Кіріспе

Молюскалардың геологиялық уақыт бойынша пайда болуы мен әртараптануы Молюскалардың эволюциясы - бұл омыртқасыз жануарлардың ең үлкен топтарының бірі - Молюскалардың пайда болуы. Бұл түрге гастроподтар, екіқабаттылар, шапалаққос, басқос және тағы басқа топтар кіреді. Молюскалардың қазба деректері салыстырмалы түрде толық және олар қазбаларды қамтитын теңіз қабаттарының көпшілігінде жақсы бейнеленген. Молюскалармен салыстыруға болатын өте ерте организмдерге Кимберелла және Одонтогриф жатады.

Қалдық деректері

Кембрий кезеңінде гастроподтар, бас табандылар мен екіқабақтылардың пайда болуы туралы жақсы дәлелдер бар. Алайда, молюскалардың ата-бабалары тобынан Лофотрохозоидтардан пайда болудың эволюциялық тарихы және олардың белгілі тірі және кәдімгі формаларға әртараптануы әлі де қызу талқылануда. Кейбір Эдиакаран және ерте кембрий фоссилдері шынымен де моллюскалар ма, жоқ па деген пікірталас жүріп жатыр. Кимберелла, шамамен , кейбір палеонтологтар "молюска тәрізді" деп сипаттады, бірақ басқалары "әлбетте, екіжақты" деп қарастыруға дайын емес. Виваксияны моллюск деп санауға қарсы шыққан Николас Баттерфилд, бұрын табылған микроскопикалық қалдықтар радулаға ұқсас моллюсктің фрагменттері екендігін жазды. Бұл ата-бабаларымыздың молюскалар радиласы минералданған деген тұжырымдамаға қайшы келеді. Алайда, алғаш рет Сібір мен Қытайдан шыққан ерте кембрий жыныстарында пайда болған гельционеллидтер - бұл шаян тәрізді қабықшалары бар ерте мемлесктер деп есептеледі. Сондықтан қабықшалы моллюскалар алғашқы трилобиттерден бұрын пайда болған. Гельционельдидтердің көбі бірнеше миллиметрлік болса да, бірнеше сантиметрлік үлгілер де табылған, олардың көпшілігі көбірек шала-шала пішінді. Кішкентай даналар жасөспірімдер, ал үлкендері ересектер деп болжанады. Гельционлидтердің кейбір талдаулары олардың ең алғашқы гастроподтар екендігіне тоқталды. Алайда, басқа ғалымдар бұл ерте кембрийлік қазбалардың қазіргі гастроподтарға тән, ішкі мүшелерін бұратып, анусінің басынан жоғары орналасқанына сенімді емес. Волбортелла, оның кейбір қалдықтары , ұзақ уақыт бойы баспаяқты деп саналды, бірақ егжей-тегжейлі қалдықтардың ашылуы оның қабығының бөлінбейтінін көрсетті, бірақ минералдық кремний диоксиді (кремний) дәндерінен құрылған және ол септалар арқылы бөлінген бөлмелерге бөлінбеген, өйткені ол қалдықтармен қоршалған баспаяқтылар мен қазіргі Наутилус. Волбортелланың жіктелуі белгісіз. Кейінгі кембрийлік Plectronoceras қазбасы қазіргі кезде ең ерте кездегі анық тұяқты баспаяқты қазба деп саналады, өйткені оның қабығында септа және сифункл бар, бұл Nautilus өскен сайын бос қалған бөліктерден суды алып тастау үшін пайдаланатын тіннің жіптері, және ол сондай-ақ амонитит қабықтарында көрінеді. Алайда, Плектроноцералар және басқа ертедегі басбаршылар жүзудің орнына теңіз түбінде жырқырап жүрді, өйткені олардың қабықтарында төменгі жағында тас шөгінділері бар "баляст" болды, ал жоғарғы бетінде жолақтар мен дақтар болды. Кремнен кейінгі кезеңде сыртқы қабықшасы бар барлық баспаяқтылар жойылып кетті. Алайда, қабықшасы жоқ Coleoidea (күлдір, сегізбалық, семізбалық) бүгінде мол. Алғашқы кембрий кезеңіндегі Фордилла мен Поджетаяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяяя "Қазіргі заманғы" екібалықтар ордовик кезеңінде пайда болды. Бір екібалық тобы - рудистер - креда дәуірінде ірі рифтер қалаушы болды, бірақ креда дәуірінің палеогендік жойылу оқиғасында жойылып кетті. Дегенмен, екі қабатты жануарлар әлі де көп және әртүрлі болып келеді. Гиолиталар - моллюскалар болуы мүмкін қабықшасы мен операкулы бар жойылған жануарлар класы. Өздерінің жеке класына лайық екендіктерін айтқан авторлар өмір ағашындағы осы кластың орны туралы пікір білдірмейді