Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фламанд қауымдастығындағы муниципалитет, Бельгия
Municipality in Flemish Community, Belgium
Оуденаарде ( ; odnaʁd; кейде ағылшын тілінде Оуденард) – Бельгияның Шығыс Фламанд провинциясындағы қала және муниципалитет. Муниципалитетке Оуденаарде қаласы және Бевере, Эделаре, Эйн, Энаме, Хёрне, Леупегем, Матер, Мелден, Мюллем, Недернаме, Волкегем, Велден қалалары, сондай-ақ Ооике қаласының бір бөлігі кіреді. 15-18 ғасырларда, әсіресе 16 ғасырда Оуденаарде гобелендер өндірісінің орталығы ретінде танымал болды. Қаланың атауы "ескі дала" дегенді білдіреді, бұл атау "оутнал" деген ескірген ағылшын терминінде сақталған, ол қоңыр зығыр жіпінің бір түрін білдіреді.
Oudenaarde (; odnaʁd; in English sometimes Oudenarde) is a Belgian city and municipality in the Flemish province of East Flanders. The municipality comprises the city of Oudenaarde proper and the towns of Bevere, Edelare, Eine, Ename, Heurne, Leupegem, Mater, Melden, Mullem, Nederename, Volkegem, Welden and a part of Ooike. From the 15th to the 18th century, but especially in the 16th century, Oudenaarde was known as a centre of tapestry production. The town's name, meaning "old field", still lingers on in "outnal", an obsolete English term for a kind of brown linen thread.
Енеме даңқы
Қазіргі Оуденаард муниципалитетінің тарихы 974 жылы Германия королі және Киелі Рим императоры Отто II өзінің мемлекетін Франкиядан болатын шабуылдардан қорғау үшін Энамеде Эшельда өзені бойындағы үш бекіністің бірін салғанда басталады (Валансьендегі және кейіннен Антверпендегі шекаралық бекеттермен қатар). Энам өте жылдам өркендеді. 1005 жылға қарай қалада бірнеше шіркеу пайда болды және ол Лотарингия герцогтығының ең ірі қаласына айналды. 1034 жылы Энаме граф Бальдуин IV-ке қаланы тапсырған ретсіз әскерлер тарапынан қиратылды. 1047 жылы Бальдуин V-тің ұлы (бейбіт жолмен) герман императорынан императорлық иелік алды. Бірақ, 1047 жылы Бальдуиндер Германия империясына қарсы көтерілген кезде, ол иелік қайтарылып алынды. 1062 жылы Бальдуин V әйелімен бірге Сент-Сальватор бенедиктин аббаттығын құрды. Сол кезде Энамның бұрынғы саудагерлері мен қолөнершілердің цехтары Эшельда өзенінен жаңадан құрылған Оуденаард қаласына оңай көшіп келді.
The history of the current municipality of Oudenaarde starts in 974, when Otto II, Holy Roman Emperor and king of Germany, built one of its three fortifications on the Scheldt at Ename to protect his kingdom against possible attacks from Francia (next to the other frontier post at Valenciennes, later on also the Antwerp). Ename grew very fast. By 1005, the town already had a couple of churches and had become the largest town in the Duchy of Lotharingia. In 1034, Ename was destroyed by an irregular army that surrendered the city to count Baldwin IV. In 1047, the son of Baldwin V (peacefully) received the imperial fief from the German emperor. The fief was confiscated however in 1047 when he Baldwins rebelled against the German empire. In 1062, Baldwin V founded together with his wife the Benedictine abbey of Saint Salvator. By that time, the former merchants and guild artisans of Ename easily got across the Scheldt to the recently founded city of Oudenaarde.
Оуденаардтың алтын дәуірі
11 ғасырда Оденаард қаласының экономикасы гүлденді, бұл Шельда өзеніне жақын болуы және мата мен гобелен өнеркәсібінің қарқынды дамуының нәтижесінде болды. Шіркеулер, монастырлар және ауруханалар салынды. Орта ғасырлар бойы қала Фландрия графтарының ең адал қолдаушыларының бірі болды, оларды оңтүстіктен, тіпті Генттен туындаған көтерілістерден қорғады. Қала ақсүйектердің тұрағы ретінде белгілі болды. Ол өзіне ең әсем ратушаны (1526–1537 жылдары салынған) тұрғызды, оны бүгінге дейін тамашалауға болады, сондай-ақ Санкт Вальбурга шіркеуін салды. 1522 жылы Карл V мұнда бірнеше ай тұрып, Нидерландының регенті болған Парманың Маргарет деген заңды емес қызын дүниеге әкелді.
