Кіріспе
Терт-бутилгидрохинон (TBHQ, үшінші бутилгидрохинон) - синтетикалық хош иісті органикалық қосылыс, ол фенолдың бір түрі. Терт-бутил тобымен алмастырылған гидрохинонның туындысы.
Тамақ сақтау құралы
TBHQ азық-түлік өнімдерінде қанықпаған өсімдік майы мен көптеген жеуге жарамды жануар майының консерванты ретінде қолданылады. Ол темірдің бар болуына қарамастан, түс өзгертпейді және қосылған материалдың дәмін немесе иісін өзгертпейді.
Басқа
Парфюмерияда оны булану жылдамдығын төмендету және тұрақтылықты жақсарту үшін бекітуші ретінде қолданады. Ол органикалық пероксидтердің автополимерленуін тежейтін тұрақтандырғыш ретінде өнеркәсіпте қолданылады. Биодизельде антиоксидант ретінде қолданылады. Сондай-ақ, лактар мен шайырларға, сондай-ақ мұнай кен орындарында қолданылатын қоспаларға қосылады.
Қауіпсіздік және реттеу
Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігі (EFSA) және АҚШ-тың тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) TBHQ-ны бағалап, оны азық-түлік өнімдерінде рұқсат етілген мөлшерде тұтыну қауіпсіз деп тапты. FDA және Еуропалық Одақ Бірқатар зерттеулер ұзақ уақыт бойы TBHQ- нің өте жоғары дозасына әсер ету, әсіресе асқазан ісіктері үшін канцерогенді болуы мүмкін екенін көрсетті. Алайда басқа зерттеулер TBHQ және басқа фенолдық антиоксиданттардың HCA- мен индуцирленген канцерогенезін тежеуін (метаболиттік активтелуді басу арқылы) қоса алғанда, кері әсерін көрсетті (TBHQ бірнешеуінің бірі, бірақ ең күштісі емес). EFSA TBHQ канцерогенді емес деп санайды. Сонымен қатар, TBHQ жоғары өнімділік скрининг арқылы иммунотоксикалық әсері бар деп анықталды. Бұл химиялық заттарға әсер еткен адамдарда көру қабілетінің бұзылуы туралы мәліметтер бар.
A number of studies have shown that prolonged exposure to very high doses of TBHQ may be carcinogenic, especially for stomach tumors. Other studies, however, have shown opposite effects including inhibition against HCA induced carcinogenesis (by depression of metabolic activation) for TBHQ and other phenolic antioxidants (TBHQ was one of several, and not the most potent). The EFSA considers TBHQ to be noncarcinogenic. In addition, TBHQ has been identified by high throughput screening as having potential immunotoxic effects. There have been reports of vision disturbances in individuals exposed to this chemical.