Кіріспе
Ницца епархиясы (лат. Dioecesis Nicensis; француз. Diocèse de Nice) - Францияда Католик шіркеуінің латын епархиясы. Епархия Альп теңіз аймағын қамтиды. Епархия Марсель архиепископтығының суфраган болып табылады.
The Diocese of Nice (Latin: Dioecesis Nicensis; French: Diocèse de Nice) is a Latin diocese of the Catholic Church in France. The diocese comprises the Department of Alpes Maritimes. The diocese is a suffragan of the Archdiocese of Marseille.
Ерте заман
Император Децийдің (249-251) тұсында шейіт болған Киелі Басс Ниццаның алғашқы епископы болды деп есептеледі. 314 жылы Ниццада Ниццаның ұйымдастырылған кафедрасының бар екендігі туралы кейбір дәлелдер бар. Римдік Галлия Нарбоненсис, өйткені Ниццадан келген дьякон Иннокентий мен экзорцист Агапит сол жылы Арль кеңесінде болды, мүмкін епископтың делегаттары ретінде. Алайда Луи Дюшене Ниццаның қала (цивитас) емес екенін және оның өз муниципалды әкімшілігі жоқ екенін атап өтті. Марсель қаласынан епископ ("бақылаушы") деп аталатын азаматтық қызмет адамы басқаратын. 314 жылы бұл жағдай әлі де сақталып, Никея кеңесіне жіберілген делегаттар Никея портынан емес, цивитадан келген деп сипатталады. Сондықтан олар Марсельдік епископтың өкілі болған деп болжауға болады. Сондықтан Дюшеннің пікірінше, Ниццада епископ деп аталатын шіркеу басшысы болған жоқ. Ниццаның есімімен белгілі алғашқы епискобы - Амантий, ол Марсель епискобы сияқты 381 жылы Аквилея кеңесіне қатысқан. Дюшене Басс емес, Амантийді алғашқы білетін епископ деп санайды. Ниццаға жақын, бірақ Альп-Маритей провинциясындағы және ең үлкен қаласы Симиеде 260 жылы епископтық орын болған деп айтылады, бұл жағдай болуы мүмкін, тіпті христиандықтың алғашқы тарихы да. Қалай болғанда да, билік билеуші бесінші ғасырдың ортасында 439 және 451 жылдар аралығында шіркеу кеңестеріне қатысқан Валерианның иелігінде болды. Рим папасы Лео I (440-461 жж.) 450 жылдан кейін екі Ницца және Цимиец епархияларын біріктірді. Бұл одақты кейін Папа Илариус бұзған, бірақ 465 жылы ол Епископ Оксианиймен дауласқан Эмбрун епискобы Ингенус, Alpes Maritimae митрополиті талабы бойынша оларды қайта біріктірді. Бұл жазбада папа Илариус хатта "Cimiez a civitas" және "Nice a castellum" деп жазған. Бұл оқиға Марсель епискобы болған епископ Оксианийдің Ниццаға билік ету үшін өзінің билік етуін нығайту әрекеті ретінде түсіндірілді. Алайда, бұл біріккен орын (Ницца мен Симе) Француз революциясына дейін Эмбрунның суфрагандық орын болғандығын атап өту керек. Билікке келген кезінде Карл Ұлы 754 жылы Римге барып, Папа Адриан І-нің Рим патрициандығына ие болды. Карло Великий Cimiez-ке (оны 574 жылы ломбардтар қиратты) барғанда, ол Ниццаның епископы Сиагрийдің қираған жерлеріне Кимиездің қасиетті Понтий монастырын салуға себепші болды. Бұл талап үлкен қиындықтар туғызады. Сиагрийді атаған бір ғана дерек бар, ол - XVII ғасырдың басында агиограф Винченцо Баррали Салерна (fl. 1577-1613), Леренс монах, ол Сиагрийдің Карл Македонскийдің өзінің непосы (атасының немере інісі), Бри графы екенін айтады; ол Сент-Понстың денесі құрметтелетін жерді тауып, Карл Македонскийді бірнеше рет сұрағандарының арқасында монастырь салуға мәжбүр етті. 777 жылы папа Адриан, папалық билігінің бесінші жылында, Сиагрийді монастырьдан шақырып алып, Ниццаның бірінші епископы етіп тағайындады. Осыған байланысты Сиагрий 787 жылы 23 мамырда қайтыс болып, өзінің алғашқы абысы болған аббатханада жерленді. 751 жылы туған Карлманның ағасы Карломаннан басталады, сондықтан оның ұлы Сиагрийдің тек жиырма алты жылдан кейін ғана епископ болғаны күмәнді. Шарльменнің Ниццада болуына (Баррали Салернаның айтуынша) аймақтағы пұтқа табынушыларды дінге айналдыру ниеті себеп болды, ол осы уақытта Химера патшасын (Chimeriensis) жеңді. Алайда бұл аймақта патшалар болмаған, ал жергілікті тұрғындардың басым көпшілігі ғасырлар бойы мәсіхші болған. Шарль Зұлқарнайын Сиагрийді және оның монастырын Цимез графы деп атаған деген пікір сол кезде графтар да, графтар да болмаған дегенге қайшы келеді. Химера деген қала да болған емес, оның атын ойлап табу, ғалымдардың аңыздардағы отты жәндіктер туралы ойнап шығарған ақыл-ойынан шыққан сияқты. Ниццаның епископы Сиагриус болған дегенге сену мүмкін емес.
