Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тура () - Үндістанның Мегалайя штатының Батыс Гаро-Тілл ауданындағы муниципалитет. Мегалайядағы ең ірі қалалардың бірі - Тура Гаро тауларының Нокрек жотасының етегінде орналасқан. Британдықтар Гаро тауына келгенге дейін Тура Дура деп аталатын. Британдықтар оны Тура деп атаған, өйткені оны айту оңайырақ болған. Тураның ауа райы жыл бойы қалыпты, ал қалада қызықты әрі әлі зерттелмеген жерлер көп. Ол ең жақын қала Гувахатиден 220 шақырым қашықтықта орналасқан және Батыс Гаро-Хиллс ауданының орталығы болып табылады. Ол шағын өзендер мен көктайғақ аңғарлармен толтырылған. Негізгі тілдері - гаро және ағылшын тілдері. Қалада төрт колледж және бірнеше орта мектеп бар. 1973 жылы қала Тура Рим-католик епархиясының орталығы болды. Шиллонг астанасы 323 шақырым қашықтықта орналасқан және оған автобуспен немесе шатл вертолет қызметімен жетуге болады. Бангладеш шекарасы Далу 50 км қашықтықта орналасқан. Тура - Гаро тайпасының мәдени және әкімшілік орталығы. Балпакрам, Нокрек, Сиджу үңгірі мен Читманг шыңы сияқты танымал туристік орындарға бару үшін осы қала арқылы өту керек. Турада көптеген су тасқыны мен ағыстар бар. Су тасқынының кейбірі - Ронгбангдаре, Пельгадар, Гандрак және т.б. Олардың кейбіреулері - Рангольвари, Нокмавари, Ганол және Дачима.
Tura (IPA: ˈtʊərə) is a municipality in the West Garo Hills district of the Indian state of Meghalaya. One of the largest towns in Meghalaya, Tura is located in the foothills of the Nokrek range of Garo Hills. Before the British came to the Garo Hills, Tura was known as Dura and the British called the place Tura as it was easier for them to pronounce. The climate in Tura is moderate throughout the year, and the town has many interesting and unexplored areas. It is 220 kilometres from the nearest city Guwahati and is also the district headquarter of the West Garo Hills district. It is filled with small rivulets and green valleys all around. The principal languages are Garo and English. The city has four colleges and multiple secondary schools. In 1973, the town was made the seat of the Roman Catholic Diocese of Tura. The capital city of Shillong is 323 kilometres away and can be accessed via buses or the shuttle helicopter service. The border of Bangladesh, Dalu, is situated at a proximity of 50 km. Tura is a cultural and administrative centre of the Garo tribe. To visit popular tourist destinations such as Balpakram, Nokrek, Siju Cave and Chitmang Peak, one needs to pass through this town. There are many water falls and lot of streams in Tura. Some of the water falls are Rongbangdare, Pelgadare, Gandrak Falls etc. Some of the streams are Rangolwari, Nokmawari, Ganol, and Dachima.
География және климат
Тұра қаласы орналасқан. Оның орташа биіктігі 349 метр. Климаты ылғалды субтропиктік климат (Кеппен климаттық жіктелімі: Cwa).
Tura is located at It has an average elevation of 349 metres (1145 feet). Its climate is a Humid Subtropical climate (Köppen climate classification: Cwa).
Демография
2011 жылғы санақ бойынша Тура қаласының тұрғындарының саны 74 858 адамды құрайды. Тураның басым көпшілігін жерлестер - гаролар құрайды. Қаладағы гаро халқының саны 54 750 адам, бұл қала халқының 73% құрайды. 2011 жылғы халық санағы бойынша Тураның халқы 58 391 адам. Ерлер халық санының 51%-ын, ал әйелдер 49%-ын құрайды. Тұраның сауаттылығы орташа 70%, ұлттық орташа 56% -дан жоғары: ерлердің сауаттылығы 70% -ды, әйелдердің сауаттылығы 67% -ды құрайды. Турада халықтың 14% -ы 6 жасқа толмаған.
The population of Tura Town is 74,858 according to the 2011 census. The indigenous Garo people form the majority of Tura's population. The population of Garo people in the town is 54,750, making up 73% of the city population. As of the 2011 Census of India, Tura had a population of 58,391. Males constitute 51% of the population and females 49%. Tura has an average literacy rate of 70%, higher than the national average of 56%: male literacy is 70%, and female literacy is 67%. In Tura, 14% of the population is under 6 years of age.
Тіл
Гаро тілінде 54,575 адам, бенгал тілінде 12,113, хинди тілінде 3,563, непал тілінде 1,609 адам, ал басқа тілдерде 11,911 адам сөйлейді.
Garo is Spoken by 54,575 people, Bengali by 12,113, Hindi by 3,563, Nepali by 1,609 and 11,911 people speaks other languages.
