Кіріспе

Ұстамен жүкті мылтық - ұстамен жүкті кіші қол немесе артиллерия құралы, оның ұстасы тегіс емес, бұрандалы. "Рифльді тұмсық зарядтаушы" термині әдетте артиллерия құралының бір түрін сипаттау үшін қолданылады, бірақ ол техникалық жағынан шағын қару үшін де дәл. Кеуделік қолды әдетте "пистолет" деп атайды, өйткені қалыңдықты жүктеу кең тараған кезде барлық дерлік кіші қарулар пистолетпен жабдықталған. Мұздық және артиллерия бірнеше онжылдықтар бойы бірге қызмет етті, бұл нақты айырмашылықты маңызды етті. Артиллерия жағдайында "RML" деген қысқарту жиі қару атауларына қойылады; Оқжаралы қаптамалы жүк тиегіш "RBL" немесе жиі "BL" болады, өйткені тегіс ағаштан жасалған қаптамалы артиллерия жоқ (танк тапаншаларынан басқа). Қарудың тұмсығы немесе оқпанның алдыңғы жағы (немесе артиллерия терминдерінде "түтік") арқылы зарядталады. Бұл арматураның арматуралық шетінен зарядталатын арматуралық қарудың немесе арматуралық арматуралық зарядтаушының (RBL) қарама-қарсысы. Оқпанның ішкі жағында жасалған шұңқырлар оқ ұшы ұшу кезінде тез айналып, оған ұсақ оқпен салыстырғанда тұрақтылығын арттырады. Қолға ұсталатын мылтық 1740 жылдары жақсы дамыған. "Мұздайдың" танымал түрі - Кентукки мылтығы, ол Пенсильванияда жасалды. Американдық "Лонграйфл" - неміс "Ягер" мылтығынан жасалды.

Кіші қару

Алғашқы мылтықтардағыдай, алғашқы мылтықтар да қақпақпен жабдықталған, бірақ бұл оқтарды қақпақтан өткізгенде көп қиындықтар туғызады, ал тығындар мен тазалау проблемалары белгілі болды. Сонымен қатар, тұмсықты толтыруға арналған тапаншалар мен мылтықтар бар. XIX ғасырдың ортасында Minié шары мылтықтардың атыс жылдамдығын тегіс бұрғылармен теңестірді, ал мылтық жүретін кіші қарулар тез қабылданды. Бұл ұзын мылтықтар мен ұқсас қарулар шамамен 1700-1900 жылдар аралығында қолданылған, бірақ біртіндеп оқ ұшы баррелден өтуі қажет болмай, кабель арқылы камераға тиелетін атыс қаруларына жол берді.

Ла-Хит жүйесі

Ла Хитте мылтықтары 1859 жылдан бастап Италиядағы Франко-Австрия соғысы кезінде қолданылды. Бұл қарулар бұрын қолданылған тегіс бұрғылы қаруларға қарағанда едәуір жақсарды.

Британдық Корольдік теңіз флоты

Бұрынғы жүктілік мылтық Корольдік әскери-теңіз флотының кемелерінде қолданыла бастады. Бұл 1860 жылы орнатылған Армстронгтың 100 фунттық арткы жүктіліктері сәтсіз болғаннан кейін, альтернативті қаруландыру жүйелерін тәжірибеден өткізгеннен кейін болды. XIX ғасырдың ортасына дейін Корольдік әскери-теңіз флотының әскери кемелері бірте-бірте үлкен тегіс ұңғылы оқпен тоқылған оқпен қаруланды. Бұл қарулар қару-жарақ пен қирату қабілеті жағынан өздерінің шекті деңгейіне жеткен еді. Бұрынғыдан да белгілі болғандай, бұрандалы оқ-дәрілер дәлдікті, қашықтықты және ену қабілетін арттырады. Бұл сер Уильям Армстронгтың компаниясы жасаған арткы қаптамалы оқ-дәрілерді жасаудың және кемеге шығарудың негіздері болды. Алайда бұл қарулар қауіпті түрде сәтсіздікке ұшырайды, жиі жарылып, басқа қару-жараққа мұқтаждық туды. Алғашқы балама ретінде 100 фунттық Сомерсет пулеметін қолданды. Ол бұрынғы кіші калибрлі пулеметтерден жақсартылған болса да, қазіргі уақытта британдық немесе шетелдік линкордтар тасымалдайтын қалыңдықтағы брондарға енуге мүмкіндік бермеді. Ақырында қабылданған қарудың түрі - қақпақпен төселетін қару, ол сыртқы шұңқырлармен оқ атуды жүзеге асырады. Бұл "Вулвич" жүйесі болды; бұл жүйе арқылы снарядтарды жоғары жылдамдықпен, сондықтан бұрынғыдан гөрі үлкен ену қуатымен ату мүмкін болса да, шнурлар қиылуға бейім, қарудың қаптамасы шамадан тыс тозылады және снарядтар ұшып бара жатқанда шайқалады. Сонымен қатар, бұл қарулардың ұңғыма жылдамдығы келесі ғасырдағы бұрандалы мылтықтардың жартысынан артық болмады. Мұның бірнеше себебі болды: снарядты тапаншаның ұңғымасына тым жақын орналастыра алмады, өйткені оны үйге ұрып-соғу мүмкін болмас еді;

