Кіріспе

Cividade de Terroso) - Кастро мәдениетінің ежелгі қаласы, Иберия түбегінің солтүстік-батыс жағалауында, Аве өзенінің қазіргі төбесіне жақын, қазіргі Повоа-де-Варзимнің маңындағы португалдық қала. Кастро аймағының жүрегінде орналасқан cividade біздің заманымызға дейінгі 1-мыңжылдықтың басында аймақтың ертедегі урбанизациясында жетекші рөл атқарды, бұл ең көне, ең үлкен және қолжетімді емес кастро қоныстарының бірі. Бұл теңіз Жерорта теңізімен жақсы қалыптасқан теңіз сауда жолдарының бөлігі болғандықтан, жағалаудағы саудада маңызды болды. Кельт және кейіннен Карфаген ықпалы жақсы белгілі болғандықтан, ол б.з.д. Қаланың ежелгі атауы нақты белгісіз, бірақ ол орта ғасырларда Civitas Teroso (Террозо қаласы) ретінде белгілі болған. ол қазіргі Повоа-де-Варзимнің шығыс шетіне жақын, жағалаудан 5 км-ден аз қашықтықта, Терросоның қала маңындағы Сивидада төбесінде салынған. Негізгі цитадельден басқа, Cividade de Terroso-ның үш аванпосты белгілі: Castro de Laundos (цитадельдің бақылау посты), Castro de Navais (цитадельден алыста, осы күнге дейін фонтан сақталған) және Castro de Argivai (қағалаудағы жазықтағы Кастро мәдениетінің фермасы). Cividade de Terroso Cividade de Bagunte-ден 6,3 км қашықтықта, екеуі де Ave өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан.

Елді мекен

Cividade de Terroso қонысы қола дәуірінде, б.з.д. 800 мен 900 жылдар аралығында, Повоа-де-Варзимдегі Бериз мен Варзеаның құнарлы жазығында тұратын адамдардың көшірілуі нәтижесінде құрылған. Бұл деректерді 1981 жылы Армандо Коэльо қазып алған жұмыртқа тәрізді шұңқырлар тауып, онда Cividade қонысына дейінгі ерте кезеңдегі төрт вазаның сынықтарын жинады. Осылайша, бұл Санта-Люзия немесе Рориз сияқты ең көне Кастро мәдениетінің қоныстарының бөлігі. Қала өзінің мықты қорғаныс қабырғалары мен мұхитқа жақын орналасуы арқасында өркендеді, бұл Жерорта теңізінің теңіз өркениеттерімен сауда-саттықты жеңілдетті, негізінен Иберия түбегінің оңтүстік-шығысында Карфаген билігі кезінде. Кейбір вириаттық жауынгерлер солтүстікке бас сауғалаған болуы мүмкін. Олар, Гровийлер мен Каллациан тайпалары, келт әдет-ғұрыптарына сай, әйелдерімен бірге Вириаттың өлімі үшін кек алмақшы болды. Олар Лузитаниядағы римдік қоныстарға шабуыл жасап, басқа тайпалардың қолдауымен қарқын алып, жағалаудың оңтүстігіне, қазіргі Андалусияға жақын жерге жетті. Римдіктердің Испанияның үлкен бөлігіндегі билігіне қауіп төндірді. Вириат өлгеннен кейін. Страбон осы кезеңді сипаттап: "оларды қорлаған және қалаларының көпшілігін жай ауылдарға айналдырған римдіктер тоқтатқанға дейін" деп жазған (Страбон, III.3.5). Бұл қалаларға Абобрига, Ламбриака және Катания кірді. Ламбриака Риммен одақтасты, бірақ аймақта сатқын ретінде танылғандықтан, аймақтық қысымнан кейін көтерілді. Ол көтеріліске басшылық етті, бірақ бірнеше ай қоршаудан кейін қоршау қаладан азық-түлікпен қамтамасыз етілмей кеткен кезде мейірімділік сұрады. Барлық жағалауды кельттер басып алды. Ауыстың аты айтып тұрғандай, Аве өзенінің сағасына жақын орналасқан. Помпоний Меланың айтуынша, ол Ламбриака маңындағы Грови жерінде орналасқан. Келттік Ламбриаканы анықтауға көмектесетін бір нұсқайды, ол жарлы екі аймақты және басқа екі жағынан өте оңай қол жетімді.

