Кіріспе

Пьер Рыкманс:Пьер Рыкманс (23 қараша 1891 жыл - 18 ақпан 1959 жыл) - Бельгияның мемлекеттік қызметшісі, 1934-1946 жылдар аралығында Бельгияның негізгі африкалық колониясы Бельгия Конгосының генерал-губернаторы қызметін атқарған. Райкманс өзінің мансабын 1915 жылы отарлау қызметінде бастады және Бельгияның Руанда Урунди мандатында да уақыт өткізді. Бельгия Конгосының генерал-губернаторы лауазымында болған уақыты Екінші дүниежүзілік соғысқа сәйкес келді, онда ол Бельгияның 1940 жылы мамыр айында жеңілгеннен кейін колонияны одақтастар жағында соғысқа әкелуде маңызды рөл атқарды. Ол сондай-ақ отаршылдық мәселелерді кеңінен жазған. Ол өлімінен кейін 1962 жылы бельгиялық дворяндыққа ие болды.

Ерте өмір

Рикманс Антверпенде, Фландрия, Бельгияда Альфонс Рикманс пен Клеменс Ван Риннің алтыншы баласы болып дүниеге келді. Рикманс отбасы астанасы Мехеленнен шыққан, оның ата-бабалары екі буын бойы заңгер болған. Оның әкесі Альфонс католик партиясының көрнекті мүшесі, Бельгия Сенатының сенаторы және қалалық кеңес мүшесі болды. Рикманс философияны зерттеу үшін Левендегі Католик университетіне оқуға түседі. Бірінші жылы ол испан жазушысы Висенте Бласко Ибанестің романын аударды. Екі жыл философияны оқып, бір жыл заң факультетіне дайындалғаннан кейін ол тағы бір жыл Германияның Браунфельс қаласында (неміс тілін үйреніп), содан кейін бірнеше ай Ирландияның Галвей қаласында (ағылшын тілін үйреніп), содан кейін Аран аралдарында алтыншы тірі тілін, ирланд тілін үйренді. 1913 жылы Левен қаласында заңгерлік біліміне ие болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және Африка

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Антверпендегі адвокаттық алқаға шақырылды. 1914 жылдың тамызында ерікті түрде әскери қызметке түсіп, қысты Изер майданында өткізді, онда қиындықтарға қарамастан, майдандағы достық қарым-қатынастан ләззат алды. Бірақ ол соғысқа дейін Африкаға тартылып, Бельгияның колонияларында шетелде қызмет етуге офицерлер қажет болғанда өтініш берді. 1915 жылы қыркүйекте офицерлік мектепте бір жарым ай оқығаннан кейін ол Африкаға, алдымен Камерунға, содан кейін Китегаға (қазіргі Бурундидің басты қаласы) 1916 жылы тамызда келді. Содан кейін 1917 жылы ол Германияның Шығыс Африкасындағы (қазіргі Танзанияның бір бөлігі) Махенге жіберілді, 1918 жылдың шілдесінде Китегаға оралды. 1920 жылы демалысқа шығып, 1920 жылы 3 ақпанда Бельгияда Мадлен Невке тұрмысқа шықты. Олар Урундиге Кейп пен Конго арқылы оралды. Содан кейін Рикманс Усумбурада қызмет ететін Корольдік комиссар Альфред Марзоратидің демалысы кезінде Корольдік комиссар қызметін атқарушы ретінде қалып, Китегаға оралғаннан кейін 1928 жылға дейін сол жерде қалды. Урундидің резидент комиссары болған жылдары оның өміріндегі ең бақытты жылдары болған шығар. 1916 жылы ол келген кезде Урунди екіге бөлінді. Басшылар билік үшін күресіп жатты; Муами (патша) IV Мутага 1915 жылы қайтыс болды, мұрагер ретінде тек бес жасар бала Муабацу қалды. Рикманс кейбір саяси қарсыластарын қоса регенттік кеңес құру үшін жұмыс істеді, содан кейін оны жер иелену мен мал келісімшарттарына қатысты реформаларды қабылдатты. Бұл реформалар ең кедей шаруалардың ауыртпалығын жеңілдетті.