In the 11th century, Oudenaarde’s economy flourished, thanks to the proximity of the Scheldt and to the burgeoning, but vibrant cloth and tapestry industry. Churches, cloisters and hospitals were built. Throughout the Middle Ages, the city was one of the staunchest supporters of the counts of Flanders, defending them against insurrections from the South, and even from Ghent. The city became known as the residence of the nobles. It built itself a flagship town hall (built 1526–1537), which we can still admire today, and the St Walburga church. Charles V stayed here for a couple of months in 1522 and fathered an illegitimate daughter, Margaret of Parma, who was to become Regent of the Netherlands.
Құлдырау
Реформация кезінде Оденаард тұрғындары протестантизмді таңдап, Карл V-ге қарсы Гентпен одақтасты. 1582 жылы Маргареттің ұлы Александр Фарнезе ұзақ қоршаудан кейін қала ақыры берілді, бұл көптеген саудагерлерді, жұмысшыларды және тіпті ақсүйектерді қашуға мәжбүр етті. Оденаард қарсы реформация кезінде болды, ол қысқа мерзімге кілем тоқу саудасын жаңартты. Бірақ, бұрынғы даңқы ешқашан қайта оралмады. Француздар бір ғасырдың ішінде қалаға үш рет шабуыл жасап, басып алды. 16 және 17 ғасырларда қаланың бекіністері бірнеше рет күшейтілді, соның ішінде Вобан жасаған қосымшалар да болды. 1708 жылы Испания мұрагерлік соғысындағы маңызды шайқастардың бірі – Оденаард шайқасы қала маңында өтті. Оденаард Габсбургтер билігі кезінде провинциялық қала ретінде тыныш жатты. 1790 жылдары көршілері сияқты, ол француз революциясының салдарынан діни шектеулерге ұшырады. Кейін қала Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қирады, оның құрбандарын еске алу үшін қаланың әр жерінде ескерткіштер орнатылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1940 жылдың мамырында қала нацистік Германия әскерлерімен басылып алынды. 1944 жылдың 5 қыркүйегінде қала британдық әскерлер тарапынан азат етілді.
During the Reformation, the people of Oudenaarde chose Protestantism and allied themselves with Ghent against Charles V. In 1582, after a prolonged siege by Margaret's son, Alexander Farnese, the city finally gave in, causing most merchants, workers, and even nobles to flee. Oudenaarde fell under the Counter Reformation, which for a short while revived the commerce of tapestry. The glory days, however, never came back. The French attacked and took the city three times in less than a century. Fortifications were repeatedly improved in the 16th and 17th centuries, including additions by Vauban. In 1708, one of the key battles in the War of the Spanish Succession, known as the Battle of Oudenaarde, was fought in the vicinity of the city. Oudenaarde slumbered as a provincial town under the Habsburg regime. Like its neighbours, in the 1790s it suffered religious curtailment imposed by the French Revolution. The city later suffered damage during World War I, which is commemorated by several monuments scattered around town. During World War II the town was occupied by Nazi German forces in May 1940. The town was liberated by British forces on the 5th of September 1944.
Сүт
Оуденаарде Оуд-Бруин сырасын қайнатумен, кейде Оуденаарде Оуд-Бруин деп аталатын сыраны, әсіресе қаладағы Лифманс сыра зауытының сырасын пісірумен танымал. Оуд Бруин (Old Brown), сондай-ақ Фландриялық қоңыр сыра деп те аталады, бұл Бельгияның Фламанд аймағынан шыққан сыра стилі. Голланд тіліндегі атау бір жылға дейін созылатын ұзақ ескіру процесін көрсетеді. Ол бірнеше аптадан бір айға дейін екінші ашытудан өтеді, содан кейін тағы бірнеше ай бойы бөтелкеде сақталады. Ұзақ сақтау кезеңі осы стильге тән қышқыл дәміне ие қалдық ашытқы мен бактериялардың дамуына мүмкіндік береді. Әдетте, мәдениеттелген ашытқы мен бактериялар қолданылады, себебі тағайынды болат ағаш сияқты жабайы микроорганизмдерге орын бермейді.