Тамақ пен сусындар
Тамақтың көптеген түрлері бар, ең көп тарағандары - дәстүрлі Гаро тағамдары. Гаролардың дәстүрлі тағамдарына пісірілген күріш, шошқа, сиыр, тауық еті мен құрғақ балықтан жасалған түрлі тағамдар жатады. Гаро тағамдарының кейбір дәмділіктері: На·кам Битчи (бұқа және пісіру содасымен дайындалған құрғақ балық күрісі), Галда Матчу (қора етімен қайнатылған розель жапырақтары), Вак Гоминда (бұқа етімен пісірілген қызанақ, бақша бақшасы және пісіру содасы), Вак Пура (бұқа еті ұнтақталған күріш немесе күріш ұнымен пісірілген), Каппа (бұқа еті пісіру содасымен қуырылған және жаңа бақшаның дәмдеуіштермен пісірілген), Та·а вакгран (тұтқыр шошқа, бақша бақшасы және содамен пісірілген шошқа), Бренга (бамбук ішінде пісірілген ет), Ве·тепа (банан жапырағына оралған ет/балық/көкөніс), Чамбиль пура (бұқа етімен пісірілген шошқа, бақша және ұнтақталған күрішқамен пісірілген), Та·а вак ди (бұқа ұнымен пісірілген шошқа ұны, қызанақ, қызанақ, қызанақ және пісімен пісірілген қара шошқа), Кала, пияз және қара пияз) Көпшілік тағамдар сакин (жергілікті дәнді дән мен сусамынан), питта (жасылған дән мен жағадан), жакеп (тұн мен сусамынан) деп аталатын күріш піскен торттар. Жергілікті жерде түрлі сусындар жасалады. Минил бичи немесе Ми бичи (борышты сыра) (ферменттелген жабысқақ күріш немесе қалыпты күріштен жасалған) - ең көп таралған сусындардың бірі. Шын мәнінде, осында жергілікті тағамдар бар.
There are many varieties of food available, the common one is the traditional Garo food. Traditional Garo food includes boiled rice, different preparations of pork, beef, chicken and dry fish. Some of the delicacies of Garo Food are Na·kam Bitchi (it is dry fish curry made with chillies and baking soda), Galda Matchu (Roselle leaves boiled with beef), Wak Gominda (it is Pumpkin cooked with Pork, chillies and baking soda), Wak Pura (it is pork cooked with crushed rice or rice flour), Kappa (meat fried with baking soda and boiled with fresh garden spices) Ta·a wakgran (Yam with smoked Pork, chillies and basing soda), Brenga (Meat cooked inside bamboo), We·tepa (Meat/Fish/vegetables cooked wrapped in banana leaves), Chambil Wak Pura (Pomelo cooked with Pork and crushed rice), Ta·a wak holdi rasin (Pork cooked with yam, turmeric powder, chillies and onions), Kalai do·o (Black lentils cooked with Chicken), Me·a nakam (Bamboo shoot with dry fish), Me·a wak Pura (Bamboo Shoot with pork and rice flour) etc. The common delicacies are rice cakes called sakkin (made with locally grown sticky rice and sesame seed), pitta (made with crushed sticky rice and jaggery), and jakkep (made with sticky rice flour and sesame seeds). There is a variety of locally made drinks. Minil bitchi or Mi bitchi (Rice Beer) (made of fermented sticky rice or normal rice) is one of the most common drinks. In fact, there are various indigenous delicacies.
БАҚ және байланыс
Ал "Ал-Индия" радиосының Турада жергілікті станциясы бар, ол көпшілік қызығушылығын туғызатын түрлі бағдарламаларды таратады. Жақында "Тура Таймс", "Жанера" және "Салантини Куранг" газеттері Гаро таулы аймағының барлық аймағына және Ассамның кейбір жерлеріне (әсіресе, Ашрамға) ақпарат тарата бастады. Екі ауданда (Камруп және Гоалпара) гаро халқы тұрады.
All India Radio has a local station in Tura which transmits various programs of mass interest. Recently, daily local newspapers viz., The Tura Times, Janera and Salantini Ku·rang has been disseminating the information to the whole region of Garo Hills and also to parts of Assam (esp. two districts Kamrup and Goalpara) where the areas are populated with Garo People.
Қоғам
Тураның негізгі тұрғындары - Гаро тайпасы (туған халық). Христиан діні басты дін болып табылады, Гаролардың 100% -ы христиандар. Баптист, католик, жетінші күндік адвентист, Иса Мәсіх шіркеуі (COJC), Христиандық қайта өрлеу шіркеуі (CRC) және т.б. сияқты әртүрлі христиан конфессиялары бар. Гаролар аналық қоғамға ие.
Main Residents of Tura are the Garo tribe (Native People). Christianity is the main religion, Almost 100% of the Garos are Christians. There are different Christian denominations like Baptist, Catholic, Seventh Day Adventist, Church of Jesus Christ (COJC), Christian Revival Church (CRC) etc. The Garos have a matrilineal society.
Көлік
Тура Мегалайяның батыс бөлігінде, Бангладеш шекарасына жақын орналасқан. Көліктің негізгі түрі - автомобиль жолдары, өйткені жақын маңдағы Балжек әуежайынан темір жол немесе кез-келген жоспарлы рейстер жоқ. Гувахатиден 220 км, Ұлттық тас жол 217 ((Ескі NH 51) арқылы. Күндізгі сумо және түнгі автобус қызметтері Гувахатиден қол жетімді. Паван Ханс басқаратын Гувахати мен Шиллонгтан аптасына 3 күн тікұшақпен ұшуға болады. Ең жақын әуежай - Гувахати әуежайы (GAU). Түріктің өзінің әуежайы бар, ол Балжек әуежайы деп аталады. Қаладан 30 шақырым қашықтықта, бірақ ол әлі іске қосылмаған. Оны сол кездегі Үндістан Президенті С. Бұл туралы Пратибха Патил қалаға сапары кезінде айтты.
Tura is situated in the western part of Meghalaya which is quite close to the National Border of Bangladesh. The main mode of transport is by road, as there are no railways or any scheduled flights from nearby Baljek Airport. From Guwahati, it is 220 km, through the National Highway 217(Old NH 51). Day time Sumo and overnight bus services are available from Guwahati. There is a 3 days a week helicopter service available from Guwahati and Shillong, run by Pawan Hans. The nearest airport is Guwahati Airport (GAU). Although Tura has its own airport named Baljek airport situated approx. 30 km from the town but it is yet to be functional. It was inaugurated by the then President of India Smt. Pratibha Patil during her visit to the town.