Кіріспе
Қайың ағаштарында кездесетін желке Қайың алмасы немесе қайың желкесі - көптеген қайың түрлерінде кездесетін үлкен, дөңгелек, алма тәрізді желкеге арналған жалпы атау. Қайың алмаларының көлемі диаметріне қарай өзгеріп отырады және олар цинипидтер тұқымдасына жататын ащы құрттардың кейбір түрлерінің личинкалары енгізген химиялық заттардан пайда болады. Қайың алмасы қоңыр, сары, жасыл, қызғылт немесе қызғылт болуы мүмкін.
Oak apple or oak gall is the common name for a large, round, vaguely apple like gall commonly found on many species of oak. Oak apples range in size from in diameter and are caused by chemicals injected by the larva of certain kinds of gall wasp in the family Cynipidae. Oak apples may be brownish, yellowish, greenish, pinkish, or reddish.
Басқа желкелер
Жалпы әдебиетте дуға алмасы мен дуға мәрмәрлі желкесінің арасында айтарлықтай шатастық бар. Кеуде мәрмәрін көбінесе терісімен ұқсас болғандықтан және терісімен бірге өсетін мармордың көптігі үшін кеуде алмасы деп атайды. Қайың ағаштарында кездесетін басқа да желкелерге қайың артишогы мен бұтаның желкесі жатады, бірақ олардың әрқайсысының өзіндік ерекшелігі бар.
Темір саңырауқұлақ сиясы
Қайыңның саңырауқұлақтары Рим империясы заманында сия жасау үшін қолданылған. Орта ғасырдан бастап ХХ ғасырдың басына дейін Батыста жазу үшін темір саңылаулы сия негізгі құрал болған. Жарық жаңғағы - темір жарық сиясын өндіруде таниннің көзі. Танниттер полифенолдар деп аталатын молекулалар тобына жатады және оларды өсімдіктердің әртүрлі бөліктерінен, мысалы, жапырақтардан, түйіршіктерден, жемістерден және өт жаңғақтарынан алуға болады. Ащы жаңғақпен бірге темір жаңғақ сиясын өндіруде басқа маңызды ингредиенттерге темір сульфаты мен арабика құмырасы кіреді. Ащы сасық жаңғағы мен темірдің арасындағы реакция темір сасық сыясына түсімен байланысты кешенді зат жасайды. Араб қышқылы сияны көбірек тұтқыр етіп, оны жазу бетіне байлауға көмектеседі.
Фольклорлық
Егер Михайлов күні желкеден "құрт" табылса, онда жыл жағымды және ерекше болады, ал егер жәндік табылса, онда ол жетіспеушілік пен қираған егіндермен жаман жыл болады. Егер үй ішінде бір құс табылса, онда бұл - орташа маусым, ал егер ештеңе табылмаса, онда сол жылы ауыр аурулар пайда болады. Оак алма күні (немесе Корольдік Оак күні) - 1660 жылы Карл II-нің қайта қалпына келтіруін еске алу үшін 29 мамырда Англияда өткен бұрынғы мемлекеттік мереке. Бұл атау Англияда Азамат соғысы кезінде Чарльз емен ағашына жасырынған оқиғаға байланысты тараған. Бұл мерекелер қайта қалпына келтірумен байланысты емес, бірақ кейбір жерлерде әлі күнге дейін жалғасуда.