Кіріспе

Сома кланы (相馬氏) - Камакура дәуірінен бастап 1868 жылғы Мейдзи қалпына келтіру кезеңіне дейін 700 жылдан астам уақыт бойы Жапонияның солтүстік Тохоку аймағындағы Оңтүстік Муцу провинциясының солтүстік Хамадори аймағын билеген жапон самурайлары кланы. Сома тайпасы Тайра тайпасынан Чиба тайпасы арқылы тарағанын және өздерінің атын Шимоса провинциясының солтүстігіндегі Сома округінің Чиба тайпасының аумақтарынан алған. Клан өзінің орнын Шимосадан Муцу провинциясына Камакура дәуірінің басында көшірді және Эдо дәуірі Токугава сёгунаты кезінде Сома Накамура доменінің даймойы ретінде бекітілді. 1868-69 жылдардағы Бошин соғысы кезінде Сома кланы Оуэцу Реппан Домей жағында Токугава режимін қолдап соғысты. Мейдзи қалпына келтіруінен кейін Сома кланының басшысы казоку жұртының құрамына кірді, Сома Аритан шишаку (виконт) атағын алды.

Шығу тегі

Сома Мороцуне Чиба Цунетанедің кіші ұлы болды, және әкесімен бірге Минамото но Ёритомоның қызметінде самурай болды. Ол өзінің атын қазіргі Чиба префектурасының солтүстік-батысындағы Исе ғибадатханасы басқаратын, ғибадатханаға және император үйіне жылқы беретін Сома Микурия шоенінен алған. 1189 жылы Хираидзуми Фудзивараны жаулап алуда Йоритомоға еріп, оған Оңтүстік Муцудағы үш ауданды қамтитын иеліктер берілді: Намеката, Шинеха және Уда. Камакура сёгунатының құлдырауынан кейінгі Нанбоку чо кезеңінде Сома Мутсудағы Солтүстік соттың адал болған аз сандағы кландардың бірі болды.

Сенгоку кезеңі

Сомалар шағын аймақтық держава болса да, олардың аумағы оңтүстіктегі әлдеқайда күшті Сатаке кланы мен солтүстіктегі Дате кланы арасында орналасқан. Датаның Дата Масамуне астында ерекше агрессивті және экспансионист болды, ал 16-шы тұқым қуалаушы басшы Сома Йошитанның Сенгоку кезеңіндегі қақтығыстардан аулақ болуына қарамастан, Дата оның аумағына 30 рет шабуыл жасады. Сома Йошитан мен Дате Масамуне де Одавараны қоршауда Тойотоми Хидейошиге мойынсұнды. Секигахара шайқасы кезінде Сома оңтүстіктегі күшті Сатаке кланынан қорқып, бейтарап болуға тырысты, ол Ишида Мицунаримен некелік байланыстар арқылы одақтасты. Жаңа Токугава сёгунаты бастапқыда Сома аумақтарын басып алуға шешім қабылдады, бірақ бірнеше аға қызметшілер (оның ішінде олардың бұрынғы қас жауы Дата Масамуне) араласуымен сёгунат Сома Тошитаны өзінің дәстүрлі иеліктерін қамтитын 60,000 коку Сома Накамура доменінің үстінен тозама даймио етіп тағайындады. Оның алдыңғысы Сома Мичитане Мейдзи үкіметінің қолына ресми түрде берілді, алайда домен жазаланбады, ал Тошитане жаңа үкімет домендік губернатор ретінде қайта қалпына келтірілді, ол 1871 жылы хан жүйесінің жойылуына дейін болды.

Мейдзи дәуірі және одан кейінгі дәуірлер

Мейдзи дәуірінің алғашқы жылдарында Сома оқиғасы үлкен саяси жанжалға айналды. 1879 жылы 14 сәуірде Накамура Сома доменінің бұрынғы даймиосы Сома Тошитан отбасының мүшелері оны психикалық тұрақсыздықта айыптап өтініш бергеннен кейін үкімет үй қамауына алды. 1885 жылы 10 желтоқсанда оның бұрынғы қызметшілерінен бірі Нишигори Такекио Тошитаненың кіші інісі Сома Аритан бастаған осы туыстарды Тошитаненың қамауға алынуына әкеп соққан жалған айыптаулар жасады деп айыптап, сотқа шағым түсірді. Сома кланы өзінің ісіне атақты адвокат Хоши Торуды жалдады, бұл іс бірнеше жыл бойы жалғасты, өйткені жапон заңдарында ақыл-есі дұрыс емес деп жариялау үшін дәрігерге қажетті ақыл-есі дұрыс емес деген анықтама және біліктілік әлі анықталмаған. Тошитанның 1892 жылы қайтыс болғанына байланысты Нишигори айыпталушыларды оны у арқылы өлтірген деп айыптады. Алайда, өлтіру кезінде ешқандай дәлел табылмағанда, Нисикориге жала жабу үшін қарсы іс қозғалып, төрт жылға бас бостандығынан айырылды. Маркиз Сома Аритан (18631919) кланның 30-шы тұқым қуалаушы басшысы болды және 1910 жылы Токиодағы Коноэ отбасының батысында 15000 субо иелігін иеленді. Оның ұлы, маркиз Сома Такетанэ (18891936) Император үйі Агенттігінде қызмет етті және принц Ясухико Асаканы Францияға ертіп барды, онда ол гольфпен қызыға бастады. Оның ұлы, маркиз Сома Ясутане (1913-1994) Озаки Юкионың қызымен тұрмысқа шыққан. Ол сондай-ақ Император үйі Агенттігінде қызмет етті және Жапон жарыс жылқылары иелері қауымдастығының 8-ші төрағасы болды. Ол дәстүрлі Сома Номаой фестивалінің қайта жаңғыруына негізінен жауапты болды. Сома қаласының әкімі болып қызмет атқарған. Қазіргі клан басшысы, 34-ші тұқым қуалаушы әмірші - Сома Юкитан, Сома Ясутане немересі.