Oudenaarde is known for the brewing of Oud bruin beer, which is sometimes termed Oudenaarde Oud bruin, especially that of Liefmans Brewery in the town. Oud Bruin (Old Brown), also known as Flanders Brown, is a style of beer originating from the Flemish region of Belgium. The Dutch name refers to the long aging process, up to a year. It undergoes a secondary fermentation, which takes several weeks to a month, and is followed by bottle ageing for several more months. The extended ageing allows residual yeast and bacteria to develop a sour flavour characteristic for this style. Usually, cultured yeast and bacteria are used, as stainless steel does not harbour wild organisms as wood does.
Көрікті жерлер
Гот стиліндегі қала әкімдігі мен оның Белфор мұнарасы 1999 жылы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді. Қалалық әкімдікте Оуденаард тоқымаларының бірегей коллекциясы сақталуда. 1234 жылы Шельда өзенінің жағасында салына бастаған Памельдегі Біздің ханым шіркеуі және базар алаңының жанындағы Сент-Вальбурга шіркеуіне де баруға болады. Оуденаард Фландрия турының орталығына арналған Centrum Tour of Flanders мұражайына да ие. 2008 жылдан бері Оуденаардедегі Матер ауылы Бельгияның ең кішкентай қолөнер сыра қайнату орны – Смисье сыра қайнату фабрикасының (бұрын Брюггеде орналасқан) үйі болып табылады.
The Flamboyant Gothic style Town Hall and its Belfry were designated by UNESCO as a World Heritage Site in 1999. The city hall houses a unique collection of Oudenaarde tapestries. The Church of Our Lady of Pamele, begun in 1234 on the banks of the Scheldt, and the Church of St Walburga near the market square, are both worth a visit. Oudenaarde is also home to the Centrum Tour of Flanders, a museum dedicated to the Tour of Flanders (Tour of Flanders) cycle race. Since 2008 the village of Mater in Oudenaarde has been the home of Belgium's smallest craft brewery: the Smisje Brewery (previously located in Bruges).
Оқиғалар
Оларға маусым айында сыра фестивалі, жаз айында ашық аспан астындағы музыка фестивалі және ақпан айында ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі кіреді. Әр он жыл сайын Грот Маркт алаңында Фландриядағы ең ірі гүл көрмелерінің бірі өтеді. Соңғысы 2005 жылы өткен.
Recurring events include a beer fest in June, an open air musical festival in the summer, and an agricultural fair in February. Every ten years, one of the largest floral displays in Flanders takes place on the market square (Grote Markt). The last one took place in 2005.
Газет
Оуденаардеде бұрын өзінің газеті болған, атап айтқанда, «Газетт ван Ауденаарде».
Oudenaarde used to have its own newspaper, namely the Gazette van Audenaerde.
Спорт
Оуденаардедегі басты футбол клубы – К. С. В. Оуденаарде. Әйелдер веложарысының атақты "Фландрия айналымы" (Tour of Flanders voor Vrouwen) әр көктемде Оуденаардеден басталады. Ерлер веложарысы "Фландрия айналымы" бірнеше рет Оуденаарде арқылы өтіп, 2012 жылдан бері қалада аяқталады және муниципалитеттегі Коппенберг төбесінен үнемі өтеді. Коппенберг төбесінде өтетін Коппенбергкросс веложарысы BPost Bank Trophy турнирінің бөлігі болып табылады. Rhinos Rugby Oudenaarde – 2018 жылы Фландрияның ең крутой клубы деп танылған Оуденаардедегі регби клубы.
The main football club in Oudenaarde is K. S. V. Oudenaarde. The celebrated Tour of Flanders voor Vrouwen, the women's Tour of Flanders cycle race, starts in Oudenaarde every spring. The men's Tour of Flanders has passed through Oudenaarde on several occasions, finishing in the town since 2012, and it regularly ascends the Koppenberg hill in the municipality. The Koppenbergcross cyclo cross race, which takes place on the Koppenberg hillside, is part of the BPost Bank Trophy. Rhinos Rugby Oudenaarde is a rugby club in Oudenaarde that was voted the coolest club of Flanders in 2018.