Кіріспе

Рейннің бөлігі Жоғары Рейн (Hochrhein, ) - Рейннің Баден көлінен Базельге дейін батысқа қарай ағатын бөлігі. Жоғары Рейн Рейн өзенінің Штейн-ам-Рейндегі Антерзеден ағып шыққан жерінен басталып, Базельдегі Жоғарғы Рейнге айналады. Альпілік Рейн мен Жоғарғы Рейннен айырмашылығы, Жоғарғы Рейн көбінесе батысқа қарай ағады. Бұл бөлім Рейннің 0-ден 165 шақырымға дейінгі аралығында белгіленеді, өлшеулер Оберзе өзенінің ағысынан бастап Констанцадағы Ескі Рейн көпіріне дейін басталады. Бұл Рейн өзенінің Констанс көлі мен Солтүстік теңіз арасындағы төрт бөлігінің (Жоғары Рейн, Жоғарғы Рейн, Орта Рейн, Төменгі Рейн) біріншісі. Батыс бөлігінде Рейн Германия мен Швейцарияның шекарасын белгілейді, ал шығыс бөлігінде Швейцария Рейннің солтүстік жағындағы аймақтарға ие және Германияның танымал демалыс орны - Büsingen am Hochrhein-ді қоршап тұрады. Жоғары Рейн терминін ғалымдар 19 ғасырда енгізді. Геологтар ең алдымен Жоғарғы Рейнді (Hochrhein) жоғарғы Рейннен (Oberrhein) лингвистикалық жағынан ажыратуға тырысты. XIX ғасырға дейін "Бадиш швейцариялық Рейн" деп те аталды.

Су тасқындары мен бұрқасындар

Рейн шарлауығы - Еуропадағы ең үлкен жазық шарлауығы. Ол Шаффхаузен қаласына жақын жердегі Нойхаузен-ам-Райнфолл және Лауфен-Ухвезен муниципалитеттерінде орналасқан. Олар кең және биік. Жоғары Рейндегі су тасқындарына тек және Вюрм мұздық дәуірі кезінде өзеннің бағытының өзгеруі тұрғысынан қарауға болады. Неухаузен-ам-Райнфолл қаласында өзен бұрын көмілген арнаға құлап, Шаффхаузенде Рейн шарлауығын құрайды. Келесі теңіздер - Кобленцтегі Кадельбург теңіздері. Лауфенбургтің маңында Рейн мұздықтан кейінгі кезеңінде ескі сазланған арнаны таба алмады және Қара Орман кристалының шыңырауына тап болды. Өзен өзінен-өзі лаңкесін кесіп, Лауфенбург теңізінің сулы сағаларын қамтиды. Лауфенбург пен Шверштадт теңіздері жасанды түрде тас-тасты өртеп, бөгеттермен су деңгейін көтеру арқылы жойылған.

Қатысулар

Өзеннің сипаты гидроэлектр стансаларының құрылысы арқылы ұзақ аралықтарға өзгертілді. Лауфенбург және Шверштадт теңіздері бастапқыда кеме қатынасын жақсарту үшін, ал кейін гидроэнергетикалық бөгеттердің әсерінен су астында қалды. Диссенхофен мен Штайн-ам-Райн арасында Жоғары Рейн бөгеті салынбайды. Рейннің алғашқы электр станциясы қазіргі уақытта Шаффхаузенде; ол Диссенхофеннен сәл жоғары бөгеу әсерін тигізеді. Келесі электр станциясы (Kraftwerk Reckingen) Рекинген мен Кюссабергте орналасқан. Рекингеннен кейін Жоғарғы Рейн Кобленц теңізінің ағыстары арқылы Аарға құяды. Келесі гидроэлектр станциясы (Кraftwerk Albbruck Dogern) Лейбштадт пен Догернде орналасқан. Осы жерден Базельге дейін тағы жеті электр станциясы бар. Жалпы, Жоғарғы Рейнде он бір бөгет және он екі гидроэлектр станциясы бар (Аугст / Вилен бөгетінде екі станция бар.

Қалалар

Жоғары Рейн аңғарының кейбір бөліктері өте кең, ал басқалары бұзылған. Халық тығыздығы да осыған сәйкес өзгереді. Жоғары Рейндегі көрнекті қалалар: Штайн-ам-Рейн, Шаффхаузен, Нойхаузен-ам-Рейнфолл, Вальдшут, Лауфенбург, Бад-Саккинген, Рейнфелден және Базель. Жоғары Рейндегі трансшекаралық ынтымақтастық бойынша ең маңызды ұйымдар - Жоғары Рейн комиссиясы және Жоғары Рейн агенттігі.

Салалар

Жоғары Рейннің ірі салалары: Бибер, Тур, Тосс, Глат, Вутах, Аар, Альб, Мург, Сисль, Вехра, Эргольц және Бирс. Аардың ағысы Рейнге қарағанда үлкен. Гидрологиялық тұрғыдан Рейн Аардың қонысы болып табылады, керісінше емес. Рейн, дегенмен, жалпы алғанда, негізгі ағын деп саналады, өйткені ол Аардан сәл ұзын.

Аймақтар

Жоғары Рейн бойындағы көптеген аймақтар қазіргі уақытта немесе тарихи маңызды болып саналады. Батыстан шығысқа қарай олар: Динкельберг, Аугстгау, Фриктал, Табель-Юра, Альбгау, Аргау, Хоценвальд, Клетгау, Зурзибиет, Цюрихгау және Тюргау. Баден-Вюртемберг жағындағы билік органдары Regionalverband Hochrhein Bodensee ("Жоғары Рейн - Констанс көлі аймақтық ынтымақтастық") деп аталатын құрылымда ұйымдастырылған.