Қарулы қақпақтар

Қарулы мылтықтар (RML) - 19-ғасырдың ортасында ойлап табылған мылтықтар. Бұрынғы жылтыраған ұңғылы оқпен салыстырғанда, оқ оқпанның түтікшесі айналмалық тұрақтылық бергендіктен, дәлдік пен енуді әлдеқайда арттырды. Типтік қарудың салмағы 30 тонна, диаметрі 10 "қақпақшалары бар және форттар мен кемелерге орнатылған. Бұл жаңа тапанша мен бұрандалы арматура 19-ғасырдың аяғында қару-жарақ жарысын тудырды, бұл қамалдар мен темір кемелердегі жылдам жетістіктермен байланысты. Британдық әскери-теңіз флотында көптеген кішірек 64 фунттық тегіс ұңғылы қарулар бұрандалы қаруларға айналдырылды: бұрандалы қарулар RML деп аталды, ал бұрандамен жасалған қарулар тұмсық жүктеулі мылтықтар деп аталды. Бұл айырмашылық RML деп аталатын үлкен калибрлермен сақталған жоқ. Көптеген артиллерия бөлшектері бұрынғы тегіс бұрғылы қарулардан қайта жасалды. 1863 жылы Уильям Паллизер ойлап тапқан кеңінен қабылданған шешім - бұрғылауды кеңейту, бұрғылауды кесіп тастаған қазылған темір түтікшеге (А түтікше деп аталады) қабылдау. А түтігі ілмекпен бұралған темір тостағанмен жабылады. Ауыстырманың сыртынан, қақпақтың жанында темір алынып тасталды, осылайша, құйма темірден жасалған жағаға бұралып, А түтігін ұстап тұру үшін қақпаққа иық орнатылды. А түтігі сондай-ақ, оның тұтқаларының астындағы мылтыққа бұралған плагинмен ұсталды. Оның сыртын айналдыру үшін, бұрышты басқа бір темір түтікшемен бұраған.

Кемелердің бортында

Соғыс кемесінде тасымалданатын ең үлкен RML - бұл Elswick Ordnance Company компаниясының 1870-ші жылдардағы 17,7 дюймдік (450 мм) 100 тонналық пулемет, оның төртеуі итальяндық темір кемелерде орнатылған. Сол кездегі Корольдік флот Вулвич Арсеналы өндірген қарулармен шектелген болатын, сондықтан ең ауыр қарулар HMS Inflexible-тің 80 тонналық 16 дюймдік пулеметтері болды. Бұл кезеңде тез жанғыш қара ұнтақ ұшқыш ретінде қолданылды, сондықтан қарудың ұсақ, "сода бөтелкесі" пішіні болды, ол екі ұшына оңай жетуге мүмкіндік берді. Сол кездегі RBL-лер, әсіресе, сопақша аймақта әлсіз болды және сәтсіздікке ұшырайды. 1879 жылы қаңтарда HMS Thunderer кемесі бортта болған апатты оқиға, онда 35 тонналық 12 дюймдік тұмсық жүк тиегіш отқа түсіп, кейіннен екі есе жүктелген (қайта ату кезінде апатты сәтсіздікке әкеліп соқты), Адмиралтействоны бұрғыланған арткы жүк тиегіштерді қайта қарауға итермеледі, өйткені арткы жүк тиегішті екі есе жүктеу мүмкін емес. 1860 - 1880 жылдар аралығында қаптама механизмдерін жетілдіру және ірі дәнді ұнтақтың енгізілуі теңіз флотына RBL-ді қайта қабылдауға мәжбүр етті, өйткені жаңа ұнтаққа жүктеу үшін мұнараға кері қайтарыла алмайтын ұзын баррельдер қажет болды. 1879 жылы HMS Эдинбургке арналған 12 дюймдік жаңа пушка жасалды, бірақ сынақтар кезінде жарылды. Өзгерістерден кейін жаңа қару сенімді екенін дәлелдеді.