Кіріспе
Аудио кері байланыс жою әдісі Адаптивті кері байланыс жою - сандық есту аппараттары сияқты әр түрлі электроакустикалық жүйелерде аудио кері байланысты жоюдың жалпы әдісі. Уақыт өзгермелі акустикалық кері байланыс ағызу жолдарын тек қана адаптивті кері байланыспен жоюға болады. Адаптациялық кері байланыс өшіргіші бар электроакустикалық жүйеге корреляциялық кіріс сигналы берілген кезде, қайталанатын бұрмалау артефактісі, сүйреу пайда болады. Жүйені анықтау мен кері байланыспен байланысты жою арасында айырмашылық бар. Адаптациялық кері байланыс жою эхо жоюда қолданылады. Қажетті және нақты шығыс арасындағы қателік адаптивті процессорға қателікті азайту үшін коэффициенттерін реттеу үшін кері байланыс ретінде беріледі. Есту аппараттарында кері байланыс қабылдаушының (бас сөйлеушінің) сигналының бір бөлігі есту аппараттарының микрофоны арқылы қабылданады, құрылғыда күшейтіледі және жүйе арқылы айналып жүреді. Қайта байланыс пайда болған кезде, бұл тоналды сигналдың қаттылығынан қорқытады. Есту аппараттарының дыбысын көбейткен кезде, есту аппараттарының дұрыс орналаспаған кезде немесе есту аппараттарын шағылыстыратын бетке жақындатқанда (мысалы, ұялы телефонды қолданғанда) кері байланыс пайда болуы ықтимал. Адаптациялық кері байланыс жою алгоритмдері - динамик пен микрофон арасындағы тарату жолын бағалау әдістері. Бұл бағалау кейін тоналды кері байланыс сигналын басуды бейтараптандырушы электрондық кері байланыс жолын іске асыру үшін қолданылады.
Adaptive feedback cancellation is a common method of cancelling audio feedback in a variety
of electro acoustic systems such as digital hearing aids. The time varying acoustic feedback leakage paths can only be eliminated with adaptive feedback cancellation. When an electro acoustic system with an adaptive feedback canceller is presented with a correlated input signal, a recurrent distortion artifact, entrainment is generated. There is a difference between the system identification and feedback cancellation. Adaptive feedback cancellation has its application in echo cancellation. The error between the desired and the actual output is taken and given as feedback to the adaptive processor for adjusting its coefficients to minimize the error. In hearing aids, feedback arises when a part of the receiver (loudspeaker) signal is captured by the hearing aid microphone(s), gets amplified in the device and starts to loop around through the system. When feedback occurs, it results in a disturbingly loud tonal signal. Feedback is more likely to occur when the hearing aid volume is increased, when the hearing aid fitting is not in its proper position or when the hearing aid is brought close to a reflecting surface (e. g. when using a mobile phone). Adaptive feedback cancellation algorithms are techniques that estimate the transmission path between loudspeaker and microphone(s). This estimate is then used to implement a neutralizing electronic feedback path that suppresses the tonal feedback signal.
Тарих
Адаптивті кері байланыспен жою есту аппараттарының дамуы кезінде пайда болды. Есту аппараттары цифрлық болды, сондықтан кері байланыс жою қажет болды. 1980 жылы цифрлық есту аппаратына бағыттаушы микрофон енгізілді және микрофон түсірген сыртқы шуды бұғаттау үшін адаптивті кері байланыс жою жасалды. Қазіргі таңда, адаптивті кері байланыс жою барлық дерлік сандық есту аппараттарында бар және қазіргі зерттеулер әлі де жалғасуда.
Есту аппараттары
Есту аппараттары пайданы арттыру үшін адаптивті кері байланыс жоюды қолданады. Есту аппараттарын дұрыс орнына қойып алмағанда немесе қатты дыбыспен ауыстырған кезде, олар үлкен кері байланыс жасай алады. Есту аппараттарының микрофоны арқылы алынған шу бұл кері байланыс жасайды, содан кейін ол күшейтіліп, қоңырау шығарады. Адаптациялық кері байланыс шуды адаптациялық сүзгімен жояды. Адаптациялық сүзгі өнімінің микрофоннан келетін кері байланыспен естілу аппаратының анық дыбысын жоюға мүмкіндік береді.
Эхоны жою
Эхоны жою - телефон мен телеконференциялық құрылғыларда қолданылатын адаптивті кері байланыспен жою түрі. Есту аппараттарында адаптивті кері байланыс жоюға ұқсас, эхо жою микрофоннан эхо реверберациясын жою үшін адаптивті сүзгіді қолданады.
Жаңылғыштарды сөндіру
Тосқауылдарды жою - бұл дәстүрлі сигналдарға қарағанда әлдеқайда күшті үлкен сигналдарға кедергі жасауды қабылдамаудың жолы. Бұл процесс адаптивті сүзгіді қолданады, ал оның алгоритмі сигналды басудың барлық түрлерінде қолданылады.
Болжам қатесі әдісі
Болжамдық қате әдісі - аудио сигналдарды сөйлеу сигналдары орнына пайдалануға бағытталған бейімделген кері байланыс жою алгоритмі. Бұл өзгеріс есту аппараттары мен басқа да аудио қолданбалар сияқты нысандарда адаптивті кері байланыс жоюды жақсартуды ұсынады. Бұл тәсіл эхоны жоюмен тығыз байланысты және эхоны жою әдістерін есту аппараттарына енгізуге бағытталған.
Қосалқы жолақты қайтаруды жою
Субпарольдік кері байланыс жою - бұл адаптивті кері байланыс жоюдың түрі, ол есептеулер мен алгоритмдерге аз сүйенеді, керісінше кері байланыс жоюды оңтайландыру үшін құрылғыдағы сигналдарды пайдаланады. Субпарольдік кері байланыс жоюдың мақсаты - адаптивті кері байланыс жоюды арзандату және кеңінен тарату.
Цифрлық сигналдарды өңдеу
Цифрлық сигнал өңдеу кері байланыс сынақтарын қолдану арқылы адаптивті кері байланыс жоюдың дыбыс сапасына әсерін азайтуға уәде береді. Бұл әдіс сондай-ақ есту аппараттарының көбірек пайда болатынын көрсетеді және 10 децибелдік көрсеткішті келтіреді.
Смартфондардағы адаптивті кері байланыс
2018 жылдан бастап смартфон динамиктері мен микрофондарындағы адаптивті кері байланыс жою бойынша зерттеулер жүргізілуде. Қазіргі зерттеулер бойынша, смартфонның есту аппараттарында естілуді тоқтатуды қайталау үшін цифрлық сигналдарды өңдеуді қолдану көзделіп отыр.