Кіріспе

Гутенцель абатшылығы (Reichsabtei Gutenzell) - Германияның Баден-Вюртемберг аймағындағы Гутенцель-Хюрбель муниципалитетіне қарасты цистерциан монастырі. Монастырдың шығу тегі белгісіз. Аңыз бойынша, монастырды 12 ғасырда дворяндық Шлоссберг (кейінгі дәстүрде Шлезельберг деп аталады) отбасының екі қарындасы құрды, олардың қасары жақын жерде болды және Cella Dei деп аталды, неміс тілінде Gottes Zelle. Алайда, Гутенцель абатшылығының алғашқы жазбасы оның 1237 жылы цистерциан монастыры ретінде Бона Селла, неміс тілінде Гуте Зель, сондықтан Гутенцель деген атпен қайта құрылуы немесе мүмкін расталуы болды. Бастапқыда монастырь Айхгеймнің асыл отбасыларымен жақсы қарым-қатынаста болды. Гутенцель абатшылығының алғашқы абысы 1237 жылдан 1243 жылға дейін билік жүргізген Мехтильда фон Айхейм болды. Басқа жергілікті ақсүйектер отбасылары да аббатханаға қолдау көрсетті. 1237 жылы алғашқы негізге және қайта растау аралығында болған үлкен өрттен кейін, айналадағы бірнеше ақсүйектер монастырь ғимараттарын қайта құруға қаражат берді. Тарихында монастырь негізінен асыл әйелдерге арналған. 1238 жылы қайта құрылған аббатхананы папа Григорий IX ресми түрде мойындады, ол оны Салем аббатханасының рухани қадағалауына алды, ол 1753 жылға дейін жалғасты, ол кезде тапсырма Каишим аббатханасына берілді. 1369 жылы найзағайдан болған апатты өрттен кейін монастырьдың көп бөлігі қайта салынуы керек болды. 1474 жылы монастырь шіркеуі Қасиетті Косма мен Дамиан абатхананың айналасында дамыған Гутенцель ауылының приход шіркеуі болды. Қазіргі кездегі қалпында ол барокко стилімен қайта өңделген ортағасырлық құрылым. Алайда, шіркеудің шығу тегі XII ғасырға жатады, бұл оның қабырғаларындағы іздермен көрсетілді. Кейінгі орта ғасырларда Гутенцель абатшылығы біртіндеп императорлық тікелейлікке қол жеткізді, оның құқықтық негізін император Зигмунд 1417 және 1437 жылдары екі мәртебеге ие болды. 1521 жылдан бастап аббатхананың камералысы Шваб шеңберінің кездесулерінде Гутенцель абысының атынан болды. 1522 жылы болған өрт шіркеуді қиратып, едәуір залал келтірді. 1525 жылы батиярлар үйін неміс шаруалары соғысы кезінде Бальтрингер Хауфеннің көтерілген шаруалары тонаған. Отыз жылдық соғыс кезінде 1632 жылы монахтар швед әскерлерінің қасына жақындап қалған кезде Штирияға қашып кетті. 1648 жылы соғыс аяқталар алдында, 1647 жылға дейін монастырь сол жерде қалды. Алайда швед әскерлері 1646 жылдың желтоқсан айында кетіп бара жатқанда, монастырды өртеп жіберді. 1685 жылы Гутенцель абатшылығы жоғары әділдікті жүзеге асыру мәртебесін алды. 18 ғасырдың екінші жартысында монастырь шіркеуінің соңғы күрделі жөндеу жұмыстары 1755 жылы Вессобрунн штукатуршысы Франц Ксавер Фойхтмайер Ақсақалмен жүргізілді, мүмкін, Доминикус Циммерманның жоспарларын ұстанған, оның қызы Мария Александра сол кезде преурист болған. Кейін 1759 жылдан 1776 жылға дейін абыстай болды. Фрескалар Иоганн Георг Диффенбруннердің. 1756 жылғы амбулаторияны Стефан Луидль жасаған, ол 1762 жылы бас құрбандық үстелін де жасаған, мүмкін, сонымен қатар Доминикус Циммерманның жобаларына. 19 ғасырдың басында Гутенцель абатшылығына Гутенцель ауылы ғана емес, сонымен қатар басқа ауылдардың бөліктері де тиесілі болды, барлығы 1189 субъект. Оның ішінде Ахтштеттен, Кирхберг және Оберхолцхайм ауылдарының үштен бір бөлігін басқарды. 1803 жылы аббатшылық секуляризация кезінде таратылды және оның активтері алдымен Тюринг графтарына, содан кейін 1806 жылы Вюртемберг корольдігіне берілді. Сол кезде Гутенцель абатханасында 36 монах бар еді, бұл сан 16 ғасырдан бері біркелкі болды. Аббатханаға Вюртемберг үкіметі жаңа ереже берді, ол енді жоғары тұрған ретінде жұмыс істеді. Алайда жаңадан келген монахтарға монастырға кіруге рұқсат берілмеді. 1812 жылы монастырда әлі де 28 монах әйелдер өмір сүрді. Гутенцель абатшылығының дәстүрі 1851 жылы соңғы монахиняның өлімімен жойылып кетті, соңғы абысыны Мария Юстина фон Эрольцхайм 1809 жылы қайтыс болды. Үй-жайлар 1864 жылы толығымен қиратылды. Бұрынғы монастырь шіркеуі қазір Жоғарғы Швабия барокколық жолының бөлігі болып табылады.