Соғыс аралық кезең

1928 жылы Рикманс Еуропаға оралып, Брюсселдегі адвокаттық алқаға мүше болды. Алайда ол уақытының көп бөлігін Бельгияның Африкадағы рөлі туралы баяндамамен өткізді. Кейіннен осы лекциялардың кейбіреулері Dominer pour Servir (1932) және La Politique Coloniale (1934) атты екі кітапта жарияланды. Содан кейін ол 1931-1932 жылдары алты айға Африкаға еңбек проблемасын зерттеуге арналған комиссияның мүшесі ретінде оралды және Конго Касаи провинциясына тағайындалды. Бельгияға оралғаннан кейін ол Антверпендегі отарлау университетінде тағы да дәріс оқыды және бельгиялық радио тыңдаушылар үшін Конго туралы радио әңгімелерінде пайда болды (алло Конгода 1934 жылы жарияланды). 1934 жылдың қазан айында Бельгия Конгосының генерал-губернаторы болып тағайындалды. Ол кезде Бельгия Конгосы Ұлы депрессияның салдарынан туындаған экономикалық дағдарыстан қатты зардап шекті. Бельгия Конгосындағы еуропалық халық саны (1931-жылы 23000 адам) 18000-ға дейін төмендеді. Бұрынғы генерал-губернатор Огюст Тилкенстің енгізген қатал реформалары қызметкерлерді мемлекеттік қызметте жұмыс істеуге итермелеген болатын. Белгияның 1935 жылғы девальвациясы, Пол Ван Зеланд үкіметінің басқаруы кезінде жаңа генерал-губернаторға колонияның бюджетін теңестіріп, импортқа салынатын баж салығын төмендетуге және экспортқа салынатын баж салығын көтеруге мүмкіндік берді. Бұл қадам Бельгияның колониялар министрі Эдмонд Рубенстің қолдауымен Бельгия Конгосының экономикасын жандандыруға көмектесті. 1936 жылы экономикалық жағдай тез жақсара бастады. Рикманс сондай-ақ өте белсенді болды, ол астана Леопольдвиллде (қазіргі Киншаса) ұзақ тұрмады және колонияны жиі аралады. Ол кезде тек үкімет қана емес, сонымен қатар қарапайым әкімшілік қызметтердің бәрі Брюсселде орталықтандырылған, ал барлық мемлекеттік қызметкерлерді Брюссель тағайындаған. Генерал-губернатор ережелерді қабылдауға құқылы, бірақ кез келген заң алты ай ішінде министрлік жарлығымен бекітілуі керек еді. Сондықтан, ол қалаған кейбір реформалар, мысалы, заңгерлік білімі бар жергілікті тәжірибелі әкімшілік қызметкерлерінің қатарынан сот төрешілерін қабылдау іс жүзінде жүзеге асырылмады. Рикманс сонымен қатар әкімшіліктің жеке мүдделерден, мысалы ірі тау-кен компанияларынан тәуелсіздігінің маңыздылығын және протестанттар мен католиктердің өз мектептері үшін мемлекеттік субсидиялар алу құқығын атап өтті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Бельгия Конгосындағы алғашқы бес жылында ол екі рет демалыста болды. 1939 жылдың қыркүйек айында Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталды, бірақ Бельгия бейтарап болды. 1940 жылы 10 мамырда Германия Бельгияға басып кірді, бұл елді соғысқа әкелді. Сол күні Рикманс сегіз баланың төртеуі Бельгияда болды. Алғашқыда әпкесімен бірге Францияға қашып келген екі қызы Лиссабонға жетіп, қыркүйекте ата-аналарымен қайта қосылды, ал екі ұлы соғыстың бәрін Бельгияда өткізді. Бельгия Конгосында Бельгияның 1940 жылы 28 мамырда берілуі және содан кейінгі неміс оккупациясы колонияға қалай әсер ететіні белгісіз болды. Альянсқа қатты қолдау білдірген Райкманс Бельгия Конгосының одақтастарға адал екенін жариялауын талап етті. Алайда, ол әртүрлі қарсылыққа тап болды, бір жағынан, отарлы әскери команда бастапқыда бейтараптықты жақтады, ал екінші жағынан, кейбір офицерлер Италия Корольдік Армиясымен итальяндық Эфиопияда күресуді қалады, тіпті Бельгия Италия Корольдігімен ресми түрде соғысқа түспеген болса да. Нәтижесінде Бельгия Конгосындағы кейбір ақ адамдар Рикманстың "өте жұмсақ" екеніне сенді. Генерал-губернаторға Лондонда құрылған бельгиялық қуғын-сүргін үкіметінен ешқандай нұсқаулар берілмеген, ол 1940 жылдың шілдесінде өзінің күмәнінен кейін беделінің көп бөлігін жоғалтты. Оның орнына ол Бельгия Конгосын соғыс күш-жігеріне қажетті стратегиялық материалдарды жеткізуші ретінде көрген одақтастармен маңызды талқылауларға қатысты. Алдымен алтын, содан кейін (Пёрл-Харборға 1941 жылдың желтоқсанында жасалған шабуылдан кейін және АҚШ-тың соғысқа кіруінен кейін) қалайы, каучук және, ақырында, уран. Райкманс 1944 жылдың 30 қаңтарынан 8 ақпанына дейін Браззавиль конференциясына қатысты. Бұл арада бельгиялық қуғын-сүргін үкіметі Рикманстың өкілеттігін шектеп, оның сөздерін цензураға түсіріп, тәуелсіздігін шектеуге тырысты. Сонымен қатар, жергілікті еуропалықтар кәсіподақтарды құрды, ал еуропалық және африкалық жұмысшылар бірқатар ереуілдерді бастады, ол онымен айналысуға мәжбүр болды. Соғыстағы баяндамаларының жинағы 1945 жылы Messages de Guerre деп аталды.

