Кіріспе

Денені қысып тұратын киім – теріге жақын киетін ғарыш костюмі.

Теріге жақын киім – бұл әдетте серіпкіштік күш арқылы, созылатын матаның көмегімен теріге жабысатын киім. 1962 жылы спандекс немесе эластан (көбінесе "Ликра" деп аталады) сияқты коммерциялық серіпкіш маталар ("эластомерлер") нарыққа шықты және киім өнеркәсібінің көптеген салаларын революциялады. Киімнің көптеген түрлері теріге жақын болуы мүмкін, және кейбір жағдайларда, мысалы, колготки, боди, купальниктер және әйелдердің бюстгальтерлерінде киімнің теріге жақын болуы қалыпты жағдай.

Жапсырма

1886 жылы "леотард" деген атау денеге жақын, бір бөліктен тігілген, мойыннан бастап шатқа дейін, бірақ қол мен аяқтарды жаппайтын киімге берілді. Бұл киім француз акробаты Жюль Леотардтың (1838–1870) құрметіне аталды, ол өлімінен көп жылдар өткен соң, акробатикалық өнерінде осы киімді киген болатын. 20 ғасырдың басында леотардтар көбінесе цирк пен акробатикалық қойылымдарда қолданылды, бірақ Бродвейдегі бишілер сияқты кәсіби бишілер де киеді. Сахнадағы леотардтар көбінесе шұлық немесе толық аяқ киімдерімен тағайындалған. 1950 жылдары дәстүрлі үлгідегі леотардтарды негізінен сахна шеберлері мен цирк актері кие берді, бірақ леотардтар қарапайым және функционалды жаттығу киімдері ретінде де қолданыла бастады, әсіресе мектептер мен фитнес жаттығулары сияқты оқу орындарында. Бұл киімдер көбінесе қара түсті болып, қалың шұлықпен бірге киілетін. 1950 мен 1970 жылдар аралығында леотардтар түрі өзгермей қалды, 1970 жылдары стиль өзгергенге дейін, көбінесе балет пен жаттығуларда түрлі-түсті леотардтар пайда болды.

Суға түсу киімдері

1920 және 1930 жылдары трикотаждар суға түсу костюмдерінің стиліне әсер етті, және қазіргі әйелдердің бір бөліктен тұратын суға түсу костюмдері сыртқы түрімен трикотаждарға ұқсас. Бір бөліктен тұратын суға түсу костюмдерінің ең көп таралған түрі – майо немесе танк-костюм, олар жеңсіз трикотажға немесе бодиге ұқсайды. Бастапқы жылдары бір бөліктен тұратын суға түсу костюмдеріне тар юбка немесе микро шорт тігілетін, бірақ 1940 жылдары олар қолданыстан шыға бастады. Бір бөліктен тұратын суға түсу костюмдеріндегі соңғы жаңалық – бодискин, ол сырттан унитардқа немесе гидрокостюмға ұқсайды. Олар бүкіл дене, қол-аяқтарды жапса да, мақсаты ұятты жерді жабу емес, кәсіби жүзушілер үшін судағы үйкелісті азайту.

Бодисторлық

Бодистокинг – бір бөліктен тігілген, денеге жақын киім, ол киген адамның денесін, аяқтарын және кейде қолындарын жабады. Бұл негізгі киім немесе ішкі киім, әдетте шұлықтарға немесе колготкаларға қолданылатын материалға ұқсас, сондай-ақ торы, кружево немесе тығыз материалдан жасалады, немесе осы материалдардың түрлерінен жасалуы мүмкін. Бодистокинг унитардтан өзгеше, унитард киім ретінде немесе киім-кешек ретінде тағылады, ал трикотаж акробаттар, гимнасттар және басқа да осындай орындаушылардың жаттығу киімі немесе сахналық костюмі ретінде қолданылады. Бодистокингтер ашық болуға арналған, бірақ тым ашық емес, сондықтан оларды құрсақ бишілері мен экзотикалық бишілер сияқты орындаушылар іш киім ретінде кие алады. Бодистокингтер кем дегенде 1860 жылдардан бері сахнада қолданылып келеді. 1861 жылы американдық актриса Ада Айзекс Менкен сахнада дау тудырған дене түсіне сәйкес бодистокинг киді, осылайша әдептілігін сақтап, әдепсіздік заңдарын бұзбады, сонымен бірге жалаңаш көріну әсерін жасады.

Бірлік

Юнитард – бұл аяқтарды да жабатын, кейде ұзын жеңі бар, трико мен колготкинің үйлесімі саналатын триконың бір түрі. Ол боди-стокингке ұқсас, бірақ жалпы көрерменге арналған сырт киім ретінде құрастырылған.

