Кіріспе

Ресей армиясының хоры

Александров ансамблі (; көбінесе Қызыл әскер хоры деп танылады, Академиялық ансамбль деп қысқартылады) әншілері мен бишілері православиелік Рождество мерекесінде Сириядағы ресейлік әскерлерді көңіл көтеру үшін жол тартқан еді.

Атауы

1928 жылы құрылған кезде хор М. В. Фрунзе атындағы Қызыл Армияның ән ансамблі деп аталды. 1935 жылы ол КСРО Қызыл Туы бар Қызыл Армияның ән және би ансамблі деп қайта аталды. 1949 жылы ансамбль ресми түрде А. В. Александров атындағы Екі рет Қызыл Туы бар және Қызыл Жұлдыз орденді Кеңес Армиясының ән және би ансамблі деп аталды (Екі рет Қызыл Туы бар және Қызыл Жұлдыз орденді Кеңес Армиясының ән және би ансамблі). 1978 жылы атауға "академиялық" сөзі қосылды (А. В. Александров атындағы Екі рет Қызыл Туы бар және Қызыл Жұлдыз орденді Академиялық ән және би ансамблі). Кеңес Одағы тарағаннан кейін, ансамбль 1998 жылы қазіргі атын алды.

Алғашқы жылдар

Шаруа отбасында дүниеге келген Александр Васильевич Александров – ансамбльдің тұңғыш көркемдік жетекшісі, хормейстер, дирижер, педагог және Кеңес Одағының Мемлекеттік әнұранының музыкасын жазған қоғам қайраткері болды. Ол гимндер мен халық әндерінің музыкалық ортасында өскен, виола тартып, абсолютты слухқа ие болғандықтан, шіркеу хорында ән шырқап, мерекелерде өнер көрсеткен. Оны ауыл мектебінде ән салып тұрғанда Санкт-Петербургтегі Қазан соборының хор солисі П.А. Заливухин естіген. Заливухин Александровтың ата-анасын баласын Санкт-Петербургке музыка білімі алуға жіберуге көндірген. 1898 жылы жас шаруа бала Санкт-Петербургтік императорлық шіркеу капелласының оқушысы болды. Тағы бір дерек бойынша, ансамбль 1928 жылы Фрунзе атындағы Қызыл Армия Орталық үйінің негізінде құрылған. Сондай-ақ, Сталин Александровтан хорды Мәскеуге көшіруді сұрағаны туралы да әңгіме бар.

Борис Александрович Александровтың тұсында

Александр Александров қайтыс болғаннан кейін ансамбльді оның ұлы Борис Александрович Александров басқарды. Оның басшылығымен ансамбль Кеңес Одағының шегінен тыс елдерде танымал болды және бүкіл әлем бойынша кең ауқымды гастрольдер ұйымдастырды. Борис Александров 1987 жылы зейнетке шықты, ал сол жылы оның орнына Ресейдің халық әртісі Игорь Агафонников келді.

Борис Александровтың басшылығымен ансамбльде жоғары тәртіп сақталды. Борис әдетте сахнадан шығып, ансамбльге "En Route" әнін өздігінен орындауға мүмкіндік беретін. Мүшелердің орналасуы олардың барлығына бір оркестр жетекшісін көруге мүмкіндік бермейтіндей етілді, бұл көрермендерге әсерлі көрінгенімен, шындығында ешқандай айла-шарғы болған жоқ. Леонид Харитонов еске алады:
Ансамбль мүшелері соншалықты тәртіпті және тәжірибелі болғандықтан, олар бір уақытта ырғақты сезіне алатын, дирижердің көмегінсіз үйлесімді ән шырқап, музыка ойнататын. Бір рет Канададағы концертте Александров ансамбльді жарты сағатқа жалғыз өнер көрсетуге қалдырды. Ансамбль үшін әндер жазған және композиторлық жұмыстарды атқарған Борис Александровтың інісі, майор Владимир Александров (1910–1978) оркестрдің жетекшісі және дирижері болды. Владимир Гордеев 1988 жылы Ұлыбританиядағы гастрольдерде бас дирижер болып жұмыс істеді.

