Николай Гяуров: Опера әншісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Николай Гьяуров (немесе Николай Гьяуров, Николай Гьяуров, 13 қыркүйек 1929 - 2 маусым 2004) – болгар опера әншісі және соғыстан кейінгі кезеңнің ең танымал бас әншілерінің бірі. Ол қуатты, әсем дауысымен танымал болды және әсіресе Мусоргский мен Верди рөлдерімен байланысты болды. Гьяуров 1956 жылы болгар пианисі Златина Мишаковаға, ал 1978 жылы итальяндық сопрано Мирелла Френиге үйленді. Олар Гьяуров 2004 жылы жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін Моденада бірге тұрды.

Өмірбаян

Гьяуров Оңтүстік Болгариядағы шағын таулы қалашық – Велинградта дүниеге келген. Бала кезінде скрипка, фортепиано және кларнет ойнауды үйренген. 1949 жылы Болгария мемлекеттік консерваториясында профессор Кристо Брамбаровтың жетекшілігімен музыкалық білімін бастады. Гьяуров мемлекеттік стипендия алды және 1950 жылдан 1955 жылға дейін Мәскеу консерваториясында оқыды. Гьяуровтың мансабы 1955 жылы басталды, ол Париждегі Халықаралық вокалдық байқауында Гран-при, ал Прагада өткен Бесінші Дүниежүзілік жастар фестивалінде бірінші жүлде мен алтын медальді жеңіп алды. Гьяуров 1955 жылы Софияда Россинидің «Севильский шаштараз» операсында Дон Базилио рөлінде опералық дебют жасады. 1956 жылы Мәскеудегі Большой театрына ауысып, алғашқы Мефистофель партиясын орындады. 1958 жылы Болоньядағы Коммуналь театрында итальяндық опералық дебют жасады, ал 1959 жылы Ла Скаладағы «Борис Годунов» операсындағы Варлаам рөлімен халықаралық мансабын бастады. 1962 жылы Гьяуров Ковент-Гарденде Вердидің «Тағдыр күші» операсында Падре Гвардиано рөлінде дебют жасады, сондай-ақ Герберт фон Караянның дирижерлігімен Вердидің «Реквиемін» Зальцбургте орындады. Гьяуров 1961 жылы Генуяда Мирелла Френимен сахнада алғаш рет бірге болды. Ол «Фауст» операсындағы Мефистофель, ал ол – Маргарита рөлінде болды. 1978 жылы үйленгеннен кейін олар оның туған қаласы Моденада тұрды. Олар жиі бірге ән шырқады. Ол 1963 жылы Чикаго лирикалық операсында Гуноның «Фауст» операсында АҚШ-та тұңғыш рет өнер көрсетті және компаниямен он екі рөлді, соның ішінде «Борис Годунов», «Дон Кихот» және «Мефистофель» фильмдеріндегі басты рөлдерді орындады. Гьяуров Метрополитен операсында 1965 жылдың 8 қарашасында Мефистофель рөлінде дебют жасады. Ол онда он рөлде жалпы саны 81 қойылымда ән шырқады, соңғы рет 1996 жылдың 26 қазанында «Риголетто» операсындағы Спарафуциль рөлінде өнер көрсетті. Мансабы барысында ол Мәскеудің Большой театрында, Вена мемлекеттік операсында, Ковент-Гарденде және Париж операсында да өнер көрсетті. 1970 жылдардың аяғында Гьяуров Массене операсының «Дон Кихот» операсының алғашқы толық стерео жазбасында басты рөлді орындады. Ол жиі жазылған, ал оның дискографиясына оның көптеген үлкен сахналық рөлдерінің толық жазбалары кіреді, соның ішінде «Дон Джованни», «Дон Базилио», «Рамфис», «Коллин», «Банко», Гуно және Боитоның «Мефистосы» мен «Борис Годунов» және тағы да басқалары. Гьяуров пен оның әйелі Мирелла Френи көптеген операларда бірге ән шырқады, олардың ең танымалдары – «Симон Бокканегра» (Ла Скала, 1971), «Фауст» (Ковент-Гарден, 1976), «Дон Карлос» (Сальцбург, 1976), «Эрнани» (Ла Скала, 1982). 2000 жылдың қазан айында 71 жасында ол Ульмдегі Джеймс Аллен Герас жетекшілігімен өткен 1-ші Герберт фон Караян мемориалдық концертінде танымал өнер көрсетті. Opera News журналындағы Гьяуровтың некрологында Мартин Бернхаймер былай деп атап өтті: «Ол өте кең көлемді, жылы тембрлі, қараңғы түсті, таңғажайып вокалды аспапқа ие болды. Ол өзінің қолдарындағы резонды дыбысты кеңпейілділікпен және әсіресе жылтыратылған жоғарғы регистрде оңайлықпен шығарды».