Екінші мыңжылдықта
Ницца епископтары Драп графтарының атағын алып жүрді, өйткені 1073 жылы Ниццаның тумасы Пьер Вейсон епискобы Драпта орналасқан мүлікті епископ Рамон I және оның мұрагерлеріне сыйға тартты. 1388 жылы Ницца Савой графтарының саяси бақылауына түсті және Ницца Сенашкальдың орнына айналды. Граф (содан кейін герцог, кейін Сардинияның патшасы) жаңа епископты тағайындау құқығы болды. 1137 жылы 29 наурызда Иннокентий II епископ Петрусқа Ницца шіркеуінің артықшылықтарын, оның ішінде castrum quod vocatur Drapum-ты растайтын Officii nostri атты бұқа шығарды. 1183 жылы 19 қаңтарда папа Люций III епископ Петрусқа Ниццадағы С. Понс монастырындағы рухани өмірдің нашарлауына шағымданып, епископқа жағдайды түзету шараларын қолдануға уәкілеттік берді. 1184 жылы епископ пен монахтар арасында келісімге қарамастан, соңғылары өкінбеді және қауымнан шығарылды. Олар Рим папасы Люциусқа шағымданды, ол 1185 жылы 31 наурызда оларды сөккен және епископты қолдаған тағы бір хат жіберді. 1207 жылы Ницца епархиясында тағы бір жанжал орын алды. Епископ Иоанн епархияның кейбір діни қызметкерлерімен тағы бір қақтығысқа түсіп, діни қызметкерлердің ұсынған кейбір құжаттары жалған деп қорытындылады. Олар Папа Иннокентий III-ге шағымданды, ол Гландев епискобы мен Сенез епискобына бұл құжатты және оның мазмұнының шынайылығын тексеруді тапсырды, сонда Папа қалай әрекет ету керектігін білетін болады. Бұл орын алмастан бұрын епископ Иоанн құжаттарды қайтадан қарап шығып, ол бірінші кезекте қателескен деген тұжырымға келді; ол дереу Апостольдық легат Пьетро ди Кастроновоға барып, өзінің қателесуінің себебін түсіндірді. Бірақ бұл әлі де жалған айыптау болды. Алайда, жалғандық туралы канондық заң айқын және нақты болды, ал епископ тікелей Папаға барды, ол оны қызметінен шеттетті және комиссарлар тағайындады, Риц епискобы Хью және Боскод абысыны, епископты өзін тазартуға сендіру үшін. өзінің қылмысы, содан кейін оны қызметке қайтару. 1691 жылы Ниццаны Людовик XIV басып алды, бірақ ол 1696 жылы Савойяға қайтарылды. 1705 жылы оны Бервик герцогы қайтадан басып алды, ал 1713 жылы Утрехт келісімінің негізінде Савойяға қайтарып берілді. 1744 жылы француздар оған тағы да шабуыл жасады, 1792 жылы ол Франциямен біріктірілді және 1793 жылы жаңа Альп теңіздік департаментінің астанасы болды. Епархия 1801 жылғы Конкоратпен Экс-ан-Прованс суфраганы ретінде қайта құрылды. Ницца графлығы 1818 жылдан 1860 жылға дейін саяси жағынан Сардиния мемлекеттерінің бөлігі болған кезде, бас орын Генуяның суфраганына айналды. Ницца 1860 жылы Францияға қосылғанда, кейбір шеткі аудандар итальяндық болып қалды, олар епархиядан бөлініп, Вентимилья епархиясына қосылды. 1862 жылы епархия қайтадан Экс-ан-Прованс суфрагені болды. Грасс округi 1886 жылы Фрежус епархиясынан бөлiнiп, Ниццаға берiлдi, ол содан кейiн Ницца, Грасс және Венс үш епархиясын бiрiктiрдi.