Кіріспе

Ресейлік американдық опера әншісі (1891-1978) Александр Кипнис (13 ақпан 1891 [O. S. 1 ақпан 1891] 14 мамыр 1978) - ресейлік опералық бас. Алғашында өзінің өнерлік беделін Еуропада құрған Кипнис 1931 жылы америкалық азаматқа үйленгеннен кейін американдық азаматқа айналды. 1940 жылы Нью-Йорктегі Метрополитен операсында кеш дебют жасамас бұрын ол Чикаго операсында жиі өнер көрсетті.

Ерте өмір

Александр Кипнис Ресей империясының (қазіргі Украинаның) Волын губернаторлығының астанасы Житомир қаласында дүниеге келген. Оның жеті адамнан тұратын кедей отбасы еврейлер тұрып жатқан геттода тұратын. Әкесі қайтыс болғаннан кейін, 12 жасында, ол балташының шәкірті болып, жергілікті мәжілісханаларда және Бессарабияда (қазіргі Молдовада) сопрано әнін айтып, отбасын асырауға көмектесті. Жасөспірім кезінде ол 19 жасында Варшава консерваториясына оқуға түскенге дейін идиш театралды тобына қатысты. Консерваторияда орта мектеп бітіру талап етілмеді. Оның біліміне тромбон, контрабас және дирижерлік оқулар кірді. Ол мәжілісханаларда ән айтуды жалғастыра берді. Хормейстердің ұсынысы бойынша ол Берлинге барып, Эрнст Гренцебахпен дауысты оқыды, ол сонымен қатар Лориц Мелхиордың, Мета Сейнмейердің және Макс Лоренцтің мұғалімі болды. Сонымен қатар Монтидің оперетта театрында екінші бас күйін орындады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Кипнис шетелдік ретінде неміс лагеріне қамалды. Өз-өзіне ән айтып жатқанда, оны ағасы Висбаден операсының бас менеджері болған әскер капитаны естіді. Кипнис қамақтан босатылып, Гамбург опера театрына жұмысқа қабылданды. Ол опералық дебютын 1915 жылы "Фледермаус" опереттасының партиялық сахнасында "мұнда қонақ" ретінде Иоганн Штраустың үш әнін айтып берді. 1917 жылы ол Висбаден опера театрына ауысты, онда баға жетпес сахналық тәжірибе жинады. 1922 жылы Берлиндің мемлекеттік опера театрына қосылғанға дейін Висбаденде 300-ден астам қойылымда ән шырқады.

Халықаралық мансап

Келесі жылы Кипнис Вагнерианның гастрольдік компаниясымен бірге АҚШ-қа барды. 1923-1932 жылдар аралығында тоғыз маусым бойы Чикагоның азаматтық операсының құрамында болды. 1927 жылы Байройт фестивалінде Карл Мюк жетекшілігімен Вагнердің "Парсифалында" Гурнеманц ретінде өнер көрсетті және Зигфрид Вагнердің "Құдайдың мейрамы музыкасын" жаздырды. (Ричард Штраустың 1933 жылы жазған тірі орындау жазбасы жалпы алғанда жоққа шығарылды.) Ол сондай-ақ Зальцбург фестивалінде де өнер көрсетті. Кипнис Берлин операсымен 1935 жылға дейін келісімшарт жасасқан, содан кейін ол келісімшартты бұзып, нацистік Германиядан қашып кетті. 1936-1938 жылдары Вена мемлекеттік операсында қонақ орындаушы ретінде үш маусым бойы өнер көрсетті. Аншлюс болғаннан кейін ол Еуропадан кетіп, АҚШ-та тұрақты тұрып қалды. 1940 жылы Митрополитпен келісімшартқа қол қойған кезде ол әлемнің көптеген ірі опера үйлерінде өнер көрсетті. Осы мақалада аталған Еуропалық және Америка театрларынан басқа, ол Ұлыбританияның әншілер үшін ең маңызды орындарында, Корольдік опера үйінде, Ковент-Гарденде (1927 және 1929-1935 жылдары), сондай-ақ Буэнос-Айрестегі Колон театрында (1926-1936 жылдары) тыңдалды. Кипнис соғыстар аралығындағы жылдары әлемдегі ең үздік бас аспаптарының бірі болып саналды. Ол өзінің жұмсақ, жұмсақ дауысы мен керемет музыкалық шеберлігі үшін мақталған. Өзінің мәртебесіне сай, ол сол кездегі ең үздік дирижерлармен бірге өнер көрсетуге шақырылды. Олардың қатарында Эрнест Ансермет, Джон Барбиролли, Томас Бичем, Лео Блех, Фриц Буш, Альберт Коутс, Карл Элмендорф, Вильгельм Фуртвенглер, Роберт Хегер, Герберт фон Караян, Йозеф Крипс, Эрих Клейбер, Отто Клемперер, Ханс Кнапертсбуш, Серж Кусевицкий, Эрих Лайнсдорф, Виллем Менгельберг, Димитрий Митропулос, Пьер Монте, Карл Мюк, Артур Никиш, Евгений Орманди, Ханс Пфицнер, Фриц Райнер, Артур Родзинский, Росбауд, Герман Шершен, Ричард Штраус, Ханс Джордж Шелл, Артуро Тосканини, Бруно және Вальтер Феликс Вейнингтарнер бар. 1940 жылдары Кипнисдің дауысы нашарлап, 1946 жылы Меттер театрынан зейнеткерлікке шықты. Соңғы рет 1951 жылы концертте болды. 1915 жылы дебютімен ол кем дегенде 108 рөлді, көбінесе бірнеше тілде әндеген, ал опера мен ораторияда 1600 - ден астам қойылым жасаған. Ол 1978 жылы 87 жасында Коннектикут штатының Вестпорт қаласында қайтыс болды.

Сыншыл бағалау

Кипнистің ең танымал рөлдері арасында Моцарт пен Вагнер операларында бас ролі, сондай-ақ Муссоргскийдің "Борис Годунов" операсында және Бетховеннің "Фиделио" операсында Рокко ролі болды. Германияда ол Вердидің әншісі ретінде де танымал болды. Ол неміс әндерін, орыс әндерін де жақсы түсіндірген. 1920-1930 жылдары Кипнис бас бас қарсыластары Верди репертуарында итальяндық Наццарено Де Анжелис, Эцио Пинза және Танкреди Пасеро, Вагнер репертуарында қара үнді норвегиялық Ивар Андресен болды. Оның Брамс, Вольф және Шуберт әндерін жазған жазбалары, сондай-ақ көптеген әсерлі опералық жазбалары, әсіресе 1920-1930 жылдардағы жазбалары жоғары бағаланады.

Отбасы

1925 жылы Кипнис Милдред Элеонор Левиге тұрмысқа шықты, оның әкесі, белгілі пианист және композитор Хениот Леви туған Польшадан Чикагоға көшіп келді. Олардың ұлы Игорь Кипнис (1930-2002) атақты клавесинист болды. Кипнистің немересі Джереми Р. Кипнис (1965 жылы туған) ұқсас шығармашылық қадамдар бойынша фотограф, рекорд продюсері, кинорежиссер және жақында Джордж Лукас пен Том Холманның THX Motion Picture & Sound Standards эволюциясы The Kipnis Studio Standard The 21st Century Ultimate Screening Room Design жасаушысы ретінде танымал болды.