Біріккен Ұлттар Ұйымы

Рикманс өзінің мұрагері Бельгия Конгосында басталған саяси өзгерістердің мұрасын алуын қалады. Африкадағы соңғы баяндамасында, "Болашаққа қарай", кейіннен үкіметтік кеңеске арналған баяндамаларында жарияланды Этаптар мен жалондар (1946) Ол негізінен Бельгияның Бельгия Конгосына беруі керек көмек туралы сөйледі, бұл Бельгия Конгосының тұрғындарының әл-ауқатын жақсартуға мүмкіндік береді. Бірнеше жыл бойы, 1957 жылға дейін ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Қамқоршылық кеңесінде Бельгияның Руанда-Урундиде атқарған жұмысын қорғады. Ол сондай-ақ Бельгияның ядролық энергия жөніндегі уәкілі болды және Бельгия, Ұлыбритания және АҚШ арасындағы ынтымақтастық шарттарын қайта келісуге көмектесті. Ол сондай-ақ 1954 жылы құрылған Конгоның алғашқы университеті Лованиум университетінің кеңес мүшесі болды. Денсаулық жағдайына байланысты ол Бельгия Конгосының 1950-ші жылдардың соңында тәуелсіздікке дайындық жұмыстарына қатыспады. Ол 1959 жылы ақпанда, Конго тәуелсіздігіне дейін 16 ай бұрын, 1960 жылы 30 маусымда қайтыс болды.

Отбасы

1960 жылы Конго тәуелсіздігін алғаннан кейін болған хаоста оның баласы Андре бас Конгода мемлекеттік қызметкер болған, ол тікұшақта оқшауланған еуропалықтарды іздеп жүрді. Бұл тікұшақ Конгоның Бас-Конго аймағындағы шағын қалаға, Лукалаға, қонды. Андре мен ұшқыш тұтқынға алынып, конголық сарбаздар өлтірді. 1962 жылы ата мен ұлды Бельгия королі Бадуин абыройлы етіп, Бельгияның абыройының граф атағын берді.

Құрметтер

Сент-Силвестр орденінің бас кресті. (Құдай Тағаланың қақпасы) 1945