1948 жылы Берлиндегі бейбітшілік концерті

1948 жылы Берлиннің көп бөлігі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қираған еді, және қала КСРО, Франция, Ұлыбритания және АҚШ бақылауындағы төрт оккупациялық аймаққа бөлінген. Бұл Берлин қабырғасы салынар алдында болды, сондықтан аймақтар арасында саяхаттау әлі де мүмкін болды. Бір американдық офицер жандарман базарда (сол кездегі кеңестік аймақта) концерт өткізуді ұсынды, ал француз аймақ командирі бұл ұсынысты қолдады. Музыканттарды КСРО қамтамасыз етуі керек еді, соған байланысты Александров ансамблі таңдалды. Аянтта гүлдермен безендірілген уақытша сахна орнатылды. 30 мың адам үш сағат бойы концертті тамашалау үшін жиналды. 1994 жылы өмірінің соңына таман Борис Александров былай деді: "Германияға жасаған сапарым есімде қалды. Ол ансамбль тарихындағы маңызды оқиға. Соғыс жылдарындағы әскери музыкадан кейінгі тыныштық пен үйлесімді музыкаға жаңа шығармашылық серпіліс жасау қажет болды. Бұл өте маңызды болды, және ауысуды көптеген бағыттар бойынша басқару қажеттігі туды, соның ішінде Ансамбльді соғысқа дейінгі қызметіне қайтару, классикалық шығармаларды орындау және халық әндерін шырқау. Соғысқа дейін Ансамбльде 200 кәсіби әнші болған, ал соғыстан кейін саны 60-қа дейін азайды". Бұрынғы Шығыс Германияға жоспарланған гастрольдік сапар 1946 жылы Потсдамда Александр Александровтың кенеттен қайтыс болуына байланысты тоқтатылды. Оның жатын бөлмесінен Бетовеннің 9-шы симфониясының нотасы табылған, ол А. Александровтың соңғы хорды қойылымға дайындап жатқанын көрсетті. Енді оның ұлы Борис әкесінің жоспарын іске асыруға дайын еді. 1948 жылғы бейбітшілік концерті неміс операсының үзінділері мен орыс халық әндерінен ("Жұлдызды түндер", "Землянка" және "Жолдар") тұратын болды, ал тенор Виктор Никитиннің ұсынысымен бірнеше неміс халық әндері де қосылды. Көрермендер "Heidenröslein" әнін орындап, Никитин "Калинка" әнін үш рет қатарынан шырқады. Концерт өте сәтті және әсерлі болды. Концерттің аудиожазбасы жасалып, 1985 жылы Radio DDR 1 лейблімен шығарылды. Бұл жазба Александров ансамблінің дискографиясында тіркелген. Алайда Берлин бейбітшілік концерті жеке оқиға емес еді. Ол соғыстан зардап шеккен аймақтарға жыл сайынғы ауыр турнелердің бір бөлігі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін негізгі гастрольдік маусым маусымнан қазанға дейін созылған сияқты, себебі үлкен труппа көбінесе үлкен көрермендерді орналастыру үшін ашық ауада өнер көрсетуге мәжбүр болды. 1948 жылғы тамыздағы Берлин концерті Чехословакиядағы Прага, Мост, Брно, Братислава, Острава, Жилина және Кошице қалаларына жасалған турнелердің үштен екі бөлігінен кейін өтті (20 маусымнан 18 шілдеге дейін); содан кейін үзіліссіз (18 шілдеден 10 қазанға дейін) Дрезден, Ваймар, Магдебург, Стендал, Шверин, Потсдам, Берлин, Ратенов, Лейпциг, Галле, Лане, Эрфурт, Кемниц, Франкфурт-на-Одер және Шварценберг (Германия) қалаларында өнер көрсетілді.

1991 жылдан кейін

Бүгінде ансамбльді 2003 жылдан бері жетекшілік ететін Ресейдің еңбегі сіңген артисі Вячеслав Коробко басқарады, содан бері 1970 жылдан бері қолданылып келе жатқан ансамбльдің формасы да өзгерістерге ұшырады.

2009 жылғы "Евровидение" ән байқауы

2009 жылы "Александров Қызыл Армия Хоры" Мәскеуде өткен "Евровидение" ән байқауының Бірінші жартылай финалында өнер көрсетті. Олар 2003 жылғы өкілдер "t. A. T. u" тобымен бірге "Not Gonna Get Us" әнімен аралық қойылымның соңғы бөлігін орындады.

2016 жылғы ұшақ апаты

2016 жылдың 25 желтоқсанында Ресей қорғаныс министрлігінің Туполев Ту-154 ұшағы Александров ансамблі хорының 64 мүшесін алып, Хмеймим әскери базасындағы әскерлермен Рождество мерекесін тойлау үшін Сирияның Латакия қаласына бет алғанда Ресейдің Сочи қаласының жағалауында құлап түсті. Ұшақ апатқа ұшырап, ешкім тірі қалмады. 5 аптадан кейін хор 2017 жылдың 18 ақпанында Отан қорғаушылар күніне орай қайта құрылды. Бұл концерт ансамбль үшін жаңа дәуірдің бастауы болды, сондай-ақ ұшақ апатынан кейін алғашқы халықаралық гастрольдік сапарға шықты, концерттер тек Ресейде ғана емес, сонымен қатар таңдалған Еуропа елдерінде де өтті. Жаңа мүшелердің көпшілігі 2017 жылдың 15 және 27 қаңтарында Ресей Қорғаныс министрлігі өткізген кастинг арқылы қабылданды. 2016 жылдың 7 маусымынан бастап полковник Саченюк, Геннадий Ксенафонтович көркемдік жетекші, содан кейін бас дирижер, ал 2017 жылдың 24 наурызынан бастап ансамбльдің басшысы болып тағайындалды.

