Кіріспе

Mattel компаниясы шығарған карточка ойыны, Uno (іспан және итальян тілдерінде "бір" деген мағынаны білдіреді), UNO деп стильделген, 1971 жылы Мерл Роббинс Огайо штатының Цинциннати қаласының маңындағы Ридинг қаласында әзірлеген. Бұл ойынды International Games Inc. ойын компаниясы жасаған, ол 1992 жылдың 23 қаңтарында Mattel компаниясымен сатып алынған. Ойын арнайы басылған колодамен ойналады және карта ойындарының Crazy Eights отбасынан шыққан, ал ол өз кезегінде дәстүрлі неміс ойыны мау-мауға негізделген.

Тарих

Ойын 1971 жылы Цинциннати қаласының маңындағы Огайо штатының Рединг қаласында Мерл Роббинс жасаған. Оның отбасы мен достары оны жиі ойнай бастағанда, ол 5000 дана ойын шығаруға 8000 доллар жұмсады. Бастапқыда ол оны шаштаразынан сатты, кейін жергілікті кәсіпорындар да сатуға кірісті. Роббинс кейін "Уно" ойынының құқықтарын Иллинойс штатының Джолиет қаласындағы жаназа бюросының иесі Роберт Тезак басқаратын достарына 50 000 долларға және ойынның әр данасы үшін 10 центтік роялтиге сатты. Тезак Uno ойынын тарат үшін International Games, Inc. компаниясын құрды, кеңсесі жаназа бюросының артында орналасқан. Ойынды Иллинойс штатының Мейвуд қаласындағы Saltzman Printers компаниясының Льюис Солтцман өндірді. 1992 жылы International Games компаниясы Mattel компаниялар тобының құрамына кірді.

Ресми ережелер

Ойынның мақсаты – 500 ұпай жинаған бірінші ойыншы болу, бұл мақсатқа (әдетте бірнеше ойын раундында) бірінші болып өзінің барлық карталарын ойнату және басқа ойыншылардың қолында қалған карталары үшін ұпай жинау арқылы қол жеткізіледі. Ойынның 2018 жылғы нұсқасы 112 картадан тұрады: төрт түс бойынша (қызыл, сары, жасыл, көк) әрқайсысынан 25 картадан, әр түс бір нөлден, 1-ден 9-ға дейін әрқайсысынан екі картадан, сондай-ақ «Скип», «Екі карта тартыңыз» және «Кері» әрекет карталарынан екі-екіден тұрады. Бұған қоса, төрт «Жоқер» картасы, төрт «Жоқер – Төрт карта тартыңыз», бір «Жоқер – Қолдарды шатастыру» және үш «Жоқер – Теңшеуге болатын» картасы бар. «Жоқер – Төрт карта тартыңыз» картасын ойнаған ойыншы келесі ойыншыдан (Қателіктер бөлімін қараңыз) өзінің қолы осы талапқа сай екенін дәлелдеуді сұрауы мүмкін. Егер сынға алынбаса, заңсыз ойналған «Жоқер – Төрт карта тартыңыз» картасы үшін пайдаланушыға ешқандай жаза салынбайды. «Жоқер» немесе «Жоқер – Төрт карта тартыңыз» картасын пайдаланатын ойыншы кезегін аяқтамас бұрын жаңа сәйкес түсті атауы керек, сондай-ақ қаласа, ағымдағы түсті де атауы мүмкін. Ойын кезінде карта тарту палубасы бітіп қалса, үстіңгі карта жинақталып қойылады, ал қалған палуба жаңа палуба жасау үшін шатастырылады. Ойын әдеттегідей жалғасады. Кез келген уақытта ешқандай ойыншымен ешқандай картаны алмасуға рұқсат жоқ. Соңғы екі картасының біреуін ойнаған ойыншы басқа ойыншыларды ескерту үшін «Уно!» деп айтуға міндетті. Соңғы картасынан құтылған («ойынды аяқтаған») бірінші ойыншы жеңіп, әр ойыншының қолындағы карталар үшін ұпай алады. Сандық карталар номиналды құнымен есептеледі, барлық әрекет карталары 20 ұпайға, ал «Жоқер» және «Жоқер – Төрт карта тартыңыз» карталары 50 ұпайға бағаланады. Егер «Екі карта тартыңыз» немесе «Жоқер – Төрт карта тартыңыз» картасы ойынды аяқтау үшін ойналса, келесі ойыншы ұпай есептелуден бұрын тиісті сандағы карталарды тартуы керек. 500 ұпай жинаған бірінші ойыншы ойынды жеңіп алады.

Жазалар

Егер ойыншы соңғы картасын ойнаған кезде "Уно" деп айтпаса және келесі ойыншы өз кезегін бастамас бұрын (яғни, қолынан карта ойнаса, колодадан карта тартса немесе тастау қалыбына қол тигізсе) оны байқап қалса, жаза ретінде екі карта тартуы керек. Егер ойыншы уақытында байқалып үлкермесе немесе байқалар алдында "Уно" деп айтуды есіне алса, оған ешқандай жаза салынбайды. Қызығы, бұл ереже ойынның қазіргі нұсқаларының нұсқаулықтарында көрсетілмеген. Жеті: "7" ойналған сайын, оны ойнаған ойыншы өз кезегін аяқтамас бұрын кез келген ойыншымен қол алмастыруы керек. "0" ойналған сайын, барлық ойыншылар өз қолдарын ағымдағы ойын бағыты бойынша келесі ойыншыға береді, содан кейін ойын қалыпты жағдайда жалғасады.