Римдіктер мейірімділік саясатының соңғы қалалық кезеңі

Римдіктердің мейірімділігі Брут бейбіт қоныстарын құру арқылы тіркеледі. 1982 жылы археологиялық зерттеулер барысында Декуман көшесі (шығыс-батыс) қалпына келтірілді. Археологиялық жұмыстар 1989 және 1991 жылдары қайта басталды. Қала әкімдігі акропольді сатып алып, кіреберісінде шағын археологиялық мұражай салдырды. 2005 жылы португал және испан (галисий) археологтары тобы осы цивилизация және тағы алты басқаның ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орындары ретінде жіктелуі туралы гипотезаны зерттей бастады. Rede de Castros do Noroeste, Солтүстік-батыс Кастро желісі 2015 жылы құрылды, ол Солтүстік Португалиядағы ең маңызды сайттарды, оның ішінде Cividade de Terroso, сонымен қатар Cividade de Bagunte, Citânia de Sanfins, Citânia de Briteiros, Citânia de Santa Lúzia және тағы бірнеше сайттарды біріктірді.

Қорғау жүйесі

Кастростың ең ерекшелігі - оның қорғаныс жүйесі. Кастро мәдениетінің қалалары мен ауылдарында қорғаныс қабырғалары, дөңес беткейлеріндегі дөңгелек үйлері және олардың арасында кеңінен танымал болған ерекше керамикасы бар. Ол римдік аккультурациямен және халықтың жағалау жазығына көшуімен жоғалады, мұнда б.з.д.

Ас мәзірі

Халық негізінен ауыл шаруашылығымен, негізінен бидай мен арпа сияқты дәнді дақылдар мен көкөністер (бұзақы) мен бұта өсірумен өмір сүрді. Цивидаде табылған коншеиро олардың шикі немесе пісірілген лимпеттер, мидиялар мен теңіз құйрықтарын жегенін көрсетті. Кейбір шұңқырлар, мысалы, бесбұрышты болып ұйымдастырылған, Cividade-нің тасын безендіреді, олардың қызметі белгісіз, бірақ қандай да бір сиқырлы діни қызметі болуы мүмкін. Цивидаданың жерлеу рәсімі португал аумағының Римге дейінгі басқа халықтарында да болған шығар, бірақ Кастро аймағында археологиялық деректер өте сирек кездеседі, бірақ Цивидаде де Терросодан басқа. Кастро мәдениетінің әртүрлі қалалары мен ауылдары арасындағы тайпалық нарықтардағы ішкі саудамен толықтырылған, олар текстиль, металдар (алтын, мыс, қалайы және қорғасын) және басқа да заттармен, соның ішінде экзотикалық өнімдермен, мысалы, шынымен немесе экзотикалық керамикамен алмасты. Кастро аймағын Рим республикасына қосылғаннан кейін сауда аймақтық экономикалық дамудың негізгі жолдарының бірі бола бастады, Рим саудагерлері коллегия деп аталатын бірлестіктерде ұйымдасты. Бұл бірлестіктер сауда қатынастарында монополияға ие болуға тырысатын шынайы коммерциялық компаниялар ретінде жұмыс істеді.

Мұражай ғимараты

Қаланың кіреберісінде Cividade-ға баруды қолдау үшін ғана арналған, мысалы суреттер, бейнелеулер және қоғамдық дәретханалар сияқты шағын мұражай бар. Бұл Повоа-де-Варзим қаласының орталығындағы Повоа-де-Варзим этнографиялық және тарихи мұражайының кішкентай кеңейтімі, онда ең маңызды жәдігерлер сақталады. Қала қоршаумен қорғалған және мұражайдың жанында қақпа бар болса да, қалаға кіру тегін.