Кіріспе
А kitenge немесе chitenge (көп. vitenge суахили; Тонга тілінде zitenge) - Шығыс Африка, Батыс Африка және Орталық Африкадағы саронға ұқсас мата, көбінесе әйелдер киеді және кеуде немесе белге оралады, бас киім ретінде немесе нәресте шапан ретінде басынан. Киендер түрлі-түсті матадан жасалады. Кения мен Танзанияның жағалауындағы дүкендерде көбінесе суахили тілінде айтылған сөздерді табаққа жазып қояды. Кейбір адамдар мәтіндер жоқ деп есептейтін китенгелерге қарағанда мәтіндер бар деп есептейтін кангалармен шатасуы мүмкін. Китенгелер кенга мен кикоиге ұқсас, бірақ қалың матадан жасалған және тек қана ұзын жағында жиектері бар. Кения, Уганда, Танзания, Судан, Нигерия, Камерун, Гана, Сенегал, Либерия, Руанда, Бурунди және Конго Демократиялық Республикасы - бұл китенге киілетін Африка елдерінің бірі. Малавиде бұл киім читенье деп аталады, ал Намибия мен Замбияның кейбір жерлерінде читенге деп аталады. Кейде оларды ерлер ыстық күндері белдерінің айналасына киеді. Малавиде ерлер китенге кимейтін, бірақ президент мемлекеттік қызметкерлерді жұма күндері китенге киіп Малави өнімдерін сатып алуға шақырды. Китенге - арзан, бейресми киім, ол әр түрлі түстермен, үлгілермен, тіпті саяси ұрандармен безендіріледі. Киізге басып шығару Индонезиядан шыққан дәстүрлі батик техникасының өнеркәсіптік нұсқасымен жасалады. Бұл - балауыздан жасалған суреттер, ал матаның бет жағында да дәл осындай жарқын және егжей-тегжейлі суреттер бар. Қазіргі кезде балауыздан жасалған принтерлер коммерциялық түрде жасалады және олардың бет жағында бояулар аз бөлінеді. Көптеген дизайндардың мәні бар. Дін мен саяси құрылымдардың үлкен әртүрлілігі, сондай-ақ дәстүрлі тайпалық үлгілер кездеседі. Киім, блузка, шалбар үшін де мата ретінде қолданылады.
A kitenge or chitenge (pl. vitenge Swahili; zitenge in Tonga) is an East African, West African and Central African piece of fabric similar to a sarong, often worn by women and wrapped around the chest or waist, over the head as a headscarf, or as a baby sling. Kitenges are made of colorful fabric that contains a variety of patterns and designs. In coastal areas of Kenya and in Tanzania, kitenges often have Swahili sayings written on them. There seems to be a confusion with the Kangas, which indeed carry texts in contrast with kitenges, which apparently typically do not carry texts. Kitenges are similar to kangas and kikoi, but are of a thicker cloth and have an edging on only a long side. Kenya, Uganda, Tanzania, Sudan, Nigeria, Cameroon, Ghana, Senegal, Liberia, Rwanda, Burundi and Democratic Republic of the Congo are some of the African countries where the kitenge is worn. In Malawi the garment is known as a chitenje and in Namibia and some parts of Zambia it is a chitenge. They are sometimes worn by men around the waist in hot weather. In Malawi, kitenges did not used to be worn by men until recently, when the president encouraged civil servants to buy Malawian products by wearing a kitenge on Fridays. A kitenge serves as an inexpensive, informal piece of clothing that is often decorated with a wide variety of colors, patterns and even political slogans. The printing on the cloth is done by an industrialised version of the traditional batik technique originated in Indonesia. These are known as wax prints and the design is equally bright and detailed on the obverse side of the fabric. Today, wax prints are commercially made and are almost completely roller printed with less color bleeding through to the obverse side. Many of the designs have a meaning. A large variety of religious and political designs are found as well as traditional tribal patterns. The cloth is used as material for dresses, blouses and pants as well.
Қолданылуы
Асханалық орынды түрлі жағдайларда және түрлі мақсаттарда қолдануға болады. Китенгелер әр түрлі жағдайларда хабар жеткізу үшін қолданылады. Төмендегі тізімде маталардың қолданылуы көрсетілген. Малавиде әйелдер үшін жерлеу рәсіміне китеньки кию әдеттегі нәрсе. Олар ананың арқасында нәрестені ұстап тұру үшін пайдаланылады. Олар сәбиді алдыңғы жағында ұстап тұруы мүмкін, әсіресе емшек сүтімен қоректенген кезде. Ашханалық киімдер жас қыздарға сыйлық ретінде беріледі. Кейде оларды бір-біріне байлап, асханада әшекейлеу үшін пайдаланады. Әйелдер жағажайға бара жатқанда, китенге көбінесе киімін суға түсуге немесе суық ауадан қорғану үшін киеді. Батиктің сәндік бұйымдары ретінде киенге қоршау немесе басқаша қабырғаға іліп қоюға болады. Китенеге Африканың жастары арасында қалалық поп-мәдениеттің сәндік көрінісі ретінде де өте танымал болды. Киендер капуста, шалбар және қалта сияқты киім бұйымдарына қосылады.