Карталар мен палуба стильдері

Қазіргі заманғы Uno әрекет карталарында олардың қызметін көрсететін белгілер бар, бірақ Wild карталарында бұрынғыдай "Wild" деген сөз сақталған. Дизайн өзгертілгенге дейін, ойынның ағылшын тіліндегі нұсқаларындағы мұндай карталарда тек әріптер болған. Ерте ағылшын нұсқаларын Uno карталарының шетін айналдыратын ақ жиектің болмауынан тануға болады. Ойынның басқа нұсқаларында ескі және жаңа дизайндарда белгілер мен суреттер пайдаланылады, әсіресе "Wild" сөзі жазылмаған Wild карталарында. Сондай-ақ, "Wild" сөзін қамтымайтын, бірақ сол стильдегі тілсіз нұсқалары да бар. 2010 жылғы "Uno Mod" басылымында әріптер мен сандардың орнына белгілер қолданылған. 2017 жылдың 16 қыркүйегінде Mattel түсті көру қабілеті бұзылғандар үшін арнайы жасалған Uno ColorAdd-ті шығарды. 2019 жылдың 1 қазанында Mattel National Federation of the Blind президенті Марк Риккобономен бірлесіп, ойынның Брайль нұсқасын жариялады. Риккобоно баспасөз мәлімдемесінде: "Соқыр адамның енді көретін немесе соқыр достарымен және отбасы мүшелерімен бірге UNO ойынын тікелей қораптан шығарып ойнай алуы – біздің қоғам үшін маңызды сәт" деді.

Uno H2O

Uno H2O стандартты ойыннан ерекшелігі – карталары мөлдір және су өткізбейтін. Ойын 2018 жылға дейінгі стандартты Uno ойынымен бірдей, бірақ оған екі түрлі "Wild Downpour" картасы қосылған. Осындай карталардың біреуі ойналғанда, қалған ойыншылар картада көрсетілгендей бір немесе екі карта тартуға міндетті. Оны ойнаған ойыншы келесі сәйкес келуі тиіс түсті атап айтуға құқылы.

Вариациялар

Стандартты ойыннан көптеген вариациялар бар, мысалы, Elimination Uno, Speed Uno және Pirate Uno. 2018 жылдың 13 ақпанында Mattel Uno-ның Dos атты туындысын шығарды; бұл ойын негізінен қосымша тастау қатарымен ("орталық қатар") ерекшеленеді, онда қатардың біріндегі картаның сомасына тең болатын карталар жұбын тастауға болады. Егер жокерлер төрт түстің нөлдері ретінде белгіленсе және жоғары деңгейлі карталар арнайы карталар ретінде қарастырылса, ойынды стандартты екі қабатты карталар жинағымен ойнауға болады.

Ойын автоматтары

2002 жылы International Gaming Technology ұқсас тақырыптағы және жаңадан шығарылған MegaJackpot ойындарының жүлделерін бірлескен қоймаға біріктіру үшін "под концепциясын" енгізді. Олардың арасында жаңа Famous Games под-ы болды, ол екі жаңа Mattel лицензиялық ойын автоматтарын ұсынды: UNO слоттары және Magic 8 Ball слоттары. Келесі екі жылда тағы да қасиеттер қосылды, UNO және Magic 8 Ball ойындарының видео слот нұсқаларымен бірге. UNO ойын автоматы негізгі тік 3 дөңгелекті жүйемен жабдықталған, сонымен қатар 3 қосымша көлденең дөңгелек кез келген позицияда 3 UNO бонус символы ең жоғары ставкамен түскен кезде іске қосылады. Ал UNO видео слот машинасы 5 барабанды, 15 желілі видео жүйесімен және түскен символдарға байланысты қосымша UNO Attack және UNO Triple бонус ойындарымен ұсынылды. Екі нұсқа да әртүрлі американдық қазақстандық ойын орталықтарына шектеулі түрде таратылды. Осы ойынның негізінде картоналық ойынға арналған телешоу жасау жоспарланған, ол күн сайын жарты сағаттық форматта шығарылып, 100 мың долларлық ақшалай жүлде қорынан бөлінетін еді, сондай-ақ, ең жақсы уақытта 1 миллион долларға таласуға мүмкіндік беретін нұсқа да қарастырылды. Алайда, бұл идея кейіннен тоқтатылды.

Фильмге бейімделу

2021 жылдың 4 ақпанында ойын негізінде түсірілетін, әрекетке толы комедиялық фильмнің Mattel Films компаниясы үшін дамытылып жатқаны жарияланды. Quality Control Music жазбалар компаниясының Lil Yachty әртісі, осы лейблдің менеджерлері Кевин "Coach K" Ли және Пьер "P" Томас, сондай-ақ Quality Films компаниясының продюсері Брайан Шер фильмді дамытуға қатысып, Lil Yachty бас рөлге қарастырылып отыр. Сценарийді Марси Келли жазды, ал жобаны атқарушы продюсер Роби Бреннер және қадағалаушы продюсер Кевин МакКин басқарып жүр.

Қабылдау

"Games" журналы Уноны "1980 жылғы ең жақсы 100 ойын" тізіміне енгізіп, ойынның "Crazy Eights танымал карта ойынынан көптеген элементтер алғанын", бірақ "оны үйрену оңай және бұл ойын одан да жақсырақ" екенін айтты. Кейіннен олар осы ойынды "1982 жылғы ең жақсы 100 ойын" тізіміне қосып, оның "танымалдығы стратегиялық мүмкіндіктерге емес, қарапайымдылығына байланысты" және "ойынның есептеу жүйесі ромми сияқты" екенін атап өтті.