Боди- костюм

Боди-костюм – дененің жоғарғы бөлігін, шатты және кейде қол-аяқтарды жабады. Классикалық боди-костюм стилі бір бөліктен тұратын купальник пен трикотажға ұқсас, бірақ материалдары әртүрлі болуы мүмкін. Купальниктер мен трикотаждардан айырмашылығы, боди-костюм шат бөлігінде түймелер, ілгектер немесе липучкалармен жабдықталған. Боди-костюм жеңдерімен, әртүрлі иық белдеулерімен және жаға стилімен де болуы мүмкін. Боди-костюм мақта, кружево, нейлон сияқты түрлі маталардан тігіледі. Әдетте, тоқыма боди-костюмдарға дене пішініне жақсы жабысу үшін спандекс сияқты серіппелі талшықтар қосылады. Боди-костюм көбінесе шалбар немесе юбкамен тағайындалады, киімнің жоғарғы бөлігі белден жоғары көрінеді. Жоғарғы, дене бөлігі тегіс сызық беру үшін немесе шалбардан немесе юбкадан шешілмейтіндей болуы үшін жеңіл киім ретінде тағылуы мүмкін. Әйелдер боди-костюмді ішкі киім, спорттық киім немесе негізгі киім ретінде де киеді. Трикотажға қарағанда, боди-костюм әдетте спорттық киім түрі деп есептелмейді. Шаттағы ашылу туалетке бару үшін ыңғайлы жағдай жасайды.

Жабдықтар

Қазіргі заманғы шұлықтар 1920 жылдары әйелдер көйлектерінің ұзындығы қысқарғанда танымал болды. Олар алғашқыда жібек немесе районнан (кейін "жасанды жібек" деп аталды) жасалған, ал 1940 жылдан кейін нейлоннан жасала бастады. Нейлон шұлықтар мақта және жібек шұлықтарға қарағанда арзан, берік және жұқа болды. Бұл шұлықтар өте танымал болды және оларға деген сұраныс жалғасты, бірақ ол колготкиге жол берді. 1960 жылдары мата өндірісінің жақсаруы колготкилерді арзандатты, ал спандекс (немесе эластан) оларды ыңғайлырақ және берік етті, ал мини-юбка көптеген әйелдер үшін колготкині қажеттілікке айналдырды. Колготкилердің танымалдылығы 1970 және 1980 жылдары әрбір әйелдің гардеробындағы маңызды затқа айналды. 1995 жылдан бастап колготки сатудың үнемі төмендеуі байқалды, 2006 жылы американдық сату көлемі бұрынғыдан жартысына азайды.

Спорттық киімдер

Созылатын маталардың дамуы мен қолданылуы киім жасауды жеңілдетті. Алғаш рет сузу костюмдері мен әйелдердің бюстгальтерлерінде қолданылған, сәндік дизайнерлер оларды 1980 жылдардың ортасынан бастап пайдалана бастады. Олар 1990 жылдардың басында кең таралды және қазір спорттық киімде кеңінен қолданылады. Жеңіл атлетика және жоғары нәтижелерге қол жеткізу салаларында теріге жақын киімдер, немесе "тері костюмдер" би, гимнастика, жүзу, велосипед тебу, коньки тебу, шаңғы тебу және жүгіру сияқты жаттығулар кезінде бұлшық еттерді қолдап, бұлшық еттердің дірілдеуін азайту арқылы жарақат алу және сызату қаупін төмендетеді, сондай-ақ жел мен үйкеліс кедергісін азайтады. Бұл киімдер кесулар, шағулар және сызаттардан қорғаныш ретінде, сондай-ақ күннің ультракөк сәулесінен тиімді қорғаныш ретінде де қызмет етеді. Бұған басқа да осыған ұқсас спорттық киімдер де жатады.

Басқа қолданыстар

Америка Құрама Штаттарының әскерлері миссиялық ерекше жағдайларда жоғарыда аталған артықшылықтар үшін де, сонымен қатар теріге жақын киімдердің бұтақтарға, сымдарға немесе басқа да кедергілерге ілігіп немесе тоқырауына аз бейімділігіне байланысты, теріге жақын дене костюмдерін пайдаланған. Кейбір адамдар мұндай киімдерді фетиш ретінде қарастырады, мүмкін, себебі бұл киім киген адамның терісіндей "екінші тері" рөлін атқарады. Бұған ең көп таралған мысалдар – спандекс фетишизмі және резеңке фетишизмі, онда теріге жақын материал жылтыр болады. Теріге жақын киімдер ғылыми фантастикада көбінесе "болашақтың" киімдері ретінде бейнеленеді: ғылыми фантастикадағы сексуалдық қатынастар туралы да қараңыз.