Кіріспе

Айерс үйі, бұрын Аустрал үйі деп аталатын, Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласында орналасқан Солтүстік Террасадағы тарихи сарайдың қазіргі атауы. Ол Оңтүстік Австралияның бес рет премьері және бай өнеркәсібі болған сэр Генри Айерстің есімімен аталған, ол 1855 жылдан 1897 жылға дейін баспаналы болған. Бұл Солтүстік террасадағы сақталған жалғыз үй. Үй 1980 жылдың шілде айынан бері Оңтүстік Австралияның мұралық тізілімінде тіркелген.

Тарих

Екі қабатты сарайдың жобалары 1846 жылы Аделаида химигі Уильям Пэкстон үшін әзірленді. Ол жергілікті көк тастан салынған және Регент дәуірінің стиліне сәйкес, оны Джордж Стрикленд Кингстон жобалаған деп есептеледі, ол сол кезеңнің жетекші сәулетшісі Роберт Керрдің жұмысын түсіндірді. 1855 жылы сэр Генри Айерс 9 бөлмелі кірпіш үй болған кезде мүлікті жалға алды. Ол оны негізінен 1860 жылдары 40 бөлмелі сарайға айналдырды; ол ақыры 1876 жылы аяқталды. Ол жақсы сақталған. Ішкі бөлмелерде қолмен боялған төбелер, ағаштан жасалған штемпельдер және Айерс отбасының естеліктері бар, бұл ғимарат салынған кездегі иелерінің байлығын көрсетеді. Айерс Аделаиданың ыстық жаздарынан қашу үшін жертөлесін де салдырды. Иесінің парламенттік қызметі кезінде үйде кабинет отырыстары, парламенттік кешкі ас және үлкен бальдер өткізілді. Бұл Аделаидадағы газбен жарықтандырылған алғашқы үйлердің бірі болды. Көптеген бөлмелердің атаулары мен олардың функциялары сэр Генридің Аделаиданың өте ыстық ауа райы кезінде үйдің әртүрлі жерлеріндегі температураны жазған жазбаларында ашылды. Мұндай алғашқы жазба 1874 жылы жазылған.

Мұра тізімі

1980 жылы шілдеде Айерс үйі Оңтүстік Австралияның мұралық тізіліміне енгізілген.

Қалпына келтіру

2005 жылы сантехниканың бұзылуы су тасқынына әкеліп соқты, ал төбедегі боялған әшекейлер қаптап, қабығы қашады. Бұл жұмысты "Артлаб Австралия" мамандарының тобы атқарды. Бұл Artlab-ке 2005 жылы Эдмунд Райт мұрасы сыйлығының мұралық сауда және өнімдер санатында мақтау қағазы табыс етті.

Қолдану

1897 жылы Айерс қайтыс болды, ал 1909 жылы үйде Аделаида клубының добынан кейін Генри Ньюланд клубқа мүлікті сатып алуды ұсынды. Жобалар жасалып, кейін тасталды. Ақырында, ол 1914 жылы Артур Джон Уокли мен Генри Вудкоктың компаниясы Austral Gardens Ltd. сатылды. Олар батыс жағында "Пала Рояль" атты би залын, шығысында ойын-сауық алаңдарын салды. Содан бері үйде көптеген мақсаттар болды, соның ішінде 1918 жылдан 1922 жылға дейін жарақат алған сарбаздар клубы және 1914 жылдан 1932 жылға дейін ашық ауада кафе болды. Оңтүстік Австралия үкіметі 1926 жылы мұражайды медбикелерге үй салу және оқыту үшін сатып алды. Ол қазір жабық Аделаида ауруханасының қарама-қарсысында орналасқан. 1946 жылы салынған тағы бір жатақхана 1973 жылы алынып тасталды. Үй 1969 жылы медбикелер бөлмесі ретінде жабылды, аурухананың артқы жағына жаңа тұрғын үй қанат салынды. 1960 жылдары Оңтүстік Австралияның Ұлттық қоры ғимаратты бұзудан құтқару үшін сәтті науқан жүргізді, өйткені ол "Аделаиданың Солтүстік Террас бульварындағы ұлы сарайлардың соңғысы" болды. 1970 жылы премьер Дон Данстан өзінің кабинетіндегі әріптестерін бұзып, сарайды қиратудан құтқарды. Оның туристік әлеуетін ескере отырып, ол оны туристік және мәдени орталық ретінде жаңартты, оған мұражай, жақсы тамақханалар мен бистролар кірді. Бұл кезде үйдің көп бөлігі бастапқы күйінде сақталған. Дунстан Оңтүстік Австралияның Ұлттық қорымен музейді қалпына келтіру және қоғамдық пайдалану үшін жұмыс істеді. Музей аумағында костюмдер, күміс бұйымдар, өнер туындылары, жиһаз, шамшырақ және түпнұсқа газотұғыры қойылды. Жатын бөлмелері "жақсы тамақтану" Генри Айерс мейрамханасы болды; сарайларда бистро болды. Төрт жеке залы тойлар мен іс-шараларға арналған. 2021 жылдың маусым айында Оңтүстік Австралияның Қоршаған орта министрі Дэвид Спирс өзінің үкіметі қаржыландыратын 6,6 миллион долларлық жөндеуден өткеннен кейін Оңтүстік Австралияның тарихи қоры, үкіметтік мекеме ғимаратқа көшетінін мәлімдеді. Ол Ұлттық трасттың ай сайынғы жалға беру мерзімін тоқтатқандығын және жалға беру мерзімін тоқтату туралы хатта тек 31 күн көрсетілгенімен, трастқа үй-жайларды босату үшін "бірнеше ай" беріледі деп мәлімдеді. Сыншылар жалға беру шартын тоқтату туралы шешім "Ұлттық Трасттың үкіметтің 2019 жылы Порт-Аделаидадағы тарихи құрылысты бұзуды мақұлдағанын сынға алғаннан кейін жазалау сияқты естіледі" деп болжады және үкіметтің Тарих Трасты "әрине, оларды ешқашан жария түрде сынға алмақ емес". 2024 жылдың сәуірінде премьер-министр Питер Малинаускас басқарған үкімет Айерс Хаус Билл 2024-ті қабылдап, Айерс Хаусты SA Ұлттық Трасттың тұрақты үйі етіп қойды. Үкімет ғимаратты жаңартуға да қаржы бөлді.