2018 жыл 90 жылдығы

2018 жылдың 12 қазанында ансамбль өзінің құрылғанына 90 жыл толуын Үлкен театрда арнайы шарада тойлады. Осы шарадан кейін ансамбльдің жетекшісі, полковник Геннадий Саченюк әлемдік турне жариялады. Ансамбль Тьерри Вольф продюсерлік еткен Франция, Швейцария, Бельгия, Сербия, Чехия және Қытай сияқты елдерде концерттер берді. 2019 жылдың желтоқсан айында олар Монреальде Рождествоны "La Maison Symphonique" концерт залында жеті концерттен тұратын бір апта бойы тойлады.

2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруі

2022 жылдың 24 ақпанында Украинаға Ресейдің басып кіруі салдарынан Александров ансамблінің Чехияда өтуі тиіс болған гастрольдік сапары жойылды, сондай-ақ хордың жеке мүшелері Operalia сынды конкурстардан қатысудан шеттестірілді.

Қобыз

Хордың қазіргі мүшелері осы жерде тізімделген. Хор негізінен тенор, баритон және бас дауыстық бөлімдерінен тұрады. Орындалатын кейбір шығармаларында бұл бөлімдер сегіз түрлі дауыстық желіге дейін бөлінеді. 1950 жылдардың басынан кем дегенде 1965 жылға дейін, әдеттегі толық құрамы (әндерге қарай өзгерген) келесідей болды: (1) контртенорлар; (2) бірінші тенорлар; (3) екінші тенорлар; (4) баритондар; (5) бірінші бас; (6) екінші бас; (7) бассо профундолар.

Оркестр

Оркестр, Совет Одағындағы келешек әскери ансамбльдері үшін тән үлгі болған композицияда, орыстың дәстүрлі және батыс аспаптарының үйлесімді жиынтығынан тұрады, олардың ішінде балалайка, домра, баян, контрабас, ағаш үскі аспаптар, мыс аспаптар және соққы аспаптары бар. Балалайкадағы көрнекті шебер Борис Степанович Феоктистов (1910–1988) болды. Батыста оның ең әйгілі жазбасы – «Камаринская» (1963). «Қара көздер» әніндегі труба солисі – А. Молостов. Баяншы Виктор Гридин бұл оркестрдің бұрынғы мүшесі.

Композиторлар мен режиссерлердің көмекшілері

Костиантин Данкевич (1905–1984): Тбилисидегі Қызыл Армия ән-би ансамблінің директоры болған және «Украина поэмасын» жазған украин. «Полюшко Поле» әнінің авторы Лев Книппер (1898–1974) және оның сөзін жазған Виктор Гусев (1909–1944). Павло Вирский 1942 жылдан бастап көп жылдар бойы Александров ансамблінің би тобының көркемдік жетекшісі болды. Самуил Покрас (1897–1939) «Ақ әскер, қара барон немесе Қызыл Армия ең күшті» әнін жазды, сөзі П. Григорьевқа тиесілі.

Балалар хор мектебінің

Александров балалар хор мектебі 2007 жылы құрылды. Малев мектеп туралы былай деді: "Балалармен қаншалықты көп жұмыс істесеңіз, олардың қоғамдағы жетістікке жету мүмкіндігі соншалықты артады. Біз Қорғаныс министрлігіне осы хорды ұйымдастыру туралы өтінішпен жүгіндік және ол мақұлданды. 2007 жылдың 1 қазанында балаларға арналған музыкалық және эстетикалық білім беруге бағытталған Александровский шығармашылық мектебі ашылды. Бұл ансамбльдің 80 жылдық мерекесінде маңызды оқиғаға айналды. 26 желтоқсанда "Кадеттердің алтын эпаулеттері" салтанатында Александровский ұлдар хорының тұңғыш концерті өте сәтті өтті. Осы кештен кейін олар көптеген концерттерге қатысты. Соңғысы – 3 және 7 қыркүйекте қала күні қарсаңында Беслан трагедиясын еске алуға арналған Поклонная төбесіндегі концерт болды. Атап айту керек, мектеп директоры Нина Анатольевна Путилина осы лайықты ұрпақты тәрбиелеуге бар күшін салып жұмыс істеп жатыр. Біз жаңа буынның дене, рухани және моральдық денсаулығын нығайту үшін көп еңбек етеміз. Мұнда балалар вокалдық музыка мен көркем сөз өнерін меңгере бастайды, сондай-ақ ұстаздарының ең үздік тәжірибесін қабылдайды. Балалар хоры ансамбль өмірінің ажырамас бөлігіне айналды және оның маңызды концерттеріне қатысады. Біз бірлесіп гастрольдік сапарларға шығуды жоспарлап отырмыз.

Фильмдер

Борис Александровтың жетекшілігімен ансамбльдің 1981 жылғы "Дас Бут" фильмінде "Типперриге ұзақ жол" әнін орындағанын естуге болады. Ансамбль мүшелері 2000 жылы Питер Миллердің "Интернационал" деректі фильмінде Нью-Йорктің Grand Central станциясында "Интернационал" әнін орындаған көрінеді. Ансамбльдің өнер көрсетулері бірнеше фильмге түсірілді: Александров ансамблінің дискографиясына көз жүгіртіңіз.