Ghiaurov was born in the small mountain town of Velingrad in southern Bulgaria. As a child, he learned to play the violin, piano and clarinet. He began his musical studies at the Bulgarian State Conservatory in 1949 where he studied under Prof. Cristo Brambarov. Ghiaurov was awarded a state scholarship and from 1950 until 1955 he studied at the Moscow Conservatory. Ghiaurov's career was launched in 1955, when he won the Grand Prix at the International Vocal Competition in Paris and the First Prize and a gold medal at the Fifth World Youth Festival in Prague. Ghiaurov made his operatic debut in 1955 as Don Basilio in Rossini's The Barber of Seville in Sofia. In 1956 he moved to the Bolshoi Theater in Moscow, singing his first Mephistopheles. He made his Italian operatic debut in 1958 in Teatro Comunale Bologna, before starting an international career with his rendition of Varlaam in the opera Boris Godunov at La Scala in 1959. 1962 marked Ghiaurov's Covent Garden debut as Padre Guardiano in Verdi's La forza del destino as well as his first appearance in Salzburg in Verdi's Requiem, conducted by Herbert von Karajan. Ghiaurov first shared a stage with Mirella Freni in 1961 in Genoa. She was Marguerite, he was Mephistopheles in Faust. Married in 1978, they lived in her hometown, Modena. They sang together frequently. He made his US debut in Gounod's Faust in 1963 at the Lyric Opera of Chicago, and he went on to sing twelve roles with the company, including the title roles in Boris Godunov, Don Quichotte, and Mefistofele. Ghiaurov made his Metropolitan Opera debut on 8 November 1965 as Mefistofele. He sang a total of 81 performances in ten roles there, last appearing there on October 26, 1996, as Sparafucile in Rigoletto. During the course of his career, he also performed at Moscow's Bolshoi Theatre, the Vienna State Opera, Covent Garden, and Paris Opéra. In the late 1970s Ghiaurov sang the title role in the first complete stereo recording of Massenet's opera Don Quichotte. He was recorded frequently, and his discography includes complete recordings of many of his great stage roles, including Don Giovanni, Don Basilio, Ramfis, Colline, Banco, Gounod's and Boito's Mephistos and Boris Godunov, among many others. Ghiaurov and his wife Mirella Freni sang together in many operas, more notable ones being Simon Boccanegra (La Scala, 1971), Faust (Covent Garden, 1976), Don Carlos (Salzburg, 1976), Ernani (La Scala, 1982). In October 2000, at the age of 71, he gave an acclaimed performance at the 1st Herbert von Karajan Memorial concert under the baton of James Allen Gähres in Ulm, where he sang opera arias and duets by Cilea, Tchaikovsky and Verdi, together with Mirella Freni. In Ghiaurov's obituary in Opera News, Martin Bernheimer remarked: "He commanded a remarkable vocal instrument, strikingly generous in size, warm in timbre, dark in color. He rolled out the resonant tone at his command with generosity, and with special ease at the burnished top."

Құрмет

Антарктикадағы Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Гиауров шыңы Николай Гиауровтың құрметіне аталған.