Кіріспе
Криптоспоралар - эмбриофиттер (жер бетіндегі өсімдіктер) өндіретін микроскопиялық фоссильді споралар. Олар алғаш рет ордовик кезеңінің ортасында өсімдіктер жерді отарлаудың ең көне қазба дәлелі ретінде қазба деректеріне енген. Осыған ұқсас (бірақ кеңірек) категория - миоспоралар, бұл термин 200 мкм-ден кіші споралар үшін қолданылады. Криптоспоралар да, миоспоралар да палиноморфтардың түрлері болып табылады.
Cryptospores are microscopic fossilized spores produced by embryophytes (land plants). They first appear in the fossil record during the middle of the Ordovician period, as the oldest fossil evidence for the colonization of land by plants. A similar (though broader) category is miospores, a term generally used for spores smaller than 200 μm. Both cryptospores and miospores are types of palynomorphs.
Пайда болуы
Криптоспоралар әдетте теңізге жатпайтын тау жыныстарында кездеседі және теңізден алыстаған сайын саны азаяды. Бұл теңіз ортасында табылған криптоспоралар теңіз ортасынан емес, жел арқылы құрлықтан әкелінгенін көрсетеді.
Қабырғаның ультрақұрылымы
Криптоспоралардың қабырғалары көптеген ламеллалардан (желпі қабықтардан) тұрады. Ең алғашқы құрлық өсімдіктері деп саналатын бауырлы өсімдіктерде де спора қабырғаларының осы морфологиясы бар.
Химиялық құрамы
(Кейбір) криптоспоралар спорополениннен тұрады және олармен бірге кездесетін трилеттік споралар сияқты химиялық құрамға ие.
Басқа ақпарат
Жақында Оманнан көкбауырдың тұқымдасына ұқсас криптоспоралары бар концентрикалық ламеллалар бар өсімдік спораларының қалдықтары табылды. Ең ерте кездескен криптоспоралар Аргентинаның Ордовик (Дапинг) орта дәуіріндегі қабаттарынан табылған. Линдегард балшық тасындағы споралар (кезгі катиандық- ертегі хирнантиандық) Швециядан және, мүмкін, Балтикадан ертедегі құрлық өсімдік спораларының ең ерте жазбасын білдіреді және құрлық өсімдіктері Балтика палеоконтинентіне кем дегенде Ордовик дәуірінің соңында көшіп кеткенін білдіреді. Бұл табылған жерлердегі өсімдіктердің солтүстік Гондванадан Балтикаға Ордовик дәуірінің соңында көшіп-қонуына Авалонияның солтүстікке қарай көшіп-қонуы ықпал еткен деген бұрынғы ұсынысты нығайтады, бұл қайта өңделген, ерте орта Ордовик акритархтарының бірге пайда болуымен дәлелденген, бұл мүмкін Авалонияның алдындағы алап жүйесінде пайда болғанын білдіреді.