарды ұрыста пайда болатын мүмкіндіктерді пайдалану қажеттілігімен теңгерді, келесі жүз жыл бойы үлкен әсерге ие болды.

1673 жылдан кейін Руперт Корольдік флоттың және Карл әкімшілігінің жоғары лауазымды мүшесі болып қалды. Руперт шетелдік саясат мәселелерінде лорд Шафтсберимен одақтасты, бірақ король Карл II-ге басқа мәселелерде адал болды. Корольдің шешімі – Руперттің бас комиссары болған, кішкентай, бірақ кең өкілеттік алған Адмиралтейство комиссиясын құру болды. Нәтижесінде 1673 жылдан 1679 жылға дейін Руперт адамдарды жинау, қару-жарақтарды жабдықтау және офицерлерді таңдауды жақсартуға назар аудара алды. Ол сонымен қатар Корольдік флоттың қатысқан әртүрлі операциялық аймақтары арасындағы басымдықтарды анықтауға қатысты. Руперт "Теңізде және құрлықтағы генерал" жоғары лауазымына да тағайындалды, ол соғыс уақытында Жоғарғы адмиралдың өкілеттіктерін иеленді.

Кейінгі өмірі

Теңіздегі әскери қызметінен кейін Руперт үкімет және ғылым салаларындағы жұмыстарға белсенді қатысып жүрді, бірақ ол қазіргі саяси өмірден алшақтады. Патша сарайының жас мүшелеріне ханзаданың мінезі алыс, тіпті басқа бір дәуірден келгендей сезілді. Граф де Грамон Рупертті "батыл және қайсар, тіпті асығыс, бірақ тікелей, жаңалыспайтын, кейде артық әдепті, бірақ керек болғанда мейірімді және сыпайы болу орнына, мақтаншыл, тіпті қатыгез болды. Оның мінезі ұнамсыз болды: оның құрғақ, қатаң келбеті және тіпті жағымды болғысы келгенде де қатаң көрінісі болды; бірақ ол көңілі тоңғанда, нағыз айыптаушының бейнесін көрсететін".

Колониялық әкімшілік

Руперт көптеген жылдар бойы отарлау мәселелеріне қызығушылық танытқан. 1663 жылы Англияға келгеннен кейін, ол үкіметті Гамбияны зерттеуді жалғастырып, алтын табуға тырысуға ынталандырды, нәтижесінде келесі жылы Роберт Холмс экспедициясы ұйымдастырылды. Руперт 1662 жылы құрылған Африкаға сауда жасаудағы Корольдік авантюристтер компаниясының белсенді акционері болды. Компанияның қызметі Гамбия саудагерлері компаниясымен бірігіп, жаңа Корольдік Африка компаниясын құрды, ол корольдік жарғымен Батыс Африкада бекіністер мен фабрикалар салуға, әскерлерді ұстауға және соғыс заңын қолдануға, сондай-ақ алтын, күміс және құл саудасын жүргізуге құқық алды; Руперт компания кеңесінің үшінші аты аталған мүшесі болды. Алайда, сол кезде Руперттің назары Солтүстік Америкаға ауды. Француз саяхатшылары Пьер Эсприт Радиссон мен Медар де Грозельер 1659 жылы Гудзон шығанағы аймағын бірлесіп зерттегеннен кейін Англияға келді; олардың баяндамасы корольдің және Руперттің назарын аударды. Руперт жаңа экспедицияға өз қаражатынан 270 фунт стерлинг инвестиция жасады және одан да көп қаражат жинауға кірісті; Ұлы Лондон өрті сияқты қиындықтарға қарамастан, 1667 жылға қарай ол жекелеген синдикат құрып, корольден экспедиция үшін «Игллет» кемесін жалға алды. «Игллет» сәттілікке жетпеді, бірақ оның серігі «Нонсуч» сәтті экспедиция жасап, 1669 жылы 1400 фунт стерлингке бағалы терілермен оралды. 1670 жылы король «Гудзон шығанағына сауда жасаудағы Англияның авантюристтерінің губернаторы мен компаниясы» жарғысын бекітті, ол Гудзон шығанағының барлық су алабында сауда монополиясын алды, бұл аумақ Руперттің жері деп аталды, ал Руперт алғашқы губернатор болып тағайындалды.

Ғылым және Корольдік қоғам

Руперт 1674 жылы белсенді теңізшіліктен зейнеткерлікке шыққаннан кейін ғылыми зерттеулерге көбірек уақыт бөлуге мүмкіндік алды және көптеген өнертабыстар мен жаңалықтарға ие болды, бірақ кейінірек кейбірлері Еуропалық өнертабыстарды Англияға енгізудің жаңашыл түрі болып шықты. Руперт Виндзор сарайындағы кейбір пәтерлерді толығымен қолөнер, құралдар және шикізаттармен жабдықталған сәнді зертханаға айналдырды, онда ол түрлі тәжірибелер жүргізді және қоғамның алғашқы жылдарында Кеңес мүшесі ретінде басшылық етті. Қоғам тарихының ерте кезеңінде Руперт король Карл II және қоғамға «Принц Руперттің тамшыларын» көрсетті – құйрығы жарылғанда жарылатын шыны көз жасын. Сол кезде олардың өнертабысы деп есептелсе де, кейінгі түсіндірмелер оның орнына Англияға Еуропаның бұрыннан бар жаңалықтарын енгізгенін көрсетеді. Ол Корольдік қоғамда су көтеруге арналған жаңа құрылғыны көрсетті және «мармарға бояу түсіру» процесіне назар аударды, ол жылтыратылғанда берік болып қалатын. Осы уақытта Руперт бір текше кішірек текше арқылы өтуі мүмкін деген парадоксқа қатысты математикалық сұрақ қойды; Руперт осы текшенің қаншалықты үлкен болуы керектігін сұрады. «Принц Руперттің текшесі» мәселесін алғаш рет голланд математигі Питер Ньюланд шешті. Руперттің көптеген өнертабыстары әскери мақсатта жасалған. «Рупертоноу» теңіз қаруын жобалағаннан кейін, Руперт Хакни Маршінде су диірменін салғызды, ол қару жасаудың революциялық әдісін қолданды, бірақ оның құпиясы онымен бірге қайтыс болды және кәсіпорын сәтсіз аяқталды. Руперт басқа да әскери мәселелерді зерттеді және қару-жарақ құлыптарын жасады; ол жоғары жылдамдықпен бірнеше рет атылатын қаруды ойлап тапты. Ол 1663 жылы Корольдік қоғамға көрсетіп, қарапайым ұнтақтың он еседен астам күшін көрсеткен оқ-дәрінің жаңа түрін ойлап тапты; сондай-ақ тау-кен өндірісінде оқ-дәрі қолданудың жақсы әдісін ұсынды. Руперттің ғылыми жұмысының тағы бір бөлігі металлургия саласында болды. Руперт мыс қорытпасын ойлап тапты, ол қара мыстан сәл қараңғырақ, үш бөлік мысқа бір бөлік мырыш қосылып, көмірмен біріктірілді; бұл оның құрметіне «Принц металлы» деп аталды, кейде «Бристоль мысы» деп те аталады. Руперт теңіз артиллериясын жақсарту үшін қорытпаны ойлап тапты, бірақ ол декорацияларда алтынның орнына да қолданыла бастады және заттарға перспектива беретіндей етіп құюға пайдаланылды. Хьюз оның қамқорлығының арқасында тез өркендеді; ол 1669 жылы Король компаниясының мүшесі болды, бұл оған мәртебе мен борыш үшін тұтқындалудан иммунитет берді және сол кездегі ең танымал сарай суретшісі сэр Питер Лелли оны төрт рет суретке түсірді. Хьюз 1670 жылдары құмар ойындар мен зергерлік бұйымдарды ұнататын қымбат өмір салтын ұстанды. Руперт оған қарым-қатынас кезінде кем дегенде 20 000 фунт стерлингтік зергерлік бұйымдар сыйлады, оның ішінде Палатинаттың корольдік коллекциясынан бірнеше заттар болды. Хьюз Рупертаның туылғаннан кейін де актерлік қызметін жалғастырып, 1676 жылы Лондонның Страндқа жақын орналасқан Дорсет бақшасындағы беделді Герцог компаниясымен сахнаға қайта оралды. Келесі жылы Руперт Хьюзді Хаммерсмитте сэр Николас Крисптен сатып алған 25 000 фунт стерлингке тең «ұлы ғимаратпен» қамтамасыз етті. Руперт өзінің мүлкінің көп бөлігін, шамамен 12 000 фунт стерлингті, Хьюз бен Рупертаға тең бөліп қалдырды. Хьюз «қысымды жесірлік» өмір сүрді. Руперттен оның анасының сырғалары сияқты сыйлықтар Марлборо герцогинясына сатылды, ал Електор Фредерик Елизаветаға берген жемшөп алқасы актриса Нелл Гвиннге сатылды. Хьюз Хаммерсмиттегі үйді екі лондондық саудагерге: Тимоти Ланной мен Джордж Тредвеллге сатты. Кейін оны Бранденбург-Ансбах маркграфы сатып алып, Бранденбург (немесе Бранденбург